Bhagya

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 9 ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 9 ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ-

(ਉ) ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ……. ਹੈ ।
(ਅ), ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “………… ਭੰਨਣੀਆਂ ਹਨ ।”
(ਇ) ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ………… ਪਈ ।..
(ਸ) ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦਾ ਅੱਗ ਲੈਣ ਲਈ ………… : ਫਿਰਿਆ ।
(ਹ) ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ………….. ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।
(ਕ) ਪਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵੀ ਤਾਂ ………. ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਜੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਅੱਗ ਹੈ ।
(ਅ) ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਛੱਲੀਆਂ ਭੁੰਨਣੀਆਂ ਹਨ ” .
(ਇ) ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਮੁਸਕਰਾ ਪਈ ।
(ਸ) ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦਾ ਅੱਗ ਲੈਣ ਲਈ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਿਆ ।
(ਹ) ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।
(ਕ) ਪਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵੀ ਤਾਂ ਬਾਲਣ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਜੀ ।

2. ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਨੇ ਛੱਲੀਆਂ ਭੁੰਨਣੀਆਂ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਸਾਧਨ ਚੱਲਣੋਂ ਰੁਕ ਗਏ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਨਾਲ, ਬੱਸ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਆਦਿ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਚਲਣੋ ਰੁਕ ਗਏ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬਿਜਲੀ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਸੀ ? ਉੱਤਰ-ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕਣ ਕਰ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਬੰਦ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਉਪਰੰਤ ਬੱਚੇ ਕੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੱਚੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਚਮੁੱਚ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ ।

3. ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ :-

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ-
ਜ਼ਿਦ, ਵਿਲਕਣਾ, ਮੁਸ਼ਕਿਲ, ਥਕਾਵਟ, ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ।
ਉੱਤਰ:

1. ਜ਼ਿਦ (ਅੜੀ)-ਬੱਚਾ ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਲੈਣ ਲਈ ਜ਼ਿਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
2. ਵਿਲਕਣਾ (ਤਰਲੇ ਲੈਣੇ)-ਭੁੱਖੇ ਨਿਆਣੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਲਕ ਰਹੇ ਸਨ ।
3. ਮੁਸ਼ਕਿਲ (ਔਖਾ)-ਇਹ ਸਵਾਲ ਜ਼ਰਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ।
4. ਥਕਾਵਟ ਥੱਕ ਜਾਣਾ)-ਮੈਂ ਥਕਾਵਟ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਜ਼ਰਾ ਲੰਮਾ ਪੈ ਗਿਆ ।
5. ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਕੂਕਾਂ) ਬੱਚੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ ।

4. ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਹੇਠਾਂ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ-
आग, भंगा, आज, आग, भूखा, मांग, क्या, कहा, स्टशन, कोयला, मिट्टी, चालीस, पचास, शहर, मुझ से ।
ਉੱਤਰ:

5. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਥ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ਼ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ-

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ-
ईंधन, समाप्त होना, जलना, पागल, आंगन, समाचार-पत्र, पसीना, बुरी ।
ਉੱਤਰ:

6. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪੜਨਾਂਵ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ? ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਦੱਸੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਨਾਂਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਪੜਨਾਂਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ , ਜਿਵੇਂ-ਮੈਂ, ਤੂੰ, ਇਹ, ਉਹ, ਅਸੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ।

7. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਮੁਸਕਰਾ ਪਈ ਆਪਣੀ ਡੰਗੋਰੀ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਬੋਲੀ, ਜਾਹ, ਅਗਲੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਬਾਲਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ‘ ਬੁੱਢੀ ਦੇ ਬੋਲ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਸਨ ਪਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਆਇਆ । ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਬੁੱਢੀ ਝੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਏ । ਉਹ ਅੱਗ ਲੈਣ ਅਗਲੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ।

ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦਾ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਿਆ ਪਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ । ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਚਾਹ-ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਿਆ । ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੱਕੀ । ਭੁੱਖੇ ਨਿਆਣੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਲਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ।

ਤਦ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਬੁੱਢੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਨੇ । ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ ਬਾਲਣ ਏਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ । ਸ਼ਹਿਰ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਲਾ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਗੈਸ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਜਦੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਇਕ ਬੱਸ ਖਲੋਤੀ ਸੀ । ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਾਲੀ-ਪੰਜਾਹ ਬੰਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ । ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ । ਉਹ ਬੱਸ ਉੱਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏਗਾ । ਬੱਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ । ਉਸ ਨੇ ਭੀੜ ਵਿਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਬੱਸਦੇ ਡਾਈਵਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੋ ਗਈ, ਭਰਾਵਾ ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਆਪਣੀ ਡੰਗੋਰੀ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੀ ਬੋਲੀ ?
ਉੱਤਰ:
“ਜਾਹ ਅਗਲੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਬਾਲਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ।”

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕੀ ਸੋਚਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੁੱਢੀ ਝੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬਾਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੋਰ ਕੀ-ਕੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੋਲਾ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਗੈਸ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਬੱਸ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ ।

2. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
ਉਹ ਬੰਦਾ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚਿਆ । ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਪੂਰਨਿਆਂ ਤੇ ਪੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਝੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੈ । ਕੁੱਝ ਖਿਝ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਕੀ ਗੋਲੀ ਵੱਜ ਗਈ ਏ, ਅੱਜ ?

ਬਿਜਲੀ ਜਿਹੜੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਉੱਥੇ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਏ ।
ਇਹ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਚੰਗੀ ਮੁਸੀਬਤ ਏ ।

ਹਰ ਥਾਂ ਈ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਏ ? ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਬੈਗ ਚੁੱਕੀ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਗੱਡੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਖਲੋਤੀ ਏ, ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਏ । ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਡਰ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ । ਉਸ ਨੇ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਦਿੱਲੀ ਕੱਲ੍ਹ ਤਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਏਗਾ | ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਕਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹਵਾ ਝੱਲਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹਵਾ ਝੱਲਣ ਲਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਪਰਨਿਆਂ ਤੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਘਰ ਪੁੱਜਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਪਤਾ। ਲੱਗਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਿਸ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਆਉਣੀ | ਸੀ, ਉੱਥੇ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੰਦ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣਾ | ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ | ਉਸਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਡੀ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰ ਕੇ | ਪਿਛਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ ।

ਪਸ਼ਨ 5.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੀ ਫ਼ਿਕਰ ਲੱਗਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਕੱਲ੍ਹ ਤਕ ਦਿੱਲੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਇਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕਿਸ | ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਰ ਕੇ ।

8. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ-.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬਾਬੂ ਸ਼ਰਨ ਦਾਸ/ਰਜਨੀ/ਵਰਿੰਦਰ ਕਿਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਰਜਨੀ ਤੇ ਵਰਿੰਦਰ ਕਿਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਬੂ ਸ਼ਰਨ ਦਾਸ ਦੇ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
‘ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰੀ , ਬੰਦੇ ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੌਣ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਬੂ ਸ਼ਰਨ ਦਾਸ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜੋ ਨਿਕਲਦਾ ਸੀ, ਸੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੁੱਢੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਤੋਂ ਕੀ ਮੰਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਅੱਗ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਕੀ ਭੰਨਣਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-ਛੱਲੀਆਂ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਬੁੱਢੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਧਰੇ ਵੀ । ਅੱਗ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਅਸੰਭਵ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਦਾ ਮੁੱਕਣਾ ਨੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਬੁੱਢੀ ਨੇ ਸੋਟੀ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਬਾਲਣ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸਮਝਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਝੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰੋਟੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੱਕੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਬੱਸ ਦਾ ਬਾਲਣ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਡੀਜ਼ਲ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਵਾਲਾ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੈਟਰੋਲ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਜੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਪੱਖਿਆਂ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਪਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਹਵਾ ਝਲ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਅਰਥਾਤ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਪਿਛਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਆ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਰਾਤ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਬੱਚੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੁੱਖ ਕਾਰਨ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਕਿਸ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਈ ?
ਉੱਤਰ;
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਅੱਗੇ ਨੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
‘ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ……… ਪਈ ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੁਸਕਰਾ ।

Punjab State Board PSEB 4th Class Punjabi Book Solutions Chapter 4 ਹਾਥੀ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Punjabi Chapter 4 ਹਾਥੀ

ਕਾਵਿ-ਟੋਟਿਆਂ ਦੇ ਸਰਲ ਅਰਥ

(ਉ) ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ……. ਬੰਦ ਕਿਵਾੜ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਆ ਗਿਆ ਉਹ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ ਕਿ ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਤੁਰਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ । ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਭੌਕਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ।

(ਅ) ਛੱਜਾਂ ਵਰਗੇ ……… ਖੇਤ ਦੀ ਵਾੜ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਛੱਜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇਵੱਡੇ ਸਨ । ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਚੱਕੀ ਦੇ ਪੁੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇਵੱਡੇ ਸਨ । ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦੀ । ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤ ਦੀ ਵਾੜ ਟੱਪ ਕੇ ਵਿਚ ਜਾ ਵੜਿਆ ।

(ੲ) ਮੂੰਹ ‘ ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ……. ਬੋਝ ਉਤਾਰ !
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਵੱਡੇਵੱਡੇ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਹੋਣ । ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਲ ਝਾਤੀ ਮਾਰਦਾ ਸਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ । ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਤੁਰਦਾ ਸੀ । ਉਸਦੀ ਸੁੰਡ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਗਲ ਹੋਵੇ ।ਉਹ ਸੁੰਡ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਨਾਲ ਥੱਬਾ ਸਾਰਾ ਚਾਰਾ ਪੁੱਟ ਲੈਂਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਕੁੱਝ ਚਾਰੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨਿਗਲ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਲਿਤਾੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ।

(ਸ) ਭਰ ਭਰ ਸੁੰਡ …….. ਬੰਦ ਕਿਵਾੜ । ਸਰਲ ਅਰਥ-ਹਾਥੀ ਜਦੋਂ ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁੰਡ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਛੁਹਾਰੇ ਛੱਡਦਾ ਸੀ । ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਨਹਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ । ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹਾਉਂਦਿਆਂ ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਤਪਦਾ ਹਾੜ੍ਹ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ । ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਆਇਆ ਸੀ । ਉਹ ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ । ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਭੌਕਣ ਲਗ ਪਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੋਕੀਂ ਆਪਣੇ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਂਏ ।

ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ
ਹਾਥੀ ਆਇਆ
ਤੁਰਦਾ ਲੱਗੇ ਪਹਾੜ,
ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਭੌਕੇ
ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਬੰਦ ਕਿਵਾੜ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹਾਥੀ ਕਿੱਥੇ ਆਇਆ ?
2. ਹਾਥੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ?
3. ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਕੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ?
4. ਬੰਦ ਕਿਵਾੜ ਕਿਉਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ?
5. ‘ਹਾਥੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਸਤਰਾਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਲਿਖੋ ।

ਉੱਤਰ:

1. ਹਾਥੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆਇਆ ।
2. ਹਾਥੀ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ।
3. ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਭੌਕਣ ਲੱਗੇ ।
4. ਬੰਦ ਕਿਵਾੜ ਇਸ ਕਰਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿਲੋਕ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ।
5. ਨੋਟ-ਉਪਰੋਕਤ ਸਤਰਾਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰੋ ।

2. ਛੱਜਾਂ ਵਰਗੇ
ਕੰਨ ਸੀ ਉਹਦੇ
ਚੱਕੀ-ਪੁੜ ਜਿਹੇ ਪੈਰ ।
ਜੋ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ।
ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ
ਨਹੀਂ ਰਤਾ ਵੀ ਖੈਰ
ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ
ਟੱਪ ਗਿਆ ਉਹ.
ਹਰੇ ਖੇਤ ਦੀ ਵਾੜ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ ?
2. ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ ?
3. ਕਿਸ ਦੀ ਖੈਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ?
4. ਹਾਥੀ ਨੇ ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ?
5. ਕੌਣ ਵਾੜ ਟੱਪ ਗਿਆ

ਉੱਤਰ:

1. ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਛੱਜਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ ।
2. ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰ ਚੱਕੀ ਦੇ ਪੁੜਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ ।
3. ਜਿਹੜਾ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰ ਹੇਠ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸਦੀ ਖ਼ੈਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ।
4. ਹਾਥੀ ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ ਵਾੜ ਟੱਪ ਕੇ ਹਰੇਭਰੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਜਾ ਵੜਿਆ ।
5. ਹਾਥੀ ।

3. ਮੂੰਹ ‘ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਦੰਦ
ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਲਿਸ਼ਕਦੀਆਂ , ਤਲਵਾਰਾਂ ।
ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾਕਲ
ਜਾਪੇ
ਜਦ ਮੈਂ ਝਾਤੀ ਮਾਰਾਂ ।
ਤੁਰਦਾ ਬੇਪਰਵਾਹਾਂ ਵਾਂਗੂੰ
ਸਿਰ ਤੋਂ ਬੋਝ ਉਤਾਰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦ ਕਿੰਨੇ ਸਨ ?
2. ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ ?
3. ਹਾਥੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ?
4. ਹਾਥੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ?

ਉੱਤਰ:

1. ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੋ ਦੰਦ ਸਨ ।
2. ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦ ਲਿਸ਼ਕਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ ।
3. ਹਾਥੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾਕਲ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ।
4. ਹਾਥੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ।

4. ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ
ਸੁੰਡ ਸੀ ਉਹਦੀ
ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਸਰਾਲ
ਇਕੋ ਵਾਰ ‘ਚ
ਥੱਬਾ ਚਾਰਾ
ਪੁੱਟ ਲਵੇ ਉਸ ਨਾਲ ।
ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ
ਨਿਗਲ ਗਿਆ ਸੀ ।
ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਗਿਆ ਲਿਤਾੜ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ ?
2. ਸਰਾਲ ਵਰਗਾ ਕੀ ਸੀ ?
3. ਹਾਥੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ?
4. ਹਾਥੀ ਨੇ ਚਾਰੇ ਦਾ ਕੀ ਕੀਤਾ ?

ਉੱਤਰ:

1. ‘ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ ਸਰਾਲ ਵਰਗੀ ਸੀ ।
2. ਸਰਾਲ ਵਰਗੀ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਸੀ ।
3. ਹਾਥੀ ਸੰਡ ਨਾਲ ਚਾਰਾ ਪੁੱਟਦਾ ਸੀ
4. ਹਾਥੀ ਨੇ ਕੁੱਝ ਚਾਰਾ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਤੇ ਕੁੱਝ . ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਲਿਤਾੜ ਦਿੱਤਾ ।

5. ਭਰ-ਭਰ ਸੁੰਡ
ਫੁਹਾਰੇ ਛੱਡੇ
ਜਦੋਂ ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਨਾਵੇ ।
ਇਉਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ।
ਨਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ,
ਮਜ਼ਾ ਬੜਾ ਹੀ ਆਵੇ ।
ਪਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ
ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ
ਤਪਦਾ ਭਖਦਾ ਹਾਤੁ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਫੁਹਾਰੇ ਕੌਣ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
2. ਹਾਥੀ ਕਿੱਥੇ ਨਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
3. ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਤਪਦਾ ਭਖਦਾ ਹਾੜ੍ਹ ਕਿਉਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ ?
4. ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਕੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ ?

ਉੱਤਰ:

1. ਛੁਹਾਰੇ ਹਾਥੀ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
2. ਹਾਥੀ ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
3. ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹਾ ਕੇ ਤਪਦਾਭਖਦਾ ਹਾੜ੍ਹ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ ।
4. ਹਾੜ੍ਹ ਦਾ ਤਪਦਾ ਮਹੀਨਾ |

ਧਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹਾਥੀ ਤੁਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਤੁਰਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ। ਲਗਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਛੱਜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ , ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਦੰਦ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਦੰਦ ਲਿਸ਼ਕਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਸਰਾਲ ਵਰਗੀ ਲੰਮਸਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਂਦਾ ਹਾਥੀ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਂਦਾ ਹਾਥੀ ਸੁੰਡ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫੁਹਾਰੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਢੁੱਕਵੇਂ ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ-

ਉੱਤਰ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਤੁਕਾਂਤ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ :

ਉੱਤਰ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹਾਥੀ ਬਾਰੇ ਦਸ ਵਾਕ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ।
ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਛੱਜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਉਸਦੀ ਸੁੰਡ ਮੋਟੀ ਤੇ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਉਸਦੇ ਦੋ ਦੰਦ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲਿਸ਼ਕਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ ।
ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਚੱਕੀ ਦੇ ਪੁੜਾਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੋਈ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ।
ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾਕਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਬੜੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਤੁਰਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਚਾਰਾ ਖਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾੜ ਟੱਪ ਕੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਉਹ ਇੱਕੋ ਵਾਰੀ ਚਾਰੇ ਦਾ ਥੱਬਾ ਪੁੱਟ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ-
ਪਹਾੜ, ਕਿਵਾੜ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਝਾਤੀ, ਬੇਪਰਵਾਹ, ਬੋਝ, ਫੁਹਾਰਾ, ਮਜ਼ਾ, ਤਪਦਾ, ਨਹਿਰ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਪਹਾੜ ਪਰਬਤ)-ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਹੈ ।
2. ਕਿਵਾੜ (ਦਰਵਾਜ਼ਾ)-ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦਿਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਕਿਵਾੜ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ।
3. ਤਲਵਾਰਾਂ (ਕਿਰਪਾਨਾਂ-ਗਤਕਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ ।
4. ਝਾਤੀ ਨਜ਼ਰ)-ਮੈਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬੂਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਬੈਠਾ ਦਿਸਿਆ ।
5. ਬੇਪਰਵਾਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ-ਫ਼ਿਕਰ ਤੋਂਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ।
6. ਬੋਝ (ਭਾਰ)-ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ \ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬੋਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
7. ਫੁਹਾਰਾ (ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਵਲ ਵਹਿਣਾ)-ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਚਲ ਰਹੇ ਸਨ ।
8. ਮਜ਼ਾ (ਸੁਆਦ)-ਮੱਝਾਂ ਛੱਪੜ ਵਿਚ ਨਹਾਉਣ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ।
9. ਤਪਦਾ (ਗਰਮ ਹੋਇਆ)-ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜੇਠ . ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਖੂਬ ਤਪਦਾ ਹੈ ।
10. ਨਹਿਰ (ਦਰਿਆ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰਾਇਹ ਨਹਿਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲਾਓ ਤੇ ਰੰਗ ਭਰੋ :-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਅਰਜ਼ੀ (ਬੇਨਤੀ-ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਢੰਗ ।
ਉੱਤਰ:
ਅਰਜ਼ੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਲ ਦੇ ਪਾਸੇ ‘ਸੇਵਾ ਵਿਖੇ’ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲ ਅਰਜ਼ੀ ਲਿਖਣੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ ਅਹੁਦਾ ਤੇ ਪਤਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਫਿਰ ਹੇਠਲੀ ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ‘ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ’ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਅਗਲੀ ਸਤਰ ਤੋਂ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ‘ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ’ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖ ਕੇ ਉਸੇ ਸਤਰ ਵਿਚ ‘ਆਪਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ’ ਜਾਂ ‘ਆਪਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਪਾਤਰ’ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਤੇ ਪਤਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ‘ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਲਾਈਨ ਛੱਡ ਕੇ ‘ਮਿਤੀ’ /‘ਤਾਰੀਖ’ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਖਾਕਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਘਰ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਕੂਲ ਵਿਚੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਲਈ ਇਕ ਅਰਜ਼ੀ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਨੋਟ-ਇਹ ਅਰਜ਼ੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ।

Punjab State Board PSEB 4th Class Punjabi Book Solutions Chapter 3 ਬਾਲ ਸੁਖਦੇਵ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Punjabi Chapter 3 ਬਾਲ ਸੁਖਦੇਵ

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਹੀਦ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਮਈ, 1907 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ਼ਹੀਦ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਖਦੇਵ ਨਾਲ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਅ ਕਰਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਂ ਗੌਰਾਂ ਸੀ ।ਉਹ ਸੁਖਦੇਵ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਖੂਹ ਵਿਚ ਡਿਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਖੂਹ ਵਿਚ ਡਿਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨੌਕਰ ਸ਼ਿਵ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰੱਸੇ ਸਮੇਤ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਜਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਸਾਕਾ ਕਦੋਂ ਵਾਪਰਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
13 ਅਪਰੈਲ, 1919 ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕੀ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ · ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਿਪਾਹੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸੁਖਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁਖਦੇਵ ਦੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਲਾਲਾ ਚਿੰਤ ਰਾਮ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ: ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਸੀ । ਜਦ ਕਦੇ ਸ: ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਲਾਲਾ ਚਿੰਤ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ । ਜਦ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਰੁੱਝ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਆਪਸ ਵਿਚ ਹਾਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੰਬੰਧ ਬਣ ਗਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਰਾਜਗੁਰੂ ਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ 23 ਮਾਰਚ, 1931 ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਬੈਕਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ
(ਅੱਗ ਬਗੋਲਾਂ, ਪਹਿਲੀ, ਲਾਇਲਪੁਰ, ਰਲੀ ਦੇਈ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ॥
(ੳ) ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ …….. ਸੀ ।
(ਅ) ਸੁਖਦੇਵ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ……….. ਸਕੂਲ ‘ਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ।
(ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ………… ਹੋ ਗਿਆ
(ਸ) ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਇਹ ……. ਟੱਕਰ ਸੀ ।
(ਹ) ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ …….. ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਰਲੀ ਦੇਈ ਸੀ ।
(ਅ) ਸੁਖਦੇਵ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸਕੂਲ ‘ਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ।
(ਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਅੱਗ ਬਗੋਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ।
(ਸ), ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਟੱਕਰ ਸੀ ।
(ਹ) ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਾਇਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕੌਣ ਸਨ ?
(ੳ) ਸੁਖਦੇਵ
(ਅ) ਗੌਰਾਂ
(ਈ) ਰਹੀਮਣ
(ਸ) ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ॥
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਸੁਖਦੇਵ-ਸੁਖਦੇਵ ਸ: ਭਗਤ ਸਿੰਘ ੩ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ । ਉਸਦਾ ਜਨਮ 15 ਮਈ, 1907 ਨੂੰ ! ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਲਾਲ ਥਾਪਰ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਰਲੀ ਦੇਈ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ । ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਸ:
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮੀ ਤਾਂ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਸ: ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ।
(ਅ) ਗੌਰਾਂ-ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ । ਹੈ ਉਹ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਉਹ ਸੁਖਦੇਵ ਤੋਂ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ । ਜਦ ਜੋ ਸੁਖਦੇਵ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ਰਾਰਤ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਗੌਰਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਪੱਖ ਕਰਦੀ ਸੀ ।
(ਈ) ਰਹੀਮਣ-ਰਹੀਮਣ ਸੁਖਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਕੰਮ ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਮਾਤਾ ਰਲੀ ਦੇਈ ਨਾਲ ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਾਉਂਦੀ ਅਤੇ । ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਵੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਖਦੇਵ ਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਸਕੂਲ ਵੀ ਭੇਜਦੀ । ਸੁਖਦੇਵ ਰਹੀਮਣ ਨੂੰ “ਰਹੀਮਣ ਚਾਹੀਂ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ।
(ਸ) ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ-ਸ: ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸ: ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਨ ।ਉਧਰ ਸ: ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਤਾਇਆ ਚਿੰਤ ਰਾਮ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿੱਤਰ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ’ਚਚੇਰੀ, ਝੁਰਮੁਟ, ਸੋਗ, ਸੰਸਥਾ, ਹਿਦਾਇਤ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਚਚੇਰੀ (ਚਾਚੇ ਦੀ ਧੀ)-ਗੁਰਜੀਤ ਮੇਰੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ ।
2. ਝੁਰਮੁਟ (ਇਕੱਠ-ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਝੁਰਮੁਟ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਚੋਗਾ ਚੁਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
3. ਸੋਗ ਦੁੱਖ, ਅਫ਼ਸੋਸ)-ਸਾਬਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ।
4. ਸੰਸਥਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭਾ)ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿੰਗਲਵਾੜੇ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ।
5. ਹਿਦਾਇਤ ਚੇਤਾਵਨੀ)-ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਨਕਲ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਪੜੋ ਤੇ ਸਮਝੋ :
(ਉ) ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦਾ ਭਾਵ
(ਅ) ਝੁਰਮਟ ………..
(ਆ) ਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ……………………..
(ਈ) ਚਿੜਚਿੜਾ ……………
(ਸ) ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ………..
(ਹ) ਤਾਇਨਾਤ …………
(ਕ) ਛਿੱਥਾ …………
(ਖ) ਪੈੜਾਂ ……………
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦਾ ਭਾਵਿ ।
(ਆ) ਝੁਰਮਟ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ।
(ਇ) ਚਿੜਚਿੜਾ ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਸੁਭਾਅ ।
(ਸ) ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਚੁਸਤੀ, ਚਲਾਕੀ ।
(ਹ) ਤਾਇਨਾਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ।
(ਕ) ਛਿੱਥਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ ।
(ਖ) ਪੈੜਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖਿਡਾਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ । ਜਦ ਕਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜੀਅ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ, ਤਾਂ ਗੌਰਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਰੁੱਸ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਜਦ ਘਰ ਵਿਚ ਸੁਖਦੇਵ ਕੋਈ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਹੀ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀ ਸੀ ।

ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ

1. ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਕੀ ਲਗਦੀ ਸੀ ?
2. ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਉਂਦੀ ਸੀ ?
3. ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸੀ ?
4. ਗੌਰਾਂ ਕਿਸ ਨਾਲ ਰੁੱਸ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ?
5. ਜਦੋਂ ਸੁਖਦੇਵ ਕੋਈ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਗੌਰਾਂ ‘ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ?

ਉੱਤਰ:

1. ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ।
2. ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ।
3. ਸੱਤ ਸਾਲ ।
4. ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ ।
5. ਉਹ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਹੀ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪ ਬੋਲ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਹੇ ।

1. ਉਹ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ ।
2. ਗੌਰਾਂ ਸੁਖਦੇਵ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ ।
3. ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਚਿੜਚਿੜਾ ਸੀ ।
4. ਸੁਖਦੇਵ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ।
5. ਇਹ ਘਟਨਾ ਨਿੱਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ।

ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਹੀ ਲਿਖਣ ।)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਪਾਠ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਗੋਲ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਬਾਲ ਸੁਖਦੇਵ ਦੇ ਸੁਭਾ/ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖੋ ।

ਉੱਤਰ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਹੋਰ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇਸ਼-ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰਾ, ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਪਿੰਗਲੇ, ਸ਼ਹੀਦ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖ਼ਰ ਆਜ਼ਾਦ, ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 5 Money (Currency) Intext Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 5 Money (Currency) Intext Questions

Page No. 115

Question 1.

(a) Convert rupees into paise :
5 Rupees = ……………. Paise
7 Rupees = …………… Paise
4 Rupees = …………… Paise
Solution:
500 Paise, 700 Paise, 400 Paise.

(b) Find value :

Solution:
₹ 265, ₹ 762, ₹ 1161, ₹ 740

(c) Find difference:

Solution:
₹ 150, ₹ 225, ₹ 347, ₹ 181.

Page No. 117

Question 2.
Write Rupees in figure:

Solution:
Fifty Rupees = ₹ 50
Rupees two hundred twenty one = ₹ 221
Rupees one hundred fifty = ₹ 150
Rupees six hundred seven = ₹ 607
Rupees three hundred thirty three = ₹ 333.

Question 3.
Write Rupees in words :

Solution:
₹ 609 = Rupees six hundred nine
₹ 857 = Rupees eight hundred fifty seven
₹ 785 = Rupees seven hundred eighty five
₹ 89 = Rupees eighty nine
₹ 449 = Rupees four hundred forty nine.

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 5 Money (Currency) MCQ Questions and Answers.

PSEB 5th Class Maths Chapter 5 Money (Currency) MCQ Questions

Multiple Choice Questions

Tick (✓) the right answer :

Question 1.
What is the standard method of writing ₹ 13 and 50 paise ?
(a) ₹ 1350
(b) ₹ 13.50
(c) ₹ 1350 paise
(d) None.
Answer:
(b) ₹ 13.50

Question 2.
How many ₹ 2 coins are there in ₹ 26?
(a) 52
(b) 26
(c) 13
(d) 20.
Answer:
(c) 13

Question 3.
What is the standard symbol of Indian currency ?
(a) ₹
(b) $
(c) £
(d) None.
Answer:
(a) ₹

Question 4.
If the cost of a pen is ₹ 12. What is the cost of 11 pens ?
(a) ₹ 120
(b) ₹ 23
(c) ₹ 1
(d) ₹ 132.
Answer:
(d) ₹ 132

Question 5.
1 kg apples cost ₹ 80. What is the cost of half kg apples ?
(a) ₹ 20
(b) ₹ 160
(c) ₹ 40
(d) ₹ 80.
Answer:
(c) ₹ 40

Question 6.
The cost of a dozen pencils is ₹ 60. Find the cost of one pencil.
(a) ₹ 12
(b) ₹ 5
(c) ₹ 60
(d) ₹ 30.
Answer:
(b) ₹ 5

Question 7.
What is the amount of 7 notes of ₹ 20 ?
(a) ₹ 27
(b) ₹ 14
(c) ₹ 140
(d) ₹ 13.
Answer:
(c) ₹ 140

Question 8.
Convert 480 paise into rupees.
(a) ₹ 4.80
(b) ₹ 48.00
(c) ₹ 480
(d) ₹ 8.40.
Answer:
(a) ₹ 4.80

Question 9.
Sukhdev had spent ₹ 25 in a market and he was left with ₹ 25. How many rupees had he in the beginning ?
(a) ₹ 25
(b) ₹ 5.00
(c) ₹ 50
(d) ₹ 40.
Answer:
(c) ₹ 50

Question 10.
Find the value of ₹ 10.40 + ₹ 15.30 + ₹ 8.20.
(a) ₹ 33.90
(b) ₹ 34.00
(c) ₹ 30.90
(d) ₹ 339.
Answer:
(a) ₹ 33.90

Question 11.
The cost of a shirt is ₹ 999.90. How much estimate cost shopkeeper will take ?
(a) ₹ 990
(b) ₹ 999
(c) ₹ 1000
(d) ₹ 999.95
Answer:
(c) ₹ 1000

Question 12.
The cost of a daily newspaper is ₹ 4. What is the cost of newspaper in the month of January ?
(a) ₹ 124
(b) ₹ 12
(c) ₹ 35
(d) ₹ 25.
Answer:
(a) ₹ 124

Question 13.
Anmol saves ₹ 5 daily from his pocket expenses. How many rupees has he saved in the month of March ?
(a) ₹ 36
(b) ₹ 31
(c) ₹ 155
(d) ₹ 150.
Answer:
(c) ₹ 155

Question 14.
The cost of 8 meter cloth is ₹ 680. What is the cost of 1 meter cloth ?
(a) ₹ 80
(b) ₹ 85
(c) ₹ 70
(d) ₹ 90.
Answer:
(b) ₹ 85

Question 15.
How many coins of 50 paise will be there in ₹ 5. ?
(a) 250
(b) 55
(c) 20
(d) 10
Answer:
(d) 10

Question 16.
How many coins of ₹ 2 are there in ₹ 26 ?
Answer:
₹ 26 ÷ ₹ 2 = 13.

Number of ₹ 2 coins in ₹ 26 = 13.

Question 17.
Check the rate list and answer the questions :

(i) Cost of 2 kilogram sugar
(ii) Cost of 500 g of tea leaves.
Answer:
(i) Cost of 2 kilograms sugar
= ₹ 60 × 2 = ₹ 120

(ii) 500 g = \(\frac{500}{1000}\) kg = \(\frac{1}{2}\) kg
Cost of 500 g = \(\frac{1}{2}\) kg tea leaves
= ₹ 320 × \(\frac{1}{2}\) = ₹ 160

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 4 Fractions MCQ Questions and Answers.

PSEB 5th Class Maths Chapter 4 Fractions MCQ Questions

Which decimal number is being represented by the shaded part of figure :

(a) 0.3
(b) 0.03
(c) 0.7
(d) 0.07
Answer:
(a) 0.3

Tick (✓) the right answer :

Quetion 1.
Mark the (✓) sign against correct statement and that of (✗) sign against the wrong statement.

(i) The decimal form of \(\frac{3}{10}\) is 0.3 ( )
(ii) \(\frac{1}{5}\), \(\frac{1}{9}\), \(\frac{1}{7}\) are unit fraction. ( )
(iii) \(\frac{9}{4}\) is a proper fraction. ( )
(iv) The denominator of fraction \(\frac{3}{5}\) is 3. ( )
Answer:
(i) ✓
(ii) ✓
(iiii) ✗
(iv) ✗.

Quetion 2.
There was a birthday party of Raju. His father brought 24 caps for the children who have come to attend the party. If \(\frac{1}{3}\) rd of caps are red, \(\frac{1}{2}\) are of green colour and \(\frac{1}{6}\) are of yellow colour then answer the following questions :
(a) How many children can wear red colour caps ?
(b) How many children can wear yellow colour caps ?
Solution:
(a) Number of children who can wear ted colour cap = 24 × \(\frac{1}{3}\) = 8
(b) Number of children who can wear yellow coloured caps
= 24 × \(\frac{1}{6}\) = 4

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 4 Fractions Ex 4.9 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 4 Fractions Ex 4.9

Question 1.
Find the product of the following decimal numbers :
(a) 5.15 × 6
(b) 52.4 × 2
(c) 0.31 × 5
(d) 9.05 × 0.2
(e) 7.24 × 2.3.
Solution:
(a) 5.15 × 6

5.15 × 6 = 30.90

(b) 52.4 × 2

52.4 × 2 = 104.8

(c) 0.31 × 5

0.31 × 5 = 1.55

(d) 9.05 × 0.2

9.05 × 0.2 = 1.810

(e) 7.24 ×2.3

7.24 × 2.3 = 16.652

Question 2.
Find the division of the following decimal numbers :
(a) 18.24 ÷ 3
(b) 8.64 ÷ 4
(c) 2.48 ÷ 8
(d) 16.5 ÷ 15
(e) 34.3 ÷ 7.
Solution:

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 5 Money (Currency) Ex 5.4 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 5 Money (Currency) Ex 5.4

1. Find the value of the following :

Question 1.
₹ 258 × 17
Solution:

Question 2.
₹ 410 × 20
Solution:

Question 3.
₹ 518 × 18
Solution:

Question 4.
₹ 220 × 14
Solution:

Question 5.
₹ 206 × 25.
Solution:

2. Evaluate :

Question 1.
₹ 3120 ÷ 10
Solution:
₹ 3120 ÷ 10 = ₹ 312

Question 2.
₹ 1590 ÷ 15
Solution:
₹ 1590 ÷ 15 = ₹ 106

Question 3.
₹ 4272 ÷ 16
Solution:
₹ 4272 ÷ 16 = ₹ 267

Question 4.
₹ 4200 ÷ 20
Solution:
₹ 4200 ÷ 20 = ₹ 210

Question 5.
₹ 6500 ÷ 25.
Solution:
₹ 6500 ÷ 25 = ₹ 260

Question 3.
The cost of a calculator is ₹ 415. Find the cost of 17 such calculators.
Solution:
The cost price of 1 calculator = ₹ 415
The cost price of 17 calculators = ₹ 415 × 17 = ₹ 7055

The cost price of 17 calculators = ₹ 7055

Question 4.
The price of 1 kg ghee is ₹ 435. What is the price of 18 kg ghee ?
Solution:
The cost price of 1 kg ghee = ₹ 435
The cost price of 18 kg ghee = ₹ 435 × 18

Thus, the cost price of 18 kg ghee = ₹ 7830

Question 5.
The cost of 24 glasses is ? 2880. Find the cost of a glass.
Sol. The cost price of 24 glasses = ₹ 2880
The cost price of 1 glass = ₹ 2880 ÷ 24 = ₹ 120

The cost price of 1 glass = ₹ 120

Question 6.
The cost of 19 geometry boxes is ₹ 2850. Find the cost of a geometry box.
Solution:
The cost price of 19 geometry boxes = ₹ 2850
The cost price of 1 geometry box = ₹ 2850 ÷ 19 = ₹ 150

The cost price of 1 geometry box = ₹ 1150

Question 7.
The price of 1 litre petrol is ₹ 73. What is the cost of 12 litres petrol.
Solution:
Cost of 1 litre of petrol = ₹ 73
Cost of 12 litres of petrol = ₹ 73 × 12 = ₹ 876

Cost of 12 litres of petrol = ₹ 876

Question 8.
The cost of 25 kg rice is ₹ 2000. Find the cost of 1 kg rice.
Solution:
Cost of 25 kg of rice = ₹ 2000
Cost of 1 kg of rice = ₹ 2000 ÷ 25 = ₹ 80

Cost of 1 kg of rice = ₹ 80

Question 9.
The price of 1 m cloth is ₹ 500. Find the cost of 18 m cloth.
Solution:
Cost of 1 m cloth = ₹ 500
Cost of 18 m cloth = ₹ 500 × 18 = ₹ 9000

Cost of 18 m cloth = ₹ 9000

10. Fill in the blanks :

Question 1.
₹ 13 × 8 = ____________
Solution:
₹ 104

Question 2.
₹ 24 × 5 = ___________
Solution:
₹ 120

Question 3.
₹ 24 ÷ 3 = __________
Solution:
₹ 8

Question 4.
₹ 72 ÷ 8 = ____________
Solution:
₹ 9

Question 5.
₹ 25 × 6 = __________
Solution:
₹ 150

Question 6.
₹ 100 ÷ 10 = __________
Solution:
₹ 10

Question 7.
There are __________ ₹ 100 notes in ₹ 1000.
Solution:
10

Question 8.
There are ___________ ₹ 50 notes in ₹ 300.
Solution:
6

Question 9.
There are ___________ ₹ 20 notes in ₹ 500.
Solution:
25

Question 10.
There are _________ ₹ 500 notes in ₹ 2000.
Solution:
4

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 5 Money (Currency) Ex 5.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 5 Money (Currency) Ex 5.3

Question 1.
Ravi bought a notebook for ₹ 50, a book for ₹ 125 and bought a pen for ₹ 150. Blow much money did he spend ?
Solution:
Ravi bouight a notebook for = ₹ 50
Ravi bought a book for = ₹ 25
Ravi ibought a pen for = ₹ 150
The amount of money he spent =

Question 2.
Manveet Kaur has ₹ 148.50 with her. Her father gave ₹ 116.50 to her. How much amount does she has?
Solution:

Question 3.
Paras purchased a bag for ₹ 450 and gave ₹ 500 to the shopkeeper. How much amount would he get back from the shopkeeper?
Solution:
Paras bought a bag for = ₹ 450
The amount given to the shopkeeper = ₹ 500
The amount he will get back from the shopkeeper

Paras will get ₹ 50 from the shopkeeper

Question 4.
Gurdeep has ₹ 1000 with him. He purchases shoes for ₹ 742. How much amount is left with him ?
Solution:

Question 5.
Prabhjot has ₹ 2168.50 and her brother Simarjeet has ₹ 1248.50. How much amount they both have ?
Solution:
The amount of money Prabhjot has = ₹ 2168.50
The amount of money her brother has = ₹ 1248.50
The amount of money they together have

Question 6.
A shopkeeper has ₹ 1000. He bought a radio for ₹ 650. How much amount was left with him?
Solution:
The amount of money shopkeeper had = ₹ 1000
He bought a radio for = ₹ 650
The amount of money left with him = ₹ 350
He has now ₹ 350 with him

Question 7.
Harleen went to the market with her friend. She bought goods worth ₹ 3467.50 and her friend bought goods, worth ₹ 3350.25. How much Harleen spent more than her friend ?
Solution:
Harleen bought goods for = ₹ 3467.50
Her friend bought goods for = ₹ 3350.25
The amount Harleen spent more than her friend = ₹ 117.25
Harleen has spent ₹ 117.25 more than her friend

Question 8.
Avneet has purchased a shirt for ₹ 1865.90, pants for ₹ 1060.30 and a pair of shoes for ₹ 990.10 from a shop. How much total amount has he spent ?
Solution:
The amount for which Avneet bought a shirt = ₹ 1865.90
The amount for which Avneet bought a trouser = ₹ 1060.30
The amount for which Avneet bought a pair of shoes = ₹ 990.10
The total amount spent by Avneet = ₹ 3916.30

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 4 Fractions Ex 4.8 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 4 Fractions Ex 4.8

Addition and Subtraction of Decimals

Question 1.
Add the following decimal numbers:
(a) 2.4, 5.3 and 4.1
(b) 6.25, 5.65 and 3.01
(c) 4.32, 2.320 and 7.038
(d) 8.4, 7.03 and 2.432
(e) 12, 13.8 and 8.120.
Solution:

Question 2.
Find the difference of the following decimals numbers :
(a) 8.82 and 7.31
(b) 6.9 and 3.43
(c) 25.750 and 15.375
(d) 45 and 13.220.
(e) 13.752 and 9.27.
Solution: