Bhagya

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 5 Measurement Ex 5.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 5 Measurement Ex 5.1

Question 1.
Complete the table

Solution:
Take the above mentioned items and measure each of them and complete the table.

Question 2.
Find the distance between given dots and give the following answers:

(a) Distance from point A to B
= ……… cm
Solution:
4 cm

(b) Distance from point B to D
= ……… cm
Solution:
6 cm

(c) Distance from point A to E
= ……… cm
Solution:
5 cm

(d) Distance from point C to D
= ……… cm
Solution:
4 cm

(e) Distance from point B to E
= …….. cm
Solution:
11 cm

(f) Distance from point A to D
= …….. cm
Solution:
6 cm.

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 5 Measurement Revision Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 5 Measurement Revision Exercise

Question 1.
The length of pencil is 19 ………
(centimetre, kilogram, metre)
Solution:
Centimeter

Question 2.
Weight of a brick is 3 ……..
(litre, kilogram, metre)
Answer:
Kilogram

Question 3.
There is 2 …….. water in the jug.
(litre, kilogram, metre)
Solution:
Litre

Question 4.
Draw a picture on weighing scale showing less and more weight.

Solution:

Question 5.
Colour the given container having capacity upto 2 litre

Solution:

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਉੱਪਰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ Ex 2.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 2 ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਉੱਪਰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ Ex 2.3

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
(a) 1198, 1296 ਅਤੇ 796 ਦਾ ਜੋੜਫਲ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:

(b) 7693 ਅਤੇ 4566 ਦਾ ਅੰਤਰ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਇੱਕ ਪੱਖੇ ਦਾ ਮੁੱਲ ਤੋਂ 1467 ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੂਲਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਤੋਂ 2275 ਹੈ । ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ?
ਹੱਲ:
ਪੱਖੇ ਦਾ ਮੁੱਲ = ₹ 1467
ਕੁਲਰ ਦਾ ਮੁੱਲ = + ₹ 2275
ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਰੀਦ ਮੁੱਲ = ₹ 3742

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕਰਨ ਕੋਲ ₹ 9080 ਸਨ । ਉਸਨੇ ₹ 3705 ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦ ਲਏ । ਉਸ ਕੋਲ ਕਿੰਨੀ ਰਕਮ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈ ?
ਹੱਲ:
ਕਰਨ ਕੋਲ ਰਕਮ = ₹ 9080
ਕੱਪੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਖ਼ਰਚ = – ₹ 3705
ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਰਕਮ = ₹ 5375

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ 3115 ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ, 2876 ਪੁਸਤਕਾਂ ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ 976 ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਹਨ । ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ ? ਹੱਲ:
ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ
ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ = 3115
ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ = + 2876
ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ = + 976
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ ਕੁੱਲ ਪੁਸਤਕਾਂ = 6967

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਦੋ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜੋੜ 9030 ਹੈ । ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ 2141 ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਸੰਖਿਆ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:
ਦੋ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜੋੜ = 9030
ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ = – 2141
ਦੂਜੀ ਸੰਖਿਆ = 6889

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸੰਖਿਆ 7569 ਵਿੱਚ ਕੀ ਜੋੜੀਏ ਕਿ ਜੋੜਫਲ 9000 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ?
ਹੱਲ:
ਜੋੜਫਲ = 9000
ਸੰਖਿਆ = – 7569
ਜੋ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ = 1431

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਉਹ ਸੰਖਿਆ ਪਤਾ ਕਰੋ ਜਿਹੜੀ :

(a) 3792 ਤੋਂ 778 ਵੱਧ ਹੋਵੇ
ਹੱਲ:
ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੰਖਿਆ = 3792 + 778
= 4570

(b) 3777 ਤੋਂ 15 ਘੱਟ ਹੋਵੇ ।
ਹੱਲ:
ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੰਖਿਆ = 3777 – 515
= 3262

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਜੇਕਰ ਅਲਮਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ₹1595 ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਰਿੱਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅਲਮਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੋਂ ਡੈੱ6055 ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ :
(a) ਫ਼ਰਿੱਜ ਦਾ ਮੁੱਲ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
(b) ਅਲਮਾਰੀ ਅਤੇ ਫਰਿੱਜ਼ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:
ਅਲਮਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਲ = ₹ 1595
(a) ਫ਼ਰਿਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਲ = ₹ 1595 + ₹ 6055
= ₹ 7650.

(b) ਅਲਮਾਰੀ ਅਤੇ ਫਰਿੱਜ਼ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ
= ₹ 1595 + ₹ 7650
= ₹ 9245

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਅੰਕਾਂ 1, 4, 6, 7 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ ਪਤਾ ਕਰੋ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋੜਫਲ ਅਤੇ ਅੰਡਰ ਵੀ ਪਤਾ ਕਰੋ |
ਹੱਲ:
ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ = 7641
ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ = +1467
ਜੋਫਲ = 9108

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਜੋੜਫਲ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:
ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ
ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ = 1000
ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ
ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ = + 999
ਜੋਛਫਲ = 1999

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸ਼ੰਖਿਆ 9874 ਵਿੱਚ, 8 ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ ਅਤੇ 7 ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ ਦਾ ਅੰਤਰ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:
9874 ਵਿਚ 8 ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ = 8 × 100 = 800
9874 ਵਿੱਚ 7 ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ = 7 × 10 = -70
ਅੰਤਰ = 730

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ 248 ਨੂੰ ਘਟਾਓ ।
ਹੱਲ:
ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਸਤਨਾਮੇ ਕੋਲ ₹ 765 ਸਨ । ਉਸ ਦੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ₹ 250 ਹੋਰ ਦਿੱਤੇ । ਫਿਰ ਸਤਨਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਰੁਪਇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ₹ 370 ਦੇ ਦਿੱਤੇ । ਹੁਣ ਉਸ ਕੋਲ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ?
ਹੱਲ:
ਸਤਨਾਮ ਕੋਲ ਰੁਪਏ = ₹ 765
ਉਸਦੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤੇ = ₹ 250
ਸਤਨਾਮ ਕੋਲ ਕੱਲ ਰੁਪਏ = ₹1015

ਸਤਨਾਮ ਕੋਲ ਕੱਲ ਰੁਪਏ = ₹ 1015
ਉਸਨੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ = – ₹ 370
ਉਸ ਕੋਲ ਬਾਕੀ ਬਚੇ = ₹ 645

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਰੋਜ਼ੀ ਕੋਲ ₹ 1000 ਸਨ । ਉਸਨੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ₹ 150 ਦਾ ਚੱਪਲਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਅਤੇ ₹ 360 ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਟ ਖ਼ਰੀਦਿਆਂ । ਉਸ ਕੋਲ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ?
ਹੱਲ:
ਚੱਪਲਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ = ₹ 150
ਸੁਟ ਦਾ ਮੁੱਲ = ₹ 360
ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ = ₹ 510

ਰੋਜ਼ੀ ਕੋਲ ਕੁੱਲ ਰਕਮ = ₹ 1000
ਉਸਨੇ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੇ = – ₹ 510
ਉਸ ਕੋਲ ਬਾਕੀ ਬਚੇ = ₹ 490

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਸੰਦੀਪ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਹੈ 785 ਸਨ । ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਹੋਰ ਜਮਾਂ ਕਰਵਾਏ ਕਿ ਉਸਦੇ ਖਾਤੇ ₹ 1000 ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ ?
ਹੱਲ:
ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਕੁੱਲ
ਜਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ = ₹ 1000
ਉਸ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਜਮਾਂ ਰਕਮ = – 785
ਜਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਹੋਰ ਜਮਾਂ ਕਰਵਾਏ = ₹ 215

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਦੂਰੀ 220 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ । ਜਦ ਕਿ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਬਠਿੰਡੇ ਦੀ ਦੂਰੀ 98 ਕਿ. ਮੀ. ਹੈ । ਦੱਸੋ ਕਿ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਦੂਰੀ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿੰਨੀ ਵੱਧ ਹੈ ?
ਹੱਲ:
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਦੂਰੀ = 220 ਕਿ.ਮੀ.
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਬਠਿੰਡੇ ਦੀ ਦੂਰੀ = – 98 ਕਿ.ਮੀ.
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਦੂਰੀ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਦਰੀ ਨਾਲੋਂ ਜਿੰਨੀ ਵੱਧ ਹੈ = 122 ਕਿ.ਮੀ.

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 1 ਸੰਖਿਆਵਾਂ MCQ Questions and Answers.

PSEB 5th Class Maths Chapter 1 ਸੰਖਿਆਵਾਂ MCQ Questions

ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪੰਜ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਅਗੇਤਰ ਸੰਖਿਆ ਲਿਖੋ ।
(a) 99999
(b) 10000
(c) 100000
(d) 9999.
ਹੱਲ :
(c) 100000.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਦੋ ਅੰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਹਨ ?
(a) 99
(b) 90
(c) 100
(d) 89.
ਹੱਲ:
(b) 90

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
5 ਅੰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਹਨ ?
(a) 99999
(b) 9000
(c) 10000
(d) 90000.
ਹੱਲ:
(d) 90000.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
4, 6, 8, 9, 0 ਤੋਂ ਬਣੀ ਪੰਜ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
(a) 46890
(b) 04689
(c) 98640.
(d) 40689.
ਹੱਲ:
(d) 40689.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਉਣਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਉਣਾਠ ਸੰਖਿਆ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
(a) 59590
(b) 5959
(c) 59059
(d) 59509.
ਹੱਲ:
(c) 59059

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸੰਖਿਆ 26573 ਵਿੱਚ 6 ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ ਕੀ ਹੈ ?
(a) 60000
(b) 6000
(c) 6
(d) 60.
ਹੱਲ:
(b) 6000.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੰਖਿਆ 20000 + 5000 + 30 + 4 ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ :
(a) 25304
(b) 25034
(c) 20534
(d) 25043.
ਹੱਲ:
(b) 25034.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
7, 8, 6, 7, 9 ਅੰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਪੰਜ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ :
(a) 67879
(b) 98767
(c) 98776
(d) 98677.
ਹੱਲ:
(c) 98776.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ 8 ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ 8000 ਹੈ ?
(a) 35832
(b) 43248
(c) 54682
(d) 48054.
ਹੱਲ:
(d) 48054.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸੰਖਿਆ 48 ਦਾ ਰੋਮਨ ਅੰਕ ਦੱਸੋ ।
(a) LVIII
(b) LXVIII
(c) XLVIII
(d) XVIIIL.
ਹੱਲ:
(c) XLVIII.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸੰਖਿਆ 85 ਦਾ ਰੋਮਨ ਅੰਕ ਦੱਸੋ ।
(a) LXXV
(b) XXCV
(c) XVC
(d) LXXXV.
ਹੱਲ:
(d) LXXXV.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਸੰਖਿਆ 10000 ਦੀ ਪਿਛੇਤਰ ਸੰਖਿਆ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
(a) 9999
(b) 999
(c) 99999
(d) 1000.
ਹੱਲ:
(a) 9999.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
94 ਲਈ ਰੋਮਨ ਅੰਕ ਲਿਖੋ ।
(a) CVI
(b) XCVI
(c) XCIV
(d) XICV.
ਹੱਲ:
(c) XCIV.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
I, X, L, V ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੰਖਿਆਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
(a) XILV
(b) XLVI
(c) XVIL
(d) VXIL.
ਹੱਲ:
(b) XLVI

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
1, 0, 3 ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਪੰਜ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਲਿਖੋ ।
(a) 11103
(b) 10333
(c) 33310
(d) 10003.
ਹੱਲ:
(c) 33310.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
9, 8, 0 ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ. ਸੰਖਿਆ ਲਿਖੋ ।
(a) 9800
(b) 9008
(c) 8090
(d) 8009.
ਹੱਲ:
(d) 8009.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
758 ਦਾ ਨੇੜਲੀ ਦਹਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਕਟੀਕਰਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ?
(a) 750
(b) 760
(c) 800
(d) 700.
ਹੱਲ:
(b) 760.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਸੰਖਿਆ 8978 ਦਾ ਨੇੜਲੀ ਦਹਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਕਟੀਕਰਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ?
(a) 8980
(b) 9000
(c) 8970
(d) 8900
ਹੱਲ:
(a) 8980

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਸੰਖਿਆ 69684 ਦਾ ਨੇੜਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਟੀਕਰਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ?
(a) 69000
(b) 69700
(c) 79000.
(d) 70000.
ਹੱਲ:
(d) 70000.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
ਜੇਕਰ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਟੀ ਕਰਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਨਿਕਟੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ?
(a) ਦੁਹਾਈ.
(b) ਸੈਂਕੜਾ
(c) ਹਜ਼ਾਰ
(d) ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ।
ਹੱਲ:
(c) ਹਜ਼ਾਰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21.
ਸੰਖਿਆ 50358 ਵਿੱਚ 0 ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ?
(a) 10000
(b) 100
(c) 1000
(d) 0.
ਹੱਲ:
(d) 0.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 22.
ਰੋਮਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੁਹਰਾਏ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ?
(a) L, X
(b) L, V
(c) X, I
(d ) L, I
ਹੱਲ:
(b) L, V.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 23.
ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਅੰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
(a) 5
(b) 6
(c) 4
(d) 7.
ਹੱਲ:
(b) 6.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 24.
ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
(a) 10
(b) 100
(c) 1000
(d) 10000.
ਹੱਲ:
(b) 100.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 25.
ਗਿਣਤਾਰੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਲਮ (ਤਾਰ) ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿੰਨੇ ਮੋਤੀ (ਬੀਡਜ਼) ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ?
(a) 1
(b) 10
(c) 0
d) 9.
ਹੱਲ:
(d) 9.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 26.
ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਕਿਸ ਵਸਤੂ ਦੀ ਹੈ ? [From Board M.Q.P. 2020, 2021]

(a) ਰੇਡੀਓ
(b) ਪੱਖਾ

(c) ਫ਼ਰਿਜ਼
(d) ਐਲ ਈ ਡੀ !
ਹੱਲ:
(c) ਫ਼ਰਿਜ਼ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 27.
ਗਿਣਤਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸੰਖਿਆ ਦੱਸੋ । [From Board M.Q.P. 2020]

(a) 8179
(b) 38179
(c) 3879
(d) 97183.
ਹੱਲ:
(b) 38179.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 28.
ਸਾਰਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਸੰਖਿਆ ਦੱਸੋ । [From Board M.Q.P. 2021]

(ਉ) ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਸੌ ਅੱਸੀ
(ਅ) ਅੱਠ ਲੱਖ ਅੱਠ ਸੌ ਅੱਸੀ
(ੲ) ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਸੌ ਅੱਸੀ ।
(ਸ) ਅੱਸੀ ਲੱਖ ਅੱਠ ਸੌ ਅੱਸੀ ।
ਹੱਲ:
(ੲ) ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਸੌ ਅੱਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 29.
ਸੰਖਿਆ 2019 ਦੀ ਅਗੇਤਰ ਅਤੇ ਪਿਛੇਤਰ ਸੰਖਿਆ ਲਿਖੋ । [From Board M.Q.P. 2020]
ਹੱਲ:
2019 ਦੀ ਅਗੇਤਰ ਸੰਖਿਆ = 2019 +1= 2020
2019 ਦੀ ਪਿਛੇਤਰ ਸੰਖਿਆ = 2019 – 1 = 2018

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 30.
ਸਹੀ ਕਥਨ ਅੱਗੇ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਕਥਨ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ । [From Board M.Q.P. 2021]

1. ਪੰਜ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਅਗੇਤਰ ਸੰਖਿਆ 10000 ਹੈ ।
2. ਸੰਖਿਆ 10000 ਦੀ ਪਿਛੇਤਰ ਸੰਖਿਆ 9999 ਹੈ ।
3. ਸੰਖਿਆ 47982 ਵਿਚ 9 ਸੈਂਕੜੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੈ ।
4. ਗਿਣਤਾਰੇ ਦੀ ਇਕ ਛੜ ਵਿਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 9 ਮੋਤੀ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ।
5. 59069 ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌ ਸੌ ਉਣਤਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ।

ਹੱਲ:

1. (✗),
2. (✓),
3. (✓),
4. (✓),
5. (✗)

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) MCQ Questions and Answers.

PSEB 4th Class Maths Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) MCQ Questions

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
₹ 10 ਦੇ ਨੋਟ ਵਿੱਚ 50 ਪੈਸੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਕਿੰਨੇ ਹੋਣਗੇ ?
(a) 4
(b) 6
(c) 20.
(d) 13.
ਉੱਤਰ:
(c) 20.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
50 ਪੈਸੇ ਦੇ 28 ਸਿੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਬਣਨਗੇ ?
(a) ₹ 50
(b) ₹ 10
(c) ₹ 28
(d) ₹ 14.
ਉੱਤਰ:
(d) ₹ 14.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸ਼ਿਖਾ ਨੇ ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ₹ 65 ਦਾ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਿਆ । ਉਸਨੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ₹ 100 ਦਾ ਨੋਟ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਸੋ ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇ ?
(a) ₹ 25
(b) ₹ 35
(c) ₹ 45
(d) ₹ 50.
ਉੱਤਰ:
(b) ₹ 35.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸੁਧੀਰ ਨੇ ਤੋਂ 40 ਦਾ ਇੱਕ ਚਾਕਲੇਟ ਅਤੇ ਤੋਂ 35 ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਸਟਰੀ ਖ਼ਰੀਦੀ । ਦੱਸੋ ਉਸਨੇ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੇ ?
(a) ₹ 55
(b) ₹ 5
(c) ₹ 75
(d) ₹ 80.
ਉੱਤਰ:
(c) ₹ 75.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਅਰੁਨ ਨੇ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ₹ 5 ਦੀ ਇੱਕ ਪੈਨਸਿਲ, ₹ 2 ਦੀ ਇੱਕ ਰਬੜ ਤੇ ਤੋਂ 10 ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਂਨ ਖਰੀਦਿਆ । ਉਸਨੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਤੋਂ 20 ਦਾ ਨੋਟ ਦਿੱਤਾ | ਦੱਸੋ ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਵਾਪਿਸ ਮਿਲਣਗੇ ?
(a) ₹ 3
(b) ₹ 17
(c) ₹ 22
(d) ₹ 15.
ਉੱਤਰ:
(a) ₹ 3.

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 8 Perimeter and Area MCQ Questions and Answers.

PSEB 4th Class Maths Chapter 8 Perimeter and Area MCQ Questions

Question 1.
Sum of the length of all sides of a closed figure is called ………
(a) Perimeter
(b) Area
(c) Shadow
(d) None of these
Answer:
(a) Perimeter

Question 2.
Find the perimeter of a triangle having sides 5 cm, 7 cm and 9 cm :
(a) 15 cm
(b) 20 cm
(c) 27 cm
(d) 21 cm.
Answer:
(d) 21 cm.

Question 3.
Find the perimeter of a shape if each side of square is 1 cm :
(a) 12 cm
(b) 7 cm
(c) 28 cm
(d) 14 cm

Answer:
(a) 12 cm

Question 4.
The perimeter of given figure is 22 m. The four sides of this figure are 4 m, 6 m, 6 m and 3 m. Find the fifth side.

(a) 4 m
(b) 3 m
(c) 5 m
(d) 2 m.
Answer:
(b) 3 m

Question 5.
Find the perimeter of a square whose side is 5 cm.
(a) 25 cm
(b) 15 cm
(c) 20 cm
(d) 16 cm.
Answer:
(c) 20 cm

Question 6.
Find the perimeter of a rectangle whose length is 4 cm and breadth is 5 cm ?
(a) 9 cm
(b) 12 cm
(c) 15 cm
(d) 18 cm.
Answer:
(d) 18 cm.

Question 7.
Find the area of the given figures :

Which figure has greater area ?
(a) (iv)
(b) (iii)
(c) (i)
(d) (ii).
Answer:
(a) (iv)

Question 8.
Find the area of a square whose side is 6 cm.
(a) 24 square cm
(b) 36 cm
(c) 36 square cm
(d) 12 square cm
Answer:
(b) 36 cm

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.6 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.6

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰੇਟ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਪੜੋ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਖਰੀਦਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਿੱਲ ਬਣਾਓ :

(a) 2 ਕਿ. ਗ੍ਰਾ. ਚਾਵਲ, 1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾ. ਖੰਡ ਅਤੇ 500 ਗ੍ਰਾ. ਮੱਖਣ
ਹੱਲ:

(b) 1 ਲਿਟਰ ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ, 4 ਕਿ.ਗਾ, ਨਮਕ ਅਤੇ 20 ਕਿ.ਗਾ. ਆਟਾ
ਹੱਲ:

(c) 5 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਚਾਵਲ, 10 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਆਟਾ, 1 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਨਮਕ, 500 ਗ੍ਰ. ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਸਾਬਣ
ਹੱਲ:

(d) 2 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਮਸਰ ਦੀ ਦਾਲ, 2 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਚਾਵਲ ਅਤੇ 20 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਖੰਡ .
ਹੱਲ:

(e) 500 ਗ੍ਰਾ. ਚਾਵਲ, 2 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਆਟਾ, 500 ਗ੍ਰਾ. ਮੱਖਣ ਅਤੇ 1 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ. ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ ।
ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਵਿਸ਼ ਨੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ (ਰੇਟ ਲਿਸਟ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਵਸਤੂ 1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾ. ਖਰੀਦੀ, ਉਸ ਨੇ ₹ 500 ਦਾ ਨੋਟ ਦਿੱਤਾ | ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਧਨ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇਗਾ |
ਹੱਲ:

ਗ੍ਰਵਿਸ਼ ਨੇ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ = ₹ 500
ਉਸਨੂੰ ਧਨ ਵਾਪਸ ਮਿਲਿਆ = ₹ 500 – ₹ 427 = ₹ 73.

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 8 Perimeter and Area Ex 8.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 8 Perimeter and Area Ex 8.3

Question 1.
Colour the area covered by each figure :

Solution:

Solution:

Solution:

Solution:

Note: You can fill any colour.

Question 2.
Find the area of each figure on the basis of number of squares if side of each square is 1 cm and area of each square is 1 square cm.

Solution:
(a) Number of squares = 13
Area of the figure = 13 × 1 cm² = 13 cm²

(b) Number of squares = 20
Area of the figure = 20 × 1 cm² = 20 cm²

(c) Number of squares = 5
Area of the figure = 5 × 1 cm² = 5 cm²

(d) Number of squares = 9
Area of the figure = 9 × 1 cm² = 9 cm²

(e) Number of squares = 12
Area of the figure = 12 × 1 cm² = 12 cm²

(f) Number of squares = 16
Area of the figure = 16 × 1 cm² = 16 cm²

Question 3.
How many square cm area is covered by each figure ?

Solution:
(a) 6
(b) 7
(c) 10
(d) 7
(e) 13
(f) 4

Question 4.
In a notebook with squares draw your favourite figure in which the number of square boxes are:
(a) 20
(b) 27
(c) 15.
Solution:
Try yourself

Question 5.
Look at this picture. Can you divide the figure into four equal parts. How many squares are there in each part?
Solution:
Number of squares = 12
Number of parts into which to be divided = 4
Number of squares in each part = 12 ÷ 4 = 3

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.5 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.5

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਕਰੋ :
(a) ₹ 160 ÷ 4
ਹੱਲ:

∴ ₹ 160 ÷ 4 = ₹ 40

(b) ₹ 475 ÷ 5
ਹੱਲ:

∴ ₹ 475 ÷ 5 = ₹ 95

(c) ₹ 564 ÷ 12
ਹੱਲ:

∴ ₹ 564 ÷ 12 = ₹ 47

(d) ₹ 1248 ÷ 6
ਹੱਲ:

∴ ₹ 1248 ÷ 6 = ₹ 208

(e) ₹ 2665 ÷ 13
ਹੱਲ:

∴ ₹ 2665 ÷ 13 = ₹ 205

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
18 ਖਿਡੌਣਾ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹ 450 ਹੈ । ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ ਕਾਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:
18 ਖਿਡੌਣਿਆ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ = ₹ 450
1 ਖਿਡੌਣੇ ਕਾਰ ਦੀ ਕੀਮਤ = ₹ 450 ÷ 18
= ₹ 25

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
13 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹ 936 ਹੈ ।ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ . ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
ਹੱਲ:
13 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ = ₹ 936
1 ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਕੀਮਤ = ₹ 936 ÷ 13
= ₹ 72.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਸੰਤਰਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੇ 84 ਹੈ । ਇੱਕ ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਤਾ ਕਰੋ । [MTP 2020]
ਹੱਲ:
ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਭਾਵ 12 ਸੰਤਰਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ = ₹ 84
ਇੱਕ ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਕੀਮਤ = ₹ 84 ÷ 12
= ₹ 7

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
₹ 2848 ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ 16 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ | ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ ?
ਹੱਲ:
16 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ = ₹ 2848
1 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ = ₹ 2848 ÷ 16
= 178

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਦੇ 19 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਲਈ ₹ 9120 ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ । ਦੱਸੋ ਇੱਕ ਵਰਦੀ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਰਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ?
ਹੱਲ:
19 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਵਰਦੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ੀ = ₹ 9120
1 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਵਰਦੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ੀ = ₹ 9120 ÷ 19 = ₹ 480.

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 6 ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 6 ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ (1st Language)

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

I. ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ’ ਪਾਠ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ? .
ਉੱਤਰ:

1. ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਬੱਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਲੋਅ ਨਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
2. ਬੇਸਬਾਲ ਦਾ ਬੱਲਾ ਹਿੱਕਰੀ ਨਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
3. ਸੇਬ ਵਿਚ 25% ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਤਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
4. ਬਾਂਸ ਦਾ ਰੁੱਖ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ 35 ਇੰਚ ਤਕ ਲੰਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

II. ਜ਼ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰੁੱਖ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਜੇਕਰ ਰੁੱਖ ਵੱਢਣਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਕ ਰੁੱਖ ਵੱਢਣ ਬਦਲੇ ਸਾਨੂੰ ਚਾਰ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ?
ਉੱਤਰ:
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾ ਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਵਿਚ ਗਾਓ ।
ਉੱਤਰ:
ਨੋਟ – ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਹੀ ਗਾਉਣ

III. ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਵਿਤਾ ਵਿਚੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ :
ਇਕ ਵੱਢੋ ਤਾਂ ਲਾਓ ਚਾਰ,
ਰੁੱਖਾਂ ਬਿਨ ਰੁੱਸ ਜਾਏ ਬਹਾਰ ।
ਰੁੱਖ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ,
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ।
ਮੀਂਹ, ਧੁੱਪ, ਝੱਖੜਾਂ ਕਰਦੇ ਰਾਖੀ,
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਲ ਹੋਂਦ ਬਚਾਈਏ ।

(ਉ) ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਖੈਰ ਮਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ?
(ਅ) ਸਾਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਕੀ-ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ।
(ਅ) ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਫਲ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਾ ।

IV. ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ’ ‘ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ (ਸਿੱਖਿਆ) ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਾ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖ ।

V. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ/ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ’ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲੰਗੜੋਆ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚੋਂ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਲੰਗੜੋਆ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਓ, ਰਲ਼-ਮਿਲ਼ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
‘ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ’ ਪਾਠ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਵਿਤਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
‘ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ’ ਕਵਿਤਾ ਕਿਹੜੇ ਛੰਦ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਚਿਤਰਕਲਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਰਲ-ਮਿਲ ਕੇ ਕੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਸ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਲਈ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਪੰਜਾਬ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇਗਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾ ਕੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਅਸੀਂ ਰੁੱਖ ਕਿਉਂ ਵੱਢ ਰਹੇ ਹਾਂ ?
ਉੱਤਰ:
ਲਾਲਚ ਲਈ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੌ ਸੁੱਖ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਰੁੱਖ ਵੱਢ ਕੇ ਕਿੰਨੇ ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਚਾਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਾ ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਮੀਂਹ, ਹਨੇਰਾ, ਝੱਖੜ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਸਾਨੂੰ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਕੌਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਪੰਛੀ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਲ੍ਹਣੇ/ਰੈਣ ਬਸੇਰੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਸਾਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਲੱਕੜ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਸਤਰ ਪੂਰੀ ਕਰੋ :
ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੱਖ ਲਗਾਈਏ,
…………………….
ਉੱਤਰ:
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਈਏ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਦਿੱਤੇ ਤੁਕਾਤਾਂ ਤੋਂ ਕਾਵਿ-ਸਤਰਾਂ ਬਣਾਓ :
(ਉ) …………………. ਲਗਾਈਏ
……………………. ਭਜਾਈਏ ।

(ਅ) ………………… ਚਾਰ
………………….. ਬਹਾਰ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ,
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਈਏ ।

(ਅ) ਇੱਕ ਵੱਢੋ ਤਾਂ ਲਾਓ ਚਾਰ,
ਰੁੱਖਾਂ ਬਿਨਾਂ ਰੁਸ ਜਾਏ ਬਹਾਰ ।

VI. ਵਿਆਕਰਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਜੋ ਸੰਬੰਧ ‘ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ’ ਨਾਲ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਹਰਾ-ਭਰਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁੱਕਾ-ਸੜਿਆ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
‘ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਈਏ ਵਿਚ ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ (✓) ।
(ਨੋਟ – ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਈ ਇਸ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਚੁਣੇ ਕੁੱਝ ਆਮ ਨਾਂਵ, ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ, ਵਸਤੂਵਾਚਕ ਨਾਂਵ, ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ, ਪੜਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਤੇ ਕਿਰਿਆ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕਰੋ).

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ :

ਉੱਤਰ:

VII. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਸਤਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ :
(ੳ) ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ,
———————– ।

(ਅ) ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ,
———————– ।

(ੲ) ਲਾਲਚ-ਵੱਸ ਨਾ ਵੱਢੀਏ ਰੁੱਖ,
———————– ।

(ਸ) ਇਕ ਵੱਢੋ ਤਾਂ ਲਾਓ ਚਾਰ,
———————– ।

(ਹ) ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ-ਖੇੜੇ ।
———————– ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਆਓ ਰਲ-ਮਿਲ਼ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ,
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਈਏ ।

(ਅ) ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ,
ਹਰਾ-ਭਰਾ, ਪੰਜਾਬ ਬਣਾਈਏ ।

(ੲ) ਲਾਲਚ-ਵੱਸ ਨਾ ਵੱਢੀਏ ਰੁੱਖ,
ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਮਿਲਦੇ ਸੁੱਖ । .

(ਸ) ਇੱਕ ਵੱਢੋ ਤਾਂ ਲਾਓ ਚਾਰ,
ਰੱਖਾਂ ਬਿਨ ਰੱਸ ਜਾਏ ਬਹਾਰ ।

(ਹ) ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ-ਖੇੜੇ,
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਖ਼ੈਰ ਮਨਾਈਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ
(ੳ) ………………………
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।

(ਅ)
………………………..
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਲ ਹੋਂਦ ਬਚਾਈਏ ।

(ੲ) ……………………….
ਭੋਂ-ਖੋਰ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇਹੀ ਬਚਾਉਂਦੇ ।

(ਸ) ………………………..
ਲੱਕੜ ਕੀਮਤੀ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਈਏ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਰੁੱਖ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ,
ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।

(ਅ) ਮੀਂਹ, ਧੁੱਪ, ਝੱਖੜਾਂ ਕਰਦੇ ਰਾਖੀ, ‘
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਲ ਹੋਂਦ ਬਚਾਈਏ ।

(ੲ) ਰੁੱਖ ਹਨ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ,
ਭੋਂ-ਖੋਰ, ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇਹੀ ਬਚਾਉਂਦੇ ।

(ਸ) ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ,
ਲੱਕੜ ਕੀਮਤੀ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਈਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਬਣਾਓ :-
ਰੁੱਖ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਲਾਲਚ, ਖ਼ੈਰ, ਕੀਮਤੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਰੁੱਖ (ਦਰੱਖ਼ਤ)-ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ ।
(ਅ) ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਗੰਦਾ ਹੋਣਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ ।
(ਬ) ਲਾਲਚ (ਲੋਭ, ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ)-ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਲੀਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।
(ਸ) ਖੈਰ (ਭਲਾ-ਅਸੀਂ ਰੱਬ ਤੋਂ ਸਭ ਦੀ ਖ਼ੈਰ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ ।
(ਹ) ਕੀਮਤੀ (ਬਹੁਤੇ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ)-ਸੋਨਾ ਇਕ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤ ਹੈ ।

VIII. ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਰਖ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸਮਝ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਰਖ :

ਉੱਤਰ:

IX. ਲੇਖ-ਰਚਨਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ’ ਬਾਰੇ ਇਕ ਲੇਖ ਲਿਖੋ .
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ । ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿੰਨੇ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਹੈ । ਇਹ ਸਾਡੀ ‘ਕੁੱਲੀ-ਗੁੱਲੀ ਤੇ ਜੁੱਲੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਮੁੱਖ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ । ਭੋਜਨ ਲਈ ਫਲ, ਅੰਨ, ਖੰਡ, ਘਿਓ-ਦੁੱਧ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁੱਝ ਸਾਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਖਾ ਕੇ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦਹੀ, ਲੱਸੀ, ਮੱਖਣ ਤੇ ਪਨੀਰ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਸ਼ਹਿਦ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਾ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮਕਾਨ ਤੇ ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜੀ ਵੀ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੁੱਖ ਸਾਡਾ ਧੁੱਪ ਤੇ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਚਾਓ ਕਰਦੇ ਹਨ ।

ਰੁੱਖ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ । ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਰਖਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਪਜਾਊ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਰੁੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ।

ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਗਲ-ਸੜ ਕੇ ਖਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰਨਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਬਣਦੀ ਹੈ । ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਛਿੱਲਾਂ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ । ਰੁੱਖ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਹਿਕਾਂ ਖਿਲਾਰਦੇ ਹਨ ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ । ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।

X. ਰੁਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਚਿਤਰਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਭਰੋ :

ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ – ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪ ਕਰਨ)

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਰੁੱਖ – ਦਰੱਖ਼ਤ, ਬੂਟੇ ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ – ਹਵਾ ਵਿਚ ਘੁਲੀ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰ ।
ਲਾਲਚ-ਵੱਸ – ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁਣਾ ॥
ਮਹਿਕਾਂ – ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ।
ਸਾਂਝਾ – ਹਿੱਸੇਦਾਰੀਆਂ ।
ਰੁੱਸ ਜਾਏ – ਦੂਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਖੇੜੇ – ਖੁਸ਼ੀਆਂ ।
ਖੈਰ ਮਨਾਉਣਾ – ਭਲਾ ਚਾਹੁਣਾ ।
ਸ਼ੁੱਧ – ਸਾਫ਼ ।
ਜੜੀ – ਜੜਾਂ ।
ਝੱਖੜ – ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਵਾ ।
ਹੋਂਦ – ਹੋਣਾ |
ਬਹਾਰ – ਖੁਸ਼ੀ ।
ਭੇਂ-ਖੋਰ – ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਖੁਰਨਾ, ਰੁੜ੍ਹਨਾ ।
ਝੱਖੜ – ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ।
ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ – ਰਾਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ।