PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Punjab State Board PSEB 4th Class Welcome Life Book Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Welcome Life Chapter 1 Health and Cleanlines

Welcome Life Guide for Class 4 PSEB Health and Cleanliness Textbook Questions and Answers

A. What is Cleanliness?
PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines 1
Question 1.
What do you mean by cleanliness?
Answer:
It is a protection circle, which saves us from diseases.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Question 2.
Why is there a need of cleanliness?
Answer:

  • When there is cleanliness we feel happy.
  • When there is cleanliness we remain healthy.
  • Cleanliness provide us mental, physical, social and intellectual health.

Question 3.
How can we get cleanliness?
Answer:

  • Take oath for cleanliness.
  • Begin cleanliness from self.
  • Take bath daily.
  • Wear clean clothes.
  • Clean your teeth twice a day.
  • Wash your hands before and after taking meals.
  • Run water after using washroom.
  • After going to washroom wash your hands properly with soap and water.

Question 4.
Write points to make your environment clean?
Answer:

  • We should keep our kitchen clean.
  • We should eat fruits, vegetables after washing them.
  • Keep water and eatables covered.
  • Keep garbage in covered dustbin.
  • Sweep and mop daily.
  • Clean utensils properly.
  • Keep your washroom clean properly
  • Do not throw garbage here and there
  • Keep your streets, roads clean.
  • Plant ornamental and flowerin plants for beautification.
  • Do not allow water to stagnate nea your surroundings.
  • Spray mosquito repellents and alst spray oil on stagnated water.
  • Do not allow weed and grass to grow in your surroundings.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Question 5.
Write things in different categories which should be clean?

I My home My school My surroundings
*My body *Kitchen

Answer:

I My home My school My surroundings
My body
Hair
Nails
Kitchen
Washroom
Rooms and Lobby
Ground
Washrooms
Surroundings of the school
Streets
Roads
Neighbourhood

Question 6.
Fill in the blanks :
(a) Cleanliness gives ………………………….. to mind.
(b) Cleanliness the state of being ………………………….. .
(c) Take ………………………….. for cleanliness.
(d) Begin cleanliness from …………………………..
Answer:
(a) happiness
(b) free form diseases
(c) oath
(d) self.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Oral Questions :

Question 1.
Whose cleanliness is must?
(a) self
(b) house
(c) surroundings
(d) all necessary.
Answer:
(d) all necessary.

Project
In your house and surroundings which areas are clean and which are not clean? Try to collect information about why the areas are not clean and find ways to clean them.

House and surroundings Is it clean or not Reason Ways to make it clean

Answer:

House and surroundings Is it clean or not Reason Ways to make it clean
Washroom No It is not cleaned daily. Clean it daily and run water every time you use it and use toilet cleaner.
Kitchen It is clean. It is cleaned on daily basis. It is swept daily and mopped also.
Rooms These are clean. These are cleaned daily. Swept daily and mopped. Spider webs are also cleaned on weekly basis.
Street No People throw garbage in the street from then- houses. We should clean our surroundings at least near our house.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

B. I will not take eatables brought from market:
PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines 2

Question 1.
Students ! do you like to take food items in the festivals, marriages or brought from market?
Answer:
Yes, I like to take.

Question 2.
If market eatables are cooked with proper cleaning measures in clean environment, what will happen?
Answer:
We will not become ill after taking these food items.

On the basis of understanding you got from the story, prepare a list.

Question 1.
What and how much to eat?
Answer:
1. We should eat more fruits and that too by washing properly.
2. We should avoid packed food and if necessary take very less of it.
3. Do not consume uncovered eatables.
PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines 3

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Oral Questions :

Question 1.
Ginni’s father was angry from :
(i) Ginni
(ii) Smosa
(iii) Ginni’s grandmother
(iv) The eatables brought from market.
Answer:
(iv) The eatables brought from market.

Question 2.
Why Ginni’s father got sick after eating gol-gappas?
(i) He ate them without washing his hands.
(ii) There were so many flies on the rehri.
(iii) There was lot of dust on the gol- gappas.
(iv) All the reasons are correct.
Answer:
(iv) All the reasons are correct.

Question 3.
What is the moral of the story?
(i) We should not eat smosas.
(ii) We should not eat in festivals.
(iii) We should not eat in the market.
(iv) We should eat after washing and cleaning our hands and food should be clean.
Answer:
(iv) We should eat after washing and cleaning our hands and food should be clean.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Question 4.
Write drinkable items.
Answer:
Tea, milk, sharbet, juice, cane juice etc.

Let’s fill these names in a box.

Is it drinkable It is tasty/ not iasty What we get

Answer:

Is it drinkable It is tasty/ not tasty What we get
Water No It quenches our thirst. We can not live without water.
Milk Yes It gives us strength and makes bones strong.
Tea Yes Has harmful chemicals, which may cause cancer.
Coffee Yes Has harmful chemicals, which may cause cancer.
Cold soda Yes Has harmful chemicals, which may cause cancer.
Shikanjavi Yes Lemon has vitamin C which helps in digestion.
Lemon water Yes Lemon has vitamin C which helps in digestion.
Shake Yes Helps in making blood, increases our immunity.
Juice Yes Helps in making blood, increases our immunity.
Butter milk Yes Makes our bones strong.
Cane juice Yes Makes our liver strong.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Question 5.
How do you find this activity?

Not good
Good
★ ★
Very good
★ ★ ★

Answer:
Good ★ ★

Question 6.
What did you get from this activity?
Answer:
We should choose drinkables which are healthy for us and not only for taste. Those things which are taken for taste only may make us sick.

Question 7.
Arrange the things from the above table in decreasing order on the basis of information you got from the activity.
……………> ……………> ……………>
……………> ……………> ……………>
……………> ……………> ……………>
Answer:
Milk > Cane Juice > Shikanjavi > Lemon Water > Water > Shake Tea > Coffee > Cold Drink.

I have understood

Oral Questions :

Question 1.
Which one has no taste but all drink it?
(a) Milk
(b) Juice
(c) Water
(d) Shikanjavi.
Answer:
(c) Water.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Question 2.
Which one will be better option in place of sharbet?
(a) Tea
(b) Coffee
(c) Shikanjavi
(d) Cold drink.
Answer:
(c) Shikanjavi.

Question 3.
What is food for infants?
(a) Tea
(b) Coffee
(c) Water
(d) Milk.
Answer:
(d) Milk.

Exercise and Health

Mind game :
PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines 4
Answer:
PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines 5

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Question 1.
Write types of health.
Answer:
Physical and mental.

Question 2.
Write signs of physical health.
Answer:
Activeness, no diseases, elastic body.

Question 3.
Write signs of mental health.
Answer:
Good nature, intellectual development, good at studies.

Question 4.
I have noted some things to memorize, but some are left. Help me to complete these.
Exercise is very good for our health.
We can exercise in many ways.
eg. walking, ………………………
………………………
……………………… disease free body ………………………
……………………… tension ………………………
Answer:
Walking, yoga, aasanas, physical sports, gym etc.
We should exercise on daily basis.
If we exercise on daily basis we get a disease-free body.
Exercise helps in the release of tension and makes our mind relaxed.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Vocabulary related to exercise :

Health

Answer:

Health Tension free Weight lifting Yoga
Sit-ups Breathing exercise Walking Running
Hanging Chin-ups Sutra-netri Water-netri

Activity :
Let us do these aasanas :
PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines 6
Answer:
Do it yourself.

PSEB 4th Class Welcome Life Solutions Chapter 1 Health and Cleanlines

Oral Questions :

Question 1.
In which sports arms exercise does not take place ?
(a) Cricket
(b) Kho-Kho
(c) Volleyball
(d) Badminton.
Answer:
(b) Kho-Kho.

Question 2.
In which game physical exercise does not take place ?
(a) Long Jump
(b) Ludo, Snake and Ladder
(c) Kabbadi
(d) Hopscotch.
Answer:
(b) Ludo, Snake and Ladder.

Question 3.
At what time doing exercise is more beneficial ?
(a) In the evening
(b) At noon
(c) Whenever we get time
(d) In the morning.
Answer:
(d) In the morning.

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ

Punjab State Board PSEB 4th Class EVS Book Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 EVS Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ

EVS Guide for Class 4 PSEB ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 165

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ : (ਭੁੱਲਦਾ, ਅਨੋਖੀ, ਤੇਜ਼)
(ਉ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ …………………………………… ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ।
(ਅ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਕਦੇ …………………………………… ਨਹੀਂ।
(ਬ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਹੁਤ …………………………………… ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉੱਤਰ :
(ਉ) ਅਨੋਖੀ
(ਅ) ਭੁੱਲਦਾ
(ਇ) ਤੇਜ਼।

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਹੀ ਕਥਨ ਤੇ (✓) ਅਤੇ ਗਲਤ ਕਥਨ `ਤੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ :
(ਉ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੌਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(ਅ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
(ਈ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ।
(ਸ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸੂਚਨਾ ਸਟੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
(ਹ) ਅਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਉੱਤਰ :
(ੳ) ✗
(ਅ) ✗
(ਈ) ✓
(ਸ) ✓
(ਹ) ✗

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ :
ਕੰਪਿਊਟਰ ਇਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ।
ਉੱਤਰ :
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ-ਰਫ਼ਤਾਰ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਬਹੁ-ਕਾਰਜਤਾ, ਅਣਥੱਕ, ਬਹੁਗੁਣਤਾ, ਆਟੋਮੈਟਿਕ !

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 166

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਅਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਕੀ-ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ
ਉੱਤਰ :
ਗੇਮਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ, ਡਰਾਇੰਗ, ਟਾਈਪਿੰਗ, ਗਣਨਾਵਾਂ, ਗਾਣੇ ਸੁਣਨ, ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ, ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ?

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 169

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ : ਦੋਸਤ, ਖੋਜ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ
(ਉ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੁਹਾਡਾ ਵਧੀਆ …………………………………… ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
(ਅ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ …………………………………… ਲਈ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਬੱਚੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ‘ਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਸੂਚਨਾ ਦੀ …………………………………… ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰ :
(ਉ) ਦੋਸਤ
(ਅ) ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਖੋਜ।

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਹੀ ਕਥਨਾਂ ਤੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਕਥਨ ਤੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ :
(ਉ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਗੇਮਾਂ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ :
(ਅ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
(ਬ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਡੀਆਂ ਗਣਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
(ਸ) ਕੰਪਿਊਟਰ ਟਾਈਪਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ :
(ਉ) ✓
(ਆ) ✗
(ਬ) ✗
(ਸ) ✓

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਕੀ-ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ।
ਉੱਤਰ :
ਗੇਮਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ, ਡਰਾਇੰਗ, ਟਾਈਪਿੰਗ, ਗਣਨਾਵਾਂ, ਗਾਨੇ ਸੁਣਨ, ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ, ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 170

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮਨਚਾਹੇ ਰੰਗ ਭਰੋ :
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ 1
ਉੱਤਰ :
ਖ਼ੁਦ ਕਰੋ।

PSEB 4th Class Punjabi Guide ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ Important Questions and Answers

ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
(ਉ) ਗਾਣੇ ਸੁਣਨਾ
(ਅ) ਟਾਈਪ ਕਰਨਾ
(ਈ) ਫਿਲਮ ਦੇਖਣਾ
(ਸ) ਸਾਰੇ ਠੀਕ।
ਉੱਤਰ :
(ਸ) ਸਾਰੇ ਠੀਕ

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ

2. ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ………………..
(ੳ) ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(ਅ) ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਈ) ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ
(ਸ) ਕਦੇ ਥੱਕਦਾ, ਅੱਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਉੱਤਰ :
(ਸ) ਕਦੇ ਥੱਕਦਾ, ਅੱਕਦਾ ਨਹੀਂ।

ਇੱਕ ਵਾਕ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੈਲਕੂਲੇਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ :
ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਉੱਤਰ :
ਗਾਣੇ ਸੁਣਨਾ, ਫਿਲਮ ਦੇਖਣਾ, ਗੇਮ ਖੇਡਣਾ

ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ

1. ਕੰਪਿਊਟਰ (ਉ) ਗੂਗਲ
2. ਖੋਜ (ਅ) ਮਸ਼ੀਨ
3. ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗਤਾ, ਇ) ਕੰਪਿਊਟਰ
ਉੱਤਰ :
1. (ਅ)
2. (ਉ)
3. (ਇ)

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ

ਦਿਮਾਗੀ ਕਸਰਤ

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ 2
ਉੱਤਰ :
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 22 ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਸ਼ੀਨ 3

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

Punjab State Board PSEB 4th Class EVS Book Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 EVS Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

EVS Guide for Class 4 PSEB ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 153

ਕਿਰਿਆ 1.
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਚਿੱਤਰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ।
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ 1 PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ 2
ਉੱਤਰ :
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ 3

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 155

ਕਿਰਿਆ 2.
ਆਓ ਖੇਡੀਏ।
ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਚਿਸ ਦੀ ਖ਼ਾਲੀ ਡੱਬੀ ਲਓ। ਮਾਚਿਸ ਦੀਆਂ ਤੀਲੀਆਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਕੱਢ ਦਿਓ ਅਜਿਹੀ ਮਿੱਟੀ ਲਓ ਜੋ ਗਿੱਲੀ ਕਰਕੇ ਗੁੰਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸੁੱਕਣ ਤੇ ਚਿਪਕੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਜਿਹੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਗੁੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਡੱਬੀ ਦੇ ਤਲ ਵਿਚ ਭਰ ਦਿਓ ਛੋਟੀ ਇੱਟ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਢ ਲਓ ਅਜਿਹਾ ਕਈ ਵਾਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਸੁਕਾ ਲਓ। ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਇੱਟਾਂ ਨੂੰ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਇਕ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਓ।
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ 4

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 156.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪੱਕੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ।
ਉੱਤਰ :
ਸੀਮਿੰਟ, ਇੱਟਾਂ, ਰੇਤ, ਮਿੱਟੀ, ਬਜਰੀ, ਲੋਹਾ, ਸਟੀਲ, ਪੱਥਰ, ਲੱਕੜੀ ਆਦਿ।

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਰਾਜ-ਮਿਸਤਰੀ ਕੀ-ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ :
ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਚਿਣਾਈ, ਪਲਸਤਰ, ਫਰਸ਼, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਟਾਇਲਾਂ ਆਦਿ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਭੱਠਿਆਂ ਦੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਵਾ – ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ :
ਭੱਠਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਤੇ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ :
(ੳ) ਰਾਜ ਮਿਸਤਰੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਸ ਸੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ਤੇਸੀ
ਸਾਲ਼
ਫੀਤਾ
ਕਰੰਡੀ
ਉੱਤਰ :
ਸਾਲ਼

(ਅ) ਸੀਮਿੰਟ, ਬਜਰੀ, ਰੇਤੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੋਲ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਰੱਖਣ ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਕਮਜ਼ੋਰ
ਨਰਮ
ਸਖ਼ਤ
ਭੁਰ-ਭੁਰਾ
ਉੱਤਰ :
ਸਖ਼ਤ

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

(ਇ) ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਮਕੈਨਿਕ ਕਰੰਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕਿਸ ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ਪਲਾਸ
ਟੈਸਟ ਪਿੰਨ
ਪੇਚਕਸ ਹੈ ਬਲਬ
ਉੱਤਰ :
ਟੈਸਟ ਪਿੰਨ।

(ਸ) ਇੱਟਾਂ ਕਿਸ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ
ਰੇਤ
ਘਾਹ-ਫੂਸ
ਧੂੜ
ਉੱਤਰ :
ਗਿੱਲੀ-ਮਿੱਟੀ।

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 160

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸਹੀ ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ :
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ 5
ਉੱਤਰ :
1. (ਸ)
2. (ਈ)
3. (ਹ)
4. (ਅ)
5. (ਕ)
6. (ਉ)

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 161

ਕਿਰਿਆ 3.
ਆਪਣੇ ਇਮਾਰਤ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਓ। ਇਸ ਪੁਲ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ।
ਉੱਤਰ :
ਖ਼ੁਦ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਪੁਲ ਦੇਖੇ ਹਨ ? ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ :
ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਲੁਧਿਆਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਤਲੁਜ ਤੇ ਬਣਿਆ ਪੁਲ, ਕੋਲਕਾਤੇ ਦਾ ਹਾਵੜਾ ਪੁਲ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਫਲਾਈਓਵਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਕਿਉਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ :
ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਦੂਸਰੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਪੁਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

PSEB 4th Class Punjabi Guide ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ Important Questions and Answers

ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ :

ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
(ੳ) ਇੱਟਾਂ
(ਅ) ਸੀਮੇਂਟ
(ਇ) ਰੇਤਾ
(ਸ) ਸਾਰੇ ਠੀਕ
ਉੱਤਰ :
(ਸ) ਸਾਰੇ ਠੀਕ ॥

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

2. ਕਿਹੜੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
(ਉ) ਪੱਕੇ ਘਰ
(ਅ) ਕੱਚੇ ਘਰ
(ਇ) ‘ਫਲੈਟ
(ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਉੱਤਰ :
(ਅ) ਕੱਚੇ ਘਰ।

ਇੱਕ ਵਾਕ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕੱਚਾ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ :
ਇੱਟਾਂ, ਗਾਰਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸੀਮੇਂਟ, ਬਜਰੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ? .
ਉੱਤਰ :
ਕੰਕਰੀਟ। ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ

ਗਲਤ, ਸੁਰੰਗ

1. ਜਵਾਹਰ ……………………….. 2850 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ ॥
2. ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ……………………….. ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਉੱਤਰ :
1. ਸੁਰੰਗ,
2. ਗਲਤ।

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ

ਗ਼ਲਤ/ਸਹੀ

1. ਪੁਲ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2. ਪੁਲ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰ :
l. ✓
2. ✓

ਦਿਮਾਗੀ ਕਸਰਤ

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ 6
ਉੱਤਰ :
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 21 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ 7

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

Punjab State Board PSEB 4th Class EVS Book Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 EVS Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

EVS Guide for Class 4 PSEB ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 146

ਕਿਰਿਆ-ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਨੋਟ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ?
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 1
ਉੱਤਰ :
100 ਦਾ ਨੋਟ, 10 ਦਾ ਨੋਟ ਅਤੇ 5 ਦਾ ਨੋਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਨ।

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 148

ਹੇਠਾਂ ਪੰਜ ਸੌ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 2

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਸ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਰੁਪਏ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਉੱਤਰ :
ਸਤਾਰਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਇਸ ਨੋਟ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੱਗੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ :
ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 3

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਉਪਰੋਕਤ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਉੱਤਰ :
ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ।

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 149, 150

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਇਹਨਾਂ ਸਿੱਕਿਆਂ ਉੱਪਰ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੀ ਅੰਕਿਤ ਹੈ?
ਉੱਤਰ :
ਇਸ ਦੀ ਟਕਸਾਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਸਾਲ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਣਿਆ, ਤਿੰਨ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਭਾਰਤ ਆਦਿ ਅੰਕਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਰਿਆ 1.
ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਦਰਸਾਏ ਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ।
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 4
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 5
ਉੱਤਰ :
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 6

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੰਨਾ ਨੰ: 151

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਉਪਰੋਕਤ ਕਰੰਸੀ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੈ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕਿੰਝ ਪਤਾ ਲੱਗਾ?
ਉੱਤਰ :
ਇਹ ਕਰੰਸੀ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਛਪੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਰੰਸੀ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਨੋਟਾਂ ਉੱਪਰ ਕਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖਦੇ ਹੋ? .
ਉੱਤਰ :
ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੋਟਾਂ ਤੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨੰਬਰ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਉੱਤਰ :
ਹਾਂ ਜੀ, ਇਸ ਉੱਪਰ ਇਕ ਲੜੀ ਨੰਬਰ ਵੀ ਛਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਕੀ ਦੋ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ :
ਨਹੀਂ, ਦੋ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਉੱਪਰ ਲਿਖੇ ਬੈਂਕ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ :
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ।

PSEB 4th Class Punjabi Guide ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ Important Questions and Answers

ਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।
(ਉ) ₹
(ਅ) $
(ਈ) €
(ਸ) £
ਉੱਤਰ :
(ੳ) ₹

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

2. ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਨੋਟ ਉੱਪਰ ਕਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
(ਉ) ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ
(ਅ) ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ।
(ਈ) ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੀ
(ਸ) ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ।
ਉੱਤਰ :
(ਅ) ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ।

ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ (17, ਭਾਰਤੀ)

1. …………………………………………. ਕਰੰਸੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਹੈ।
2. ਭਾਰਤੀ ਨੋਟਾਂ ’ਤੇ …………………………………………. ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ :
1. ਭਾਰਤੀ,
2. 17

ਗ਼ਲਤ/ਸਹੀ

1. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ 1000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਵੀ ਚਲਦਾ ਹੈ।
2. ਕਈ ਸਿੱਕਿਆਂ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ :
1. ✗
2. ✓

ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ

1. ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ (ਉ) ਗਾਂਧੀ ਜੀ
2. ਨੋਟ ਤੇ ਛਪੀ ਤਸਵੀਰ (ਅ) ਤੋਂ
3. ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ (ਬ) ਤਿਮੂਰਤੀ
ਉੱਤਰ :
1. (ਅ)
2. (ਉ)
3. (ਈ)

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

ਦਿਮਾਗੀ ਕਸਰਤ

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 7
ਉੱਤਰ :
PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ 8

ਵੱਡੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਨੋਟ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ।

(ੳ) ਇਹ ਨੋਟ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ :
ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਹੈ।

PSEB 4th Class EVS Solutions Chapter 20 ਜਾਣੋ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਨੂੰ

(ਅ) ਇਸ ਨੋਟ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੱਗੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ :
ਇਸ ਉੱਪਰ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਗੀ ਹੈ।

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3

Punjab State Board PSEB 8th Class Maths Book Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 8 Maths Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Exercise 5.3

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਨਤੀਜਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਲਿਖੋ :
(a) ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਣਾ ।
(b) ਦੋ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਸੁੱਟਣਾ ।
ਹੱਲ:
(a) ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਣਾ :
ਸੂਚਕ ਪਹੀਏ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
∴ ਸੰਭਵ ਨਤੀਜੇ A, A, B, C ਅਤੇ D ਹਨ ।
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 1
(b) ਦੋ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਛਾਲਣ ਦਾ ਸੰਭਵ ਨਤੀਜਾ ਹੈ :
{HT, HH, TH, TT}
ਇੱਥੇ HT ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਕੇ ਉੱਤੇ ਚਿਤ (Head) ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਸਿੱਕੇ ਉੱਤੇ ਪਟ (Tail) ਆਦਿ ।

2. ਜਦੋਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਹਰੇਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ (i).
(a) ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ
(b) ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ
ਹੱਲ:
(a) ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ :
ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ = {1, 3, 5}
(b) ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ :
ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ = {2, 4, 6}

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3

ਪ੍ਰਸ਼ਨ (ii).
(a) 5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ
(b) 5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ।
ਹੱਲ:
(a) 5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ :
5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ = {6}
(b) 5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ :
5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ = {1, 2, 3, 4, 5}

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਪਤਾ ਕਰੋ : (a) ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1 (a) ਵਿਚ ਸੂਚਕ ਦੇ D ‘ਤੇ ਰੁੱਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ।
(b) ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਂਟ ਕੇ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ (ਨੇ 52 ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਤਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ 1 ਇੱਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ।
(c) ਇਕ ਲਾਲ ਸੇਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ । ( ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਚਿੱਤਰ ਵਿਚ ਦੇਖੋ ) ।
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 2
ਹੱਲ:
(a) ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1 (a) ਵਿਚ ਸੰਭਵ ਕੁੱਲ ਨਤੀਜੇ = {A, A, B, C, D}
ਸੰਭਵ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ = 5
ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = 1
ਇਸ ਲਈ, ਸੂਚਕ D ਦੇ ਰੁਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 3

(b) ਇੱਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ = 4
52 ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਪੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 52.
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਤਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ 1. ਇੱਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 4

(c) ਇਕ ਲਾਲ ਸੇਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 4
ਸੰਭਵ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ = 7
ਇਸ ਲਈ, ਇਕ ਲਾਲ ਸੇਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 5

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
10 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਚੀਆਂ ‘ਤੇ 1ਤੋਂ 10 ਤਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ । ( ਇਕ ਪਰਚੀ ‘ਤੇ ਇਕ ਸੰਖਿਆ ), ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਬਕਸੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਬਕਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਖੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਪਰਚੀ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੀ ਹੈ ?
(i) ਸੰਖਿਆ 6 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
(ii) 6 ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ।
(iii) 6 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ।
(iv) 1 ਅੰਕ ਦੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ।
ਹੱਲ:
10 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਚੀਆਂ ਉੱਤੇ 1 ਤੋਂ 10 ਤੱਕ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ :
{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10}
ਇਸ ਲਈ, ਸੰਭਵ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ = 10.
(i) ਸੰਖਿਆ 6 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 1
ਇਸ ਲਈ ਸੰਖਿਆ 6 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 6

(ii) 6 ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹਨ : {1, 2, 3, 4, 5}
ਇਸ ਲਈ, ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 5
ਇਸ ਲਈ, 6 ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 7

(iii) 6 ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹਨ : {7, 8, 9, 10}
ਇਸ ਲਈ, 6 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 4
ਇਸ ਲਈ: 6 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 8

(iv) 1 ਅੰਕ ਦੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹਨ : {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9}
ਇਸ ਲਈ, 1 ਅੰਕ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 9
ਇਸ ਲਈ 1 ਅੰਕ ਦੀ ਇਕ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 9

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ 3 ਹਰੇ ਚੱਕਰਖੰਡ, 1 ਨੀਲਾ ਚੱਕਰਖੰਡ ਅਤੇ 1 ਲਾਲ ਚੱਕਰਖੰਡ ਵਾਲਾ ਇਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਪਹੀਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਚੱਕਰਖੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੀ ਹੈ ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰਖੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੀਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ?
ਹੱਲ:
ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪਹੀਏ ਵਿਚ 3 ਹਰੇ ਚੱਕਰਖੰਡ, 1 ਨੀਲਾ ਚੱਕਰਖੰਡ ਅਤੇ 1 ਲਾਲ ਚੱਕਰਖੰਡ ਹੈ ।
∴ ਸੰਭਵ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ
= 3 + 1 + 1 = 5
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 10
ਹਰਾ ਚੱਕਰਖੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 3
ਹਰਾ ਚੱਕਰਖੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 11
ਇਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰਖੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜੋ ਨੀਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ = \(\frac{4}{5}\)

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ਵਿਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:
ਇਕ ਪਾਸਾ ਸੁੱਟਣ ਤੇ ਸੰਭਵ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ = 6
(i) (a) ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 3
∴ ਇਕ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.3 12
(b) ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜੋ ਅਭਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
= \(\frac{3}{6}\) = \(\frac{1}{2}\)

(ii) (a) 5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 1
∴ 5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ = \(\frac{1}{6}\)
(b) 5 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ = \(\frac{5}{6}\)

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2

Punjab State Board PSEB 8th Class Maths Book Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 8 Maths Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Exercise 5.2

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਗੁੱਟ ਦਾ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਰਵੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 1
(i) ਜੇ 20 ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਜਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਰਵੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ?
(ii) ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
(iii) ਜੇ ਕੋਈ ਕੈਸਟ ਕੰਪਨੀ 10 ਸੀ. ਡੀ. (C.D.) ਬਣਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀ. ਡੀ. ਬਣਾਵੇਗੀ ?
ਹੱਲ:
(i) ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 20
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ = 10%
ਮੰਨ ਲਉ ਸਰਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ = x
∴ x ਦਾ 10% = 20
\(\frac{10}{100}\) × x = 20
⇒ x = \(\frac{20×100}{10}\)
⇒ x = 200
∴ ਸਰਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ = 200.

(ii) ਮਨੋਰੰਜਨ ਸੰਗੀਤ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਖਿਆ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
= 40%
= 200 ਦਾ 40%
= \(\frac{40}{100}\) × 200 = 80 ਵਿਅਕਤੀ

(iii) ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ. ਡੀ. ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ = 1000
∴ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੀ.ਡੀ. ਦੀ ਗਿਣਤੀ
= 1000 ਦਾ 10%
= \(\frac{10}{100}\) × 1000
= 100 ਸੀ.ਡੀ.
ਉਪ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੀ.ਡੀ. ਦੀ ਗਿਣਤੀ
= 1000 ਦਾ 20%
= \(\frac{20}{100}\) × 1000
= 200 ਸੀ.ਡੀ.
ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੀ.ਡੀ. ਦੀ ਗਿਣਤੀ
= 1000 ਦਾ 30%
= \(\frac{30}{100}\) × 1000
= 300 ਸੀ.ਡੀ.
ਮਨੋਰੰਜਨ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੀ.ਡੀ. ਦੀ ਗਿਣਤੀ
= 1000 ਦਾ 40%
= \(\frac{40}{100}\) × 1000
= 400 ਸੀ.ਡੀ. ॥

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
360 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਗੁੱਟ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਰੁੱਤਾਂਵਰਖਾ, ਸਰਦੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਲਈ ਵੋਟਾਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ । ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ :
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 2
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 3
(i) ਕਿਸ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੋਟ ਮਿਲੇ ?
(ii) ਹਰੇਕ ਚੱਕਰਖੰਡ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
(iii) ਇਸ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦੇ ਲਈ, ਇਕ ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਬਣਾਉ ।
ਹੱਲ:
(i) ਸਰਦ ਰੁੱਤ = 150 ਵੋਟ
(ii)
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 4
(iii) ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸੰਗਤ ਕੋਣ ਜਾਣਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 5
∴ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ :
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 6

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਬਣਾਉ । ਇਹ ਸਾਰਈਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਗੁੱਟ ਦੁਆਰਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ?
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 8
ਹੱਲ:
ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਤ ਕੋਣ ਜਾਣਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ :
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 8
∴ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਪਾਈ ਚਾਰਟ, ਸਾਰਣੀ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੰਗਤ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 9

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਗਣਿਤ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਜੇ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁੱਲ ਅੰਕ 540 ਹਨ, ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 10
(i) ਕਿਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ 105 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ?
(ii) ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿੰਨੇ ਅੰਕ ਵੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ?
(iii) ਪੜਤਾਲ ਕਰੋ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ।
ਹੱਲ:
(i) 540 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ = 360°
105 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ
= \(\frac{360^{\circ}}{540}\) × 105 = 70°
ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ 105 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ।

(ii) ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ = 70°
ਗਣਿਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ = 90°
ਗਣਿਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ, ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
= 90° – 70° = 20°
ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ 360° ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਅੰਕ = 540
ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ 20° ਹੈ ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਅੰਕ
= \(\frac{540}{360}\) × 20
= 30 ਅੰਕ
ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਨਾਲੋਂ 30 ਅੰਕ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ।

(iii) ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਣ
= 90° + 650
= 155°
ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ | ਕੋਣ
= 80° + 70°
= 150°
ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ।

PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿਸੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਈ ਚਾਰਟ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਓ ।
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 11
ਹੱਲ:
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 12
∴ ਉੱਪਰ ਦਿਤੀ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਪਾਈ ਚਾਰਟ, ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੰਗਤ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਸ਼ਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
PSEB 8th Class Maths Solutions Chapter 5 ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ Ex 5.2 13

PSEB 8th Class Punjabi Vyakaran ਪੜਨਾਂਵ (1st Language)

Punjab State Board PSEB 8th Class Punjabi Book Solutions Punjabi Grammar Pranava, Vyakarana ਪੜਨਾਂਵ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB 8th Class Punjabi Grammar ਪੜਨਾਂਵ (1st Language)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪੜਨਾਂਵ ਕਿਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਇਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਭੇਦ ਹਨ? ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਮਝਾਓ।
ਜਾਂ
ਪੜਨਾਂਵ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖੋ।ਇਸਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ – ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ? ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਦੱਸੋ।
ਉੱਤਰ :
ਨੋਟ – ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਈ ਦੇਖੋ ਇਸ ਗਾਈਡ ਵਿਚ “ਪੰਜਾਬੀ ਪੁਸਤਕ’ ਵਾਲਾ ਭਾਗ, ਸਫ਼ਾ 73 ਅਤੇ 90)

PSEB 8th Class Punjabi Vyakaran ਪੜਨਾਂਵ (1st Language)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੜਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਲਿਖੋ
(ਉ) ਮੈਂ, ਅਸੀਂ
(ਅ) ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿਹੜਾ
(ਈ) ਉਹ, ਇਹ
(ਸ) ਤੁਹਾਡਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ
(ਗ) ਜਿਹੜੇ
(ਕ) ਆਪ, ਆਪਸ
(ਖ) ਜੋ, ਸੋ
(ਹ) ਕੌਣ, ਕਿਹੜਾ
(ਘ) ਕਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ
(ਝ) ਅਹੁ, ਆਹ
ਉੱਤਰ :
(ਉ) ਪੁਰਖਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਅ) ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਇ) ਪੁਰਖਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਸ) ਪੁਰਖਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਹ) ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਕ) ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਖ) ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਗ) ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਘ) ਅਨਿਸ਼ਚੇਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ,
(ਝ) ਨਿਸ਼ਚੇਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੜਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਖੋ
(ਉ) ਮਿਰਚ, ਫੁੱਲ, ਦਿੱਲੀ, ਆਪ
(ਅ) ਕੌਣ, ਲੜਕੀ, ਕੱਪੜਾ, ਸਾਡੇ
(ਏ) ਜਲੰਧਰ, ਜਿਹੜਾ, ਮੈਂ, ਅਸੀਂ
(ਸ) ਕਿਸ ਨੇ, ਗੀਤ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਹੈ
(ਹ) ਘਰ, ਮੇਰਾ, ਉਹ, ਗਿਆ।
ਉੱਤਰ :
(ੳ) ਆਪ,
(ਅ) ਕੌਣ, ਸਾਡੇ,
(ਏ) ਮੈਂ, ਅਸੀਂ,
(ਸ) ਕਿਸਨੇ,
(ਹ) ਮੇਰਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੜਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਖੋ
(ਉ) ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਬੜਾ ਬੇਈਮਾਨ ਹੈ।
(ਅ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
(ਈ) ਕੌਣ – ਕੌਣ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
(ਸ) ਕਈ ਲੋਕ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
(ਹ) ਜੋ ਕਰੇਗਾ ਸੋ ਭਰੇਗਾ।
(ਕ) ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਸਨ?
(ਖ) ਆਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੈਂਨ ਹੈ?
(ਗ) ਗ਼ਰੀਬ ਨਾਲ ਕੋਈ – ਕੋਈ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ :
(ੳ) ਉਸ,
(ਅ) ਤੁਹਾਨੂੰ, ਆਪ,
(ਈ) ਕੌਣ – ਕੌਣ,
(ਸ) ਕਈ ਨੋਟ – ਇਹ ਪੜਨਾਂਵ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੜਨਾਂਵੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ,
(ਹ) ਜੋ, ਸੋ,
(ਕ) ਕੀ,
(ਖ) ਆਹ, ਕਿਸ,
(ਗ) ਕੋਈ ਕੋਈ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ
(ਉ) ਜਿਹੜੇ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ……………………………….. ਪੁਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(ਅ) ਜਿਸ ਪੁਰਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ……………………………….. ਪੁਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(ਈ) ਨਾਂਵ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ……………………………….. ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
(ਸ) ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਯੋਜਕਾਂ ਵਾਂਗ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ……………………………….. ਪੜਨਾਂਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰ :
(ੳ) ਮੱਧਮ,
(ਅ) ਅਨਯ,
(ਇ) ਪੜਨਾਂਵ,
(ਸ) ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਠੀਕ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਗ਼ਲਤ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ
(ਉ) ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(ਅ) ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਵਸਤੂ, ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸਣ, ਪੜਨਾਂਵ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
(ਈ) ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਂਵ ਦੀ ਥਾਂ ਆ ਕੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
(ਸ) ਪੜਨਾਂਵ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
(ਹ) ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਯੋਜਕ ਵਾਂਗ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰ :
(ੳ) (✓)
(ਅ) (✗)
(ਇ) (✓)
(ਸ) (✗)
(ਹ) (✗)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪੁਰਖਵਾਚਕ, ਨਿੱਜਵਾਚਕ, ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ, ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ, ਨਿਸਚੇਵਾਚਕ ਅਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਪੜਨਾਂਵ ਚੁਣੋ :
ਮੈਂ, ਆਪ, ਜੋ, ਮੈਥੋਂ, ਜਿਹੜਾ, ਕੋਈ, ਮੇਰਾ, ਕਿਸ, ਅਸੀਂ, ਕੌਣ, ਸਾਨੂੰ, ਬਾਜ਼ੇ, ਸਾਡਾ, ਕਿਸੇ, ਸਾਥੋਂ, ਜਿਹੜੇ, ਔਹ, ਸਾਡੀਆਂ, ਆਪਸ, ਆਹ, ਤੁਹਾਥੋਂ, ਸਰਬੱਤ, ਆਪੇ, ਤੁਸੀਂ, ਕਿਨ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ, ਸਾਰੇ, ਤੁਹਾਡਾ, ਕੀ, ਇਹ, ਕਈ, ਤੈਨੂੰ, ਹਾਹ, ਉਸ, ਤੇਰਾ, ਕਿਹੜਾ, ਇਹੋ, ਆਪਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ।
ਉੱਤਰ :

  1. ਪੁਰਖਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ – ਮੈਂ, ਮੈਥੋਂ, ਮੇਰਾ, ਅਸੀਂ, ਸਾਨੂੰ, ਸਾਡਾ, ਸਾਥੋਂ, ਸਾਡੀਆਂ, ਤੁਹਾਥੋਂ, ਤੁਸੀਂ, ਤੂੰ, ਤੁਹਾਡਾ, ਇਹ, ਤੈਨੂੰ, ਉਸ, ਤੇਰਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ।
  2. ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ – ਆਪ, ਆਪਸ, ਆਪੇ, ਆਪਣਾ :
  3. ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ – ਜੋ, ਜਿਹੜਾ, ਜਿਹੜੇ।
  4. ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ – ਕਿਸ, ਕੌਣ, ਕਿਨਾਂ, ਕੀ, ਕਿਹੜਾ
  5. ਨਿਸਚੇਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ – ਔਹ, ਆਹ, ਹਾਹ, ਇਹੋ।
  6. ਅਨਿਸਚਿਤ ਪੜਨਾਂਵ – ਕੋਈ, ਬਾਜ਼ੇ, ਕਿਸੇ, ਸਰਬੱਤ, ਸਾਰੇ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਦੇ ਇਕ – ਵਚਨ, ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਦੇ ਬਹੁ – ਵਚਨ ਸੰਬੰਧਕੀ ਪੁਲਿੰਗ ਰੂਪ ਚੁਣੋ –
ਆਪਣਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ, ਸਾਡੇ, ਆਪ, ਕਿਹੜਾ, ਕਿਨ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ, ਕਿਹੜੇ, ਕਿਹੜਾ, ਤਿਨ੍ਹਾਂ, ਕਿਹੜੀਆਂ।
ਉੱਤਰ :
ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਇਕ – ਵਚਨ ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ – ਆਪ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ, ਬਹੁ – ਵਚਨ, ਪੁਲਿੰਗ, ਸੰਬੰਧਕੀ ਰੂਪ – ਕਿਨ੍ਹਾਂ, ਕਿਹੜੇ, ਕਿਹੜੀਆਂ।