Bhagya

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 6 Time Ex 6.5 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 6 Time Ex 6.5

Answer the following questions from Calendar of the years 2016 and 2018.

Question 1.
How many Sundays are there in January 2016 and January 2018 ?
Solution:
Number of Sundays in January
2016 = 5 (3, 10, 17, 24, 31)
Number of Sundays in January 2018 = 4 (7, 14, 21, 28)

Question 2.
On which day the Independence day falls in the Year 2018 ?
Solution:
In the year 2018 the Independence day falls on Wednesday.

Question 3.
What is date on first Monday in April 2018?
Solution:
The date on first Monday in April 2018 = 2nd

Question 4.
How many days are there in February 2016 and February 2018 ? What difference did you notice ?
Solution:
Number of days in February 2016 = 29
Number of days in February 2018 = 28
2016 is a leap year whereas 2018 is a non leap year.

Question 5.
What is the date on last Friday of the Year ?
Solution:
The date on last ffiday of this year i. e. 2018 = 28th December

Question 6.
Which is the day on 1 January 2018 and 31 December 2018 ?
Solution:
The day on 1st January 2018 = Monday
The day on 31 st December 2018 = Monday

Question 7.
Write the name 6f months which have 31 days.
Solution:
7. The name of months which have 31 days
January, March, May, July, August, October and December.

Question 8.
From the calendar find the date, month and day of your birthday.
Solution:
The date, month and day of my birthday :
Date =
Month =
Day =
Note : Write the date, months and day of your birthday in the blank.

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.2 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.2

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਜੋੜਫਲ ਪਤਾ ਕਰੋ :

(a)

ਹੱਲ:
₹ 170

(b)

ਹੱਲ:
₹ 310

(c)

ਹੱਲ:
₹ 325

(d)

ਹੱਲ:
₹ 230

(e)

ਹੱਲ:
₹ 157

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜੋੜਫਲ ਪਤਾ ਕਰੋ :

(a) ₹ 200, ₹ 50, ₹ 20
ਹੱਲ:

(b) ₹ 350, ₹ 165, ₹ 75
ਹੱਲ:

(c) ₹ 470, ₹ 105, ₹ 55
ਹੱਲ:

(d) ₹ 250, ₹ 90, ₹ 110
ਹੱਲ:

(e) ₹ 200, ₹ 160, ₹ 50.
ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਪਤਾ ਕਰੋ :
(a) ₹ 200 ਅਤੇ ₹ 150 ਵਿੱਚ
ਹੱਲ:

(b) ₹ 450 ਅਤੇ ₹ 200 ਵਿੱਚ
ਹੱਲ:

(c) ₹ 500 ਅਤੇ ₹ 270 ਵਿੱਚ
ਹੱਲ:

(d) ₹ 120 ਅਤੇ ₹ 75 ਵਿੱਚ
ਹੱਲ:

(e) ₹ 300 ਅਤੇ ₹ 125 ਵਿੱਚ
ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਹੇਠ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਨੋਟਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਉਸ ਉੱਪਰ ਠੀਕ (✓) ਲਗਾਓ :

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਹੇਠ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਧਨ ਨੋਟਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ ।

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 6 Time Ex 6.4 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 6 Time Ex 6.4

Question 1.
Write the names of the months which starts with “J”.
Solution:
January, June, July

Question 2.
Write the name of the months having 31 days.
Solution:
The name of the months having 31 days : January, March, May, July, August, October, December.

Question 3.
Write the names of the months which have less than 30 days.
Solution:
The names of the months which have less than 31 days : February.

Question 4.
In which month of year do you celebrate your birthday ?
Solution:
I celebrate my birthday in the month of ……….
Note : In the blank write the month of your birth.

Question 5.
In which months you have Summer vacations and winter vacations ?
Solution:
Summer vacations = In June
Winter vacations = In December

Question 6.
Shivansh went to visit historical places with his uncle from 28 May to 15 August. How many days he spent on vacation ? (28 May and 15 August both the days included).
Solution:
Shivansh starts his journey on = 28th may
Number of days of May
(28, 29, 30, 31) = 4
Number of days of June = 30
Number of days of July = 31
Number of days of August = 15
Number of days he spent on vacation = 80

Question 7.
26th January to 15th August = No. of days of January (26, 27, 28, 29, 30, 31) = 6
No. of days of February = 28
No. of days of March = 31
No. of days of April = 30
No. of days of May = 31
No. of days of June = 30
No. of days of July = 31
No. of days of August = 15

The total number of days from 26th January 2018 to 15th August, 2018

Question 8.
(a) 6 June to 22nd November Number of days of June = 26 (31 – 5 = 26)
Number of days of July = 31
Number of days of August = 31
Number of days of September = 30
Number of days of October = 31
Number of days of November = 22
Total number of days from 6th June to 22nd November = 171

(b) Number of winter holidays = 24th December to 31st December
(24,25,26,27,28,29,30,31) = 8

(c) 3rd June to 4th July
Number of days of June = 28
(30 – 2 = 28)
Number of days of July = 4
Total number of holidays = 32

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 6 Time Ex 6.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 6 Time Ex 6.3

Question 1.
What is the time after 2 hours ?
(a) 9:20 AM
(b) 12:00 noon
(c) 11:15 PM
(d) 5:10 PM
(e) 3:30 PM
(f) 7:35 AM.
Solution:
(a) 11:20 AM
(b) 2:00 PM
(c) 01:15 AM
(d) 7:10 PM
(e) 5:30 PM
(f) 9:35 AM.

Question 2.
What is the time 1 hour before the given time ?
(a) 12:00 mid night
(b) 3:30 afternoon
(c) 11:00 before noon
(d) 4:00 before noon
(e) 9:00 afternoon
(f) 8:50 before noon.
Solution:
(a) 11:00 PM
(b) 2:30 PM
(c) 10:00 AM
(d) 3:00 AM
(e) 8:00 PM
(f) 7:50 AM.

Question 3.
Add :
(a) 2 hours 15 minutes in 3 hours 28 minutes
(b) 15 hours 28 minutes in 4 hours 12 minutes
(c) 8 hours 48 minutes in 3 hours 22 minutes
(d) 4 hours 32 minutes in 3 hours 48 minutes
Solution:

Question 4.
Subtract :
(a) 3 hours 27 minutes from 1 hours 13 minutes
Solution:

(b) 15 hours 14 minutes from 3 hours 5 minutes
Solution:

(c) 12 hours 17 minutes from 4 hours 27 minutes
Solution:

(d) 9 hours 28 minutes from 3 hours 38 minutes
Solution:

Question 5.
A train starts at 7:40 A.M. and reaches its destination at 2:15 p.m. How much time it will takes to complete its journey. Find out the time interval of journey.
Solution:
The time when the train starts the journey = 7:40 AM
The time gap from 7:40 AM to 8:00 AM = 20 mins
The time gap from 8:00 AM to 12:00 Noon = 4 hours
The time gap from 12:00 Noon to 2:00 PM = 2 hours
The time gap from 2:00 PM to 2:15 PM = 15 mins
Total time = 6 hours 35 mins
The time interval of journey = 6 hours 35 mins

Second Method :
The time when the train starts the journey = 7:40AM = 7 : 40 hours
The time when the train reaches its destination = 2 : 15 PM
= 2 : 15 + 12 : 00
= 14 : 15 hours

Therefore, the time interval of journey = 6 h 35 mins

Question 6.
Shikha starts her journey by car at 6:40 A.M. and completes her journey at 3:50 p.m. How long did she drive the car ?
Solution:
The time when Shikha starts the journey = 6:40 AM
The time gap from 6:40 AM to 7:00 AM = 20 mins
The time gap from 7: 00 AM to 12:00 Noon = 5 h
The time gap from 12:00 Noon to 3:00 PM = 3 h
The time gap from 3:00 PM to 3:50 PM = 50 mins
The time for which she drives the car = 8 hours 70 mins
= 8 hours + 70 mins
= 8 hours + 60 mins + 10 mins
= 8 hours + 1 hour + 10 mins
= 9 hours 10 mins
Second Method:
The time when Shikha starts the journey = 6 : 40 AM 6 : 40 hours
The time when Shikha reaches her destination = 3 : 50 PM
= 3:50+ 12:00
= 15:50 hours

Question 7.
A cricket match starts at 9:30 p.m. and ends at 1:25 a.m. For how long did the match continue?
Solution:
The time when the cricket match starts = 9:30 PM
The time gap from 9:30 PM to 10:00 PM = 30 minutes
The time gap from 10:00 PM to 12:00 mid night = 2 hours
The time gap from 12:00 mid night to 11:00 AM = 1 hour
The time gap from 1:00 AM to 1:25 AM = 25 minutes
The time for which match continues = 3 hours 55 minutes

Question 8.
Sunny starts his bhangra practice at 4:15 p.m. For how long did he practice for bhangra?
Solution:
The time when sunny starts his bhangra practice = 4:15 PM
The time gap from 4:15 PM to 5.00 PM = 45 minutes
The time gap from 5:00 PM to 6:00 PM = 1 hour
The time. gap from 6:00 PM to 6:10 PM = 10 minutes
The time spent for practice = 1 hour 55 minutes
Second method:
Because starting time and finishing time both are in PM
∴ Therefore, the the spent by Sunny for practice = 1 hour 55 minutes

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 6 Time Ex 6.2 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 6 Time Ex 6.2

Question 1.
Fill in the blanks :

(a) 15 minutes to 9 = …. minutes past 8.
(b) Quarter to 6 = …. minutes past 5.
(c) Half to 9 = minutes past 8.
(d) 20 minutes to 8 = minutes past 7.
Solution:
(a) 45
(b) 45
(c) 30
(d) 40.

Question 2.
Write afternoon times in figures :
(a) 15 minutes to 5
(b) 15 minutes past 4
(c) 35 minutes to 9
Solution:
(a) 4:45 PM.
(b) 4:15 PM
(c) 8:25 PM.

Question 3.
Write the time in a.m. or p.m.
(a) 5:20 in the morning
(b) 6:40 in the evening
(c) 9:35 at night
(d) 11:10 in the morning
(e) 8:40 in the morning.
Solution:
(a) 5:20 AM.
(b) 6:40 PM
(c) 9:35 PM
(d) 11:10 AM
(e) 8:40 AM.

Question 4.
Change the following in 24 hours notation :
(a) 9:45 in the morning
(b) 9:45 at night
(c) 10:15 in the morning
(d) 10:15 at night
(e) 3:20 in the morning
(f) 3:20 afternoon.
Solution:
(a) 09:45 hours
(b) 21:45 hours
(c) 10:15 hours
(d) 22:15 hours
(e) 03:20 hours
(f) 15:20 hours

Question 5.
Change 24 hours notation into 12 hours with use of a.m. and p.m.
(a) 08:48
(b) 20:48
(c) 13:13
(d) 07:20
(e) 06:00
(f) 19:30
Solution:
(a) 8:48 AM
(b) 8:48 PM
(c) 1:13 PM
(d) 7:20 AM
(e) 6:00 AM
(f) 7:30 PM.

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 4 ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 4 ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ (1st Language)

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

I. ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪਾਠ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ · ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਦਸੰਬਰ, 1899 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸੁਨਾਮ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ।
2. ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ. ਟਹਿਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਨਰਾਇਣ ਕੌਰ ਸੀ ।
3. ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਪਰ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ।
4. ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ।
5. ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 31 ਜੁਲਾਈ, 1940 ਨੂੰ ਲੰਦਨ ‘ਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ । ‘

II. ਜ਼ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਰੇਲਵੇ ਫਾਟਕ ਦੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਇੱਥੇ ਸ਼ਹੀਦ ਉਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 500 ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭੁੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ, ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ । ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਬਾਰੇ ਕਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ?
ਉੱਤਰ:
1940 ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਣ ‘ਤੇ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਫਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਝੂਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਸਮਝਾਂਗਾ ।

III. ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ :

ਉਹ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਹੋਏ ਤਲੇਆਮ ਦੇ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਕੋਲੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਅਖ਼ੀਰ 1940 ਈ: ਵਿਚ ਇਕ ਦਿਨ ਉਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਵੇਗਾ । ਉਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਇਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਜਾਪਿਆ । ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ । ਅਜੇ ਮੀਟਿੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲੁਕੋਇਆ ਹੋਇਆ ਪਸਤੌਲ ਕੱਢਿਆ ਤੇ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜਿਆ ਨਹੀਂ : ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਡਟਿਆ. ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹਾਲਾਂ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਕਈ ਗੋਲੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸਨ ਤੇ ਇਕ ਚਾਕੂ ਵੀ ਸੀ । ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਸਕਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਸਹਿਮ ਛਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨੇ ਵੀ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਡਰਦਿਆਂਡਰਦਿਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ.

1. ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਅਸਲ ਜੁੰਮੇਵਾਰ ਕੌਣ ਸੀ ?
2. ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ?
3. ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ?

ਉੱਤਰ:

1. ਸਰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ।
2. ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲੁਕੋਇਆ ਪਸਤੌਲ ਕੱਢਿਆ ਤੇ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।
3. ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਡਟਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ :·

ਸਹਿਮ, ਦਲੇਰੀ, ਜੁਰਮ, ਸੂਰਮਾ, ਕਤਲੇਆਮ, ਦੇਹਾਂਤ, ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ, ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਨਾ, ਚਾਅ ਵਿਚ ਨੱਚਣਾ, ਚੈਨ ਨਾ ਲੈਣ ਦੇਣਾ, ਤਾਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ, ਫਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਝੂਲ ਜਾਣਾ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਸਹਿਮ ਡਰ, ਚਿੰਤਾ)-ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਹਿਮ ਗਿਆ ।
2. ਦਲੇਰੀ ਬਹਾਦਰੀ, ਹਿੰਮਤ, ਹੌਸਲਾ-ਬੰਦੇ | ਨੂੰ ਦਲੇਰੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
3. ਜੁਰਮ (ਅਪਰਾਧ, ਕਸੂਰ)-ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।
4. ਸੂਰਮਾ (ਸੂਰਬੀਰ, ਬਹਾਦਰ, ਵਰਿਆਮ-ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇਸ਼-ਭਗਤ ਸੂਰਮਾ ਸੀ । (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2008)
5. ਕਤਲੇਆਮ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਕਤਲ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ)-ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਕਤਲੇਆਮ ਮਚਾਇਆ |’
6. ਦੇਹਾਂਤ (ਮੌਤ, ਮਿਤੂ)-ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ।
7. ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ (ਚੇਤੰਨਤਾ)-ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ।
8. ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਨਾ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੱਢਟੁੱਕ ਹੋਣੀ, ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਣਾ)-13 ਅਪਰੈਲ, 1919 ਨੂੰ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਇਕ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਿਆ ।
9. ਚਾਅ ਵਿਚ ਨੱਚਣਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ)-ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਦੇ ਚਾਅ ਵਿਚ ਲੋਕ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ । (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2008)
10. ਚੈਨ ਨਾ ਲੈਣ ਦੇਣਾ ਟਿਕ ਕੇ ਨਾ ਬੈਠਣ ਦੇਣਾ)-ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦਾ । (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2008)
11. ਤਾਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ (ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ, ਦਾਅ ਲਾਉਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ)-ਬਿੱਲੀ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।
12. ਫਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਝੂਲ ਜਾਣਾ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵਾਰ ਦੇਣਾ)-ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਫਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਝੂਲ ਗਿਆ ।.
13. ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਮੌਕਾ)-ਇਸ ਸੁਨਹਿਰੀ | ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿਓ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ :
ਕਤਲੇਆਮ, ਓਡਵਾਇਰ, ਫ਼ਰਜ਼, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਚੌਕੀਦਾਰ, ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ।

(ਉ) ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਰੇਲਵੇ ਫਾਟਕ ਦੇ ਇਕ ……………………. ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ । (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2008)
(ਅ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ……………………………. ਦਾ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਿਆ ।
(ੲ) ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ……………….. ਦਾ ਬੜਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ।
(ਸ) ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਉਹ ……………………… ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।
(ਹ) ਮੈਂ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ …………………. ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ !
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਉਧਮ ਸਿੰਘ ਰੇਲਵੇ ਫਾਟਕ ਦੇ ਇਕ ਚੌਕੀਦਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ।
(ਅ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਿਆ।
(ੲ) ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਬੜਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ।
(ਸ) ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਉਹ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।
(ਹ) ਮੈਂ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ ।

IV. ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਲਿਆ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਦਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਾਰਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
1940 ਈ: ਵਿਚ ।

V. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ/ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨੀ ਕਿਸ ਲੇਖਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਡਾ: ਜੇ. ਐੱਸ. ਗਰੇਵਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
‘ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਲੇਖ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੀਵਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
26 ਦਸੰਬਰ, 1899 (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁਨਾਮ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬਾਪ ਕੌਣ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੇਲਵੇ ਫਾਟਕ ਦਾ ਚੌਕੀਦਾਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਾਪ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ: ਟਹਿਲ ਸਿੰਘ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਨਰਾਇਣ ਕੌਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨੇ ਕਿੰਨੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੰਜ-ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਖ਼ਾਲਸਾ ਕੇਂਦਰੀ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਿਆ ?
ਜਾਂ
ਕਿਹੜੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ?
ਜਾਂ
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈ ਕੇ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਿਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਤੋਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਫਾਂਸੀ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ?
ਉੱਤਰ:
31 ਜੁਲਾਈ, 1940 ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਦਿਲ ਦਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਖੂਨੀ ਘਟਨਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਕਾ (✓) ।

VI. ਵਿਆਕਰਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪਾਠ ਵਿਚ ਆਏ ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਬੋਲਲਿਖਤ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ :

ਦਿਹਾਂਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਵਿੱਦਿਆ, ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ, ਡੂੰਘਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਮੀਟਿੰਗ, ਲੁਕੋਇਆ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ, ਸਹਿਮ ।
ਉੱਤਰ:
ਨੋਟ – ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪ ਹੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ਬਾਨੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਹਿਣ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ✓ (ਸਹੀ) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਉੱਤਰ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
‘ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਵਧ ਹੀ ਦੱਸਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚ ਪੜਨਾਂਵ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
(ਉ) ਊਧਮ ਸਿੰਘ
(ਅ) ਆਪਣੇ
(ੲ) ਕਿਸੇ
(ਸ) ਮਨ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਕਿਸੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
‘ਇਸ ਮਹਾਨ ਸੂਰਮੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨੂੰ ਇਸੇ ਜੁਰਮ ਬਦਲੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ? ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
(ੳ) ਇਸ ਮਹਾਨ ਸੂਰਮੇ ਇਨਕਲਾਬੀ
(ਅ) ਜੁਰਮ
(ੲ) ਫਾਂਸੀ
(ਸ) ਦਿੱਤੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਇਸ ਮਹਾਨ ਸੂਰਮੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਸਹੀ ਹੈ ?
(ਉ) ਅੰਬਰਸਰ
(ਅ) ਅਮਰਤਸਰ
(ੲ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
(ਸ) ਅੰਮਰਸਰ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਹੜਾ ਵਾਕ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਸਹੀ ਹੈ ?
(ੳ) ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਇਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਜਾਪਿਆ ।
(ਅ) ਇਹ ਇਕ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਜਾਪਿਆ ।
(ੲ) ਇਹ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਇਕ ਮੌਕਾ ਜਾਪਿਆ ।
(ਸ) ਇਹ ਇਕ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜਾਪਿਆ ।
ਉੱਤਰ:
ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਇਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਜਾਪਿਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
‘ਤਾਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ’ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ?
(ਉ) ਦਾਅ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ .
(ਅ) ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ
(ੲ) ਤੁਰੇ ਫਿਰਨਾ
(ਸ) ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਦਾਅ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਣਾ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਹੈ ?
(ੳ) ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਨਾ
(ਅ) ਐਰੀ ਊਲ ਜਾਣੀ ।
(ੲ) ਤੇਗ ਵਾਹੁਣੀ
(ਸ) ਸਿਰ ਵੱਢ ਦੇਣਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਨਾ ।

VII. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਉਦਯੋਗਿਕ, ਵਪਾਰਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ । ਜਦੋਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਿਆ । ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀ ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ ਸੀ । ਉਸਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਬੜਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ । ਉਸਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ । ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰਾ ਕਿਹੜੇ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ?
(ਉ) ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ
(ਆ) ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ
(ੲ) ਕਹੀ ਬੋਲ ਪਈ
(ਸ) ਅਸਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਉਦਯੋਗਿਕ, ਵਪਾਰਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
(ਉ) ਲਾਹੌਰ
(ਅ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
(ੲ) ਜਲੰਧਰ
(ਸ) ਲੁਧਿਆਣਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਦਯੋਗਿਕ, ਵਪਾਰਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ?
(ੳ) ਰਾਜਨੀਤਿਕ
(ਅ) ਸਭਿਆਚਾਰਕ
(ੲ) ਵਿਗਿਆਨਿਕ
(ਸ) ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚ ਕਿਹੜੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ?
(ਉ) ਬਜਬਜ ਘਾਟ
(ਅ) ਫੇਰੂ ਸ਼ਹਿਰ
(ੲ) ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼
(ਸ) ਉੱਚਾ ਪੁਲ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਇਸ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਬੰਦੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ?
(ਉ) ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ
(ਅ) ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ .
(ੲ) ਚਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ
(ਸ) ਅੱਠ ਸੌ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਘਟਨਾ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ?
(ਉ) ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦਾ
(ਅ) ਫੇਰੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ
(ੲ) ਬਜਬਜ ਘਾਟ ਦਾ
(ਸ) ਉੱਚਾ ਪੁਲ ਦਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਧਮ ਸਿੰਘ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਾਂਵ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
(ੳ) ਉਨ੍ਹਾਂ
(ਅ) ਆਪਣੀ
(ੲ) ਪੜ੍ਹ
(ਸ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਊਧਮ ਸਿੰਘ, ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਜਾਤੀ, ਤਰੱਕੀ, ਕਤਲੇਆਮ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਮ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਸਕੂਲ, ਸਾਕਾ, ਗੋਲੀਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਵਚਨ ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖੋ : ਉਸਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ।
(ਉ) ਉਸਦੇ ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ।
(ਅ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ।
(ੲ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ।
(ਸ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਹੇ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਦੇ ਅੱਗੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(ਉ) ਜਦੋਂ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦਾ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਦੋਂ ਸ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ।
(ਅ) ਸ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) (✗)
(ਅ) (✓)

2. ਇਸ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ । ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈ ਕੇ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ । ਉਹ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰਾ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੋਸ਼ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ।. .

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰਾ ਕਿਹੜੇ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਕਿੱਥੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ?
(ਉ) ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ
(ਅ) ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ
(ੲ) ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ
(ਸ) ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ?
(ੳ) ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰੇ ਨੂੰ
(ਅ) ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭੇ ਨੂੰ
(ੲ) ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ
(ਸ) ਸ਼ਹੀਦ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਤੇ ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰਾਂ ਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੋਸ਼ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਊਧਮ ਸਿੰਘ, ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ॥

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਮ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਸਾਕੇ, ਤਸਵੀਰ, ਸਾਲਾਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪੜਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਉਹ, ਇਨ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਚਾਅ, ਕੁਰਬਾਨੀ, ਜੋਸ਼ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਵਚਨ ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖੋ :ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ:
ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਅੱਗੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(ਉ)ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈ ਕੇ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
(ਅ) ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਤੇ ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) (✗)
(ਆ) (✓)

VIII. ਸਮਝ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿਸੇ ਪੰਜ ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ਸਮਝ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਰਖ) :

ਉੱਤਰ:

IX. ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਮੁਹਾਵਰਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੁਹਾਵਰਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਉਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਤਾਂ ਕਿਰਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ “ਉੱਲੂ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨਾ’ ਵਿਚ ਨਾ ‘ਉੱਲੂ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ‘ਸਿੱਧਾ` ਦਾ ਅਰਥ “ਪੁੱਠਾ’ ਜਾਂ ‘ਵਿੰਗਾ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਰਥ ਹੈ, “ਆਪਣਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣਾ । ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਹਾਵਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

X. ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ/ ਅਧਿਆਪਕਾ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ (ਬੇਨਤੀ-ਪੱਤਰ) ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਸੇਵਾ ਵਿਖੇ
ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ/ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕਾ ਜੀ,
ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ,
ਪਿੰਡ ……….. ।

ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ,
ਸਨਿਮਰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਦਿਖਾ ਕੇ ਦਵਾਈ ਲਿਆਉਣ ਕਾਰਨ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਤੀਜੇ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਪੁੱਜਾਂ ਹਾਂ । ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕੱਲੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਘਰ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਚੌਥਾ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਪੀਰੀਅਡ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੁੰਦਾ । ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ । ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇਰੀ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜੁਰਮਾਨਾ ਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੀਰੀਅਡ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ।
ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ ।

ਆਪ ਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ,
ਮਿਤੀ : 10 ਅਗਸਤ, 20….
ਉ.ਅ..ੲ……
ਰੋਲ ਨੰ: ….,
ਕਲਾਸ ਪੰਜਵੀਂ ਏ ।

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਦੇਹਾਂਤ – ਮੌਤ
ਯਤੀਮਖ਼ਾਨਾ – ਉਹ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਯਤੀਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਉਦਯੋਗਿਕ – ਸੱਨਅਤੀ, ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ।
ਵਪਾਰਿਕ – ਖ਼ਰੀਦਵੇਚ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ।
ਜਾਤੀ – ਚੇਤੰਨਤਾ, ਜਾਗ ।
ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਵਾਪਰਨਾ – ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਕਤਲ ਹੋਣੇ ।
ਕਤਲੇਆਮ – ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ।
ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ – ਮਨ ਉੱਤੇ ਬੋਝ ਰਹਿਣਾ ।
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ – ਅਸਰ ਹੇਠ ਹੋਣਾ ।
ਚਾਅ ਨਾਲ ਨੱਚਣਾ – ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਾ ।
ਸਹਿਮ ਛਾ ਜਾਣਾ – ਡਰ ਫੈਲ ਜਾਣਾ ।
ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ – ਢੁੱਕਵਾਂ ਮੌਕਾ ।
ਇਨਕਲਾਬੀ – ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ
ਤਾਕ ਵਿਚ – ਮੌਕੇ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ, ਉਡੀਕ ਵਿਚ ।
ਡਟਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ – ਹਿੱਲਿਆ ਨਾ ।
ਦਲੇਰੀ – ਬਹਾਦਰੀ ।
ਜੁਰਮ – ਕਸੂਰ, ਦੋਸ਼ ।
ਤਾਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ – ਕਿਸੇ ਦਾਅ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ।
ਫਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਝੂਲ ਜਾਣਾ – ਫਾਂਸੀ ਗਲ ਪਾ ਕੇ ਜਾਨ ਦੇਣੀ ।

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 4 ਧਨ (ਕਰੰਸੀ) Ex 4.1

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਨੋਟਾਂ/ਸਿੱਕਿਆਂ ਬਦਲੇ 50 ਪੈਸੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਬਣਾਓ ।

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
50 ਪੈਸੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁਪਇਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਨੋਟ/ਸਿੱਕੇ ਬਣਾਓ ।

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

ਹੱਲ:

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers MCQ Questions and Answers.

PSEB 4th Class Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers MCQ Questions

Question 1.
573 + 227 = ____________
(a) 798
(b) 799
(c) 800
(d) 801.
Answer:
(c) 800

Question 2.
__________ + 336 = 868
(a) 632
(b) 528
(c) 532
(d) 1204.
Answer:
(c) 532

Question 3.
700 – 125 = ____________
(a) 475
(b) 575
(c) 675
(d) 825.
Answer:
(b) 575

Question 4.
801 – __________ = 602
(a) 201
(b) 1403
(c) 100
(d) 199.
Answer:
(d) 199

Question 5.
53 × 8 = 8 × __________
(a) 3
(b) 53
(c) 40
(d) 159
Answer:
(b) 53

Question 6.
716 × ________ = 716
(a) 0
(b) 1
(c) 716
(d) 2
Answer:
(b) 1

Question 7.
573 × 0 = _________
(a) 573
(b) 1
(c) 0
(d) 57
Answer:
(c) 0

Question 8.
_________ × 1 = 600
(a) 1
(b) 200
(c) 600
(d) 300
Answer:
(c) 600

Question 9.
7 × 1000 = ___________
(a) 7
(b) 1000
(c) 7000
(d) 700
Answer:
(c) 7000

Question 10.
53 × 30 = __________
(a) 159
(b) 1590
(c) 83
(d) 1690
Answer:
(b) 1590

Question 11.
128 ÷ 16 = __________
(a) 9
(b) 10
(c) 12
(d) 8
Answer:
(d) 8

Question 12.
126 ÷ 14 = 9, which is divisor?
(a) 14
(b) 9
(c) 126
(d) 0
Answer:
(a) 14

Question 13.
15 × 12 + 8 = __________
(a) 168
(b) 198
(c) 178
(d) 188
Answer:
(d) 188

Question 14.
1509 ÷ 1 = ___________
(a) 1
(b) 1509
(c) 3
(d) 0
Answer:
(b) 1509

Question 15.
In a school there are 22 students in 1st, 25 students in 2nd, 23 students in 3rd, 27 students in 4th and 23 students In 5th class. Find out total number of students in the school.
(a) 120
(b) 130
(c) 145
(d) 160
Answer:
(a) 120

Question 16.
Which number must be added in 779 to get the smallest number of 4 digit ?
(a) 231
(b) 220
(c) 321
(d) 221
Answer:
(d) 221

Question 17.
How many hours are there in the month of May ?
(a) 31
(b) 744
(c) 24
(d) 720
Answer:
(b) 744

Question 18.
Find the difference between 4 digits greatest number and the smallest number by using digits 2,0, 4 and 6.
(a) 3747
(b) 6174
(c) 2046
(d) 4374.
Answer:
(d) 4374

Question 19.
Find the product of 3 digits smallest number and 2 digits greatest number.
(a) 9900
(b) 10,000
(c) 290
(d) 9700.
Answer:
(a) 9900

Question 20.
After distributing 178 toffees among 15 children equally, find the number of toffees left.
(a) 13
(b) 14
(c) 12
(d) 11
Answer:
(a) 13

Question 21.
19 × 300 = _________
(a) 57000
(b) 5700
(c) 2200
(d) 319
Answer:
(b) 5700

Question 22.
225 × ___________ = 2250
(a) 1
(b) 10
(c) 100
(d) 0
Answer:
(b) 10

Brain Teaser

Question 1.
Fill in the blank boxes replacing sign of ?

Solution:

Question 2.

Solution:

Question 3.

Solution:

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 6 Time Ex 6.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 6 Time Ex 6.1

Question 1.
Write the time shown in each clock given below:
(a)

Solution:
1:55

(b)

Solution:
7:10

(c)

Solution:
9:05

(d)

Solution:
2:40

(e)

Solution:
10:40

(f)

Solution:
11:45

Question 2.
Draw clocks in your note book and show the time as given below :
(a) 4:20
(b) 7:35
(c) 4:45
(d) 3:15
(e) 11:40
(f) 9:15.
Solution:

Question 3.
How many minutes a minute hand will take to reach the time shown between the first clock and the second clock ?
(a)

Solution:
15 minutes

(b)

Solution:
25 minutes

Question 4.
Tell the time shown in the given clock and write.

Solution:
4:18

Question 5.
Tell the time shown in the given clock and write.

Solution:
5:58

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 1 ਸੰਖਿਆਵਾਂ Revision Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 1 ਸੰਖਿਆਵਾਂ Revision Exercise

ਦੁਹਰਾਈ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ :
(a) 598
ਹੱਲ:
ਪੰਜ ਸੌ ਅਠਾਨਵੇਂ
(b) 608
ਹੱਲ:
ਛੇ ਸੌ ਅੱਠ

(c) 328
ਹੱਲ:
ਤਿੰਨ ਸੌ ਅਠਾਈ

(d) 999.
ਹੱਲ:
ਨੌ ਸੌ ਨੜਿਨਵੇਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ :
(a) ਦੋ ਸੌ ਅਠੱਤਰ
ਹੱਲ:
278

(b) ਸੱਤ ਸੌ ਦਸ
ਹੱਲ:
710

(c) ਚਾਰ ਸੌ ਛੇ
ਹੱਲ:
406

(d) ਅੱਠ ਸੌ ਛਿਆਸੀ ।
ਹੱਲ:
886.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ :
(a) 298
ਹੱਲ:
298 = 200 + 90 + 8

(b) 183
ਹੱਲ:
183 = 100 + 80 + 3

(c) 709
ਹੱਲ:
709 = 700 +9

(d) 840.
ਹੱਲ:
840 = 800 + 40 + 0.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਤਰੇ ਉੱਪਰ ਰੰਗ ਭਰ ਕੇ ਦਿਖਾਓ :
(a) 803

ਹੱਲ:

(b) 999

ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਲਿਖੋ :
(a) 2, 5, 4
ਹੱਲ:
254, 524, 452, 425, 245, 542

(b) 5, 3, 2.
ਹੱਲ:
532, 253, 235, 523, 352, 325

(c) 3, 1, 9
ਹੱਲ:
319, 193, 391, 139, 931, 913

(d) 4, 0, 8
ਹੱਲ:
408, 804, 480, 840

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸਮਝੇ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਖਾਨੇ ਭਰੋ :
(i)
(a) 761 762
ਹੱਲ:

(b) 400 ____
ਹੱਲ:
400 401

(c) 678 ____
ਹੱਲ:
678 679

(d) 962 ____
ਹੱਲ:
962 963

(e) 348 ____
ਹੱਲ:
348 349

(f) 824 ____
ਹੱਲ:
824 825

(ii)
(a) 863 864

(b) ____ 112
ਹੱਲ:
111 112

(c) ___ 456
ਹੱਲ:
455 456

(d) ___ 562
ਹੱਲ:
561 562

(e) ___ 715
ਹੱਲ:
714 715

(f) ___ 950
ਹੱਲ:
949 950

(iii)
(a) 387 ___ 389
ਹੱਲ:
387 388 389

(b) 680 ___ 682
ਹੱਲ:
680 681 682

(c) 996 ___ 998
ਹੱਲ:
996 997 998

(d) 514 ___ 516
ਹੱਲ:
514 515 516

(e) 788 ___ 790
ਹੱਲ:
788 789 790

(f) 200 ___ 202
ਹੱਲ:
200 201 202

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਖ਼ਾਲੀ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ >, <, ਜਾਂ = ਚਿੰਨ੍ਹ ਭਰੋ :

(a) 761 ___ 671
ਹੱਲ:
761 > 671

(b) 137 ___ 106
ਹੱਲ:
137 > 106

(c) 115 ___ 162
ਹੱਲ:
115 < 162

(d) 492 ___ 492
ਹੱਲ:
492 = 492

(e) 987 ___ 989
ਹੱਲ:
987 < 989

(f) 134 __ 431
ਹੱਲ:
134 < 431

(g) 768 __ 876
ਹੱਲ:
768 < 876

(h) 617 __ 617
ਹੱਲ:
617 =

(i) 146 __ 416
ਹੱਲ:
146 < 416

(j) 768 ___ 98
ਹੱਲ:
768 > 98

ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰੋ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਲਿਖੋ :

(a) 96, 279, 961, 899, 99
ਹੱਲ:
961

(b) 163, 894, 534, 106, 119
ਹੱਲ:
894

(c) 764, 895, 564, 381, 678
ਹੱਲ:
895

(d) 161, 37, 153, 275, 891
ਹੱਲ:
891

(e) 800, 190, 700, 861, 199
ਹੱਲ:
861

(f) 221, 448, 868, 88, 992
ਹੱਲ:
992.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ ਲਿਖੋ :
(a) 99,638, 125, 369, 581
ਹੱਲ:
99

(b) 163, 894, 534, 106, 119
ਹੱਲ:
106

(c) 764, 895, 564, 381, 678
ਹੱਲ:
381

(d) 161, 37, 153, 275, 891
ਹੱਲ:
37

(e) 800, 190, 700, 861, 199
ਹੱਲ:
190

(f) 221, 448, 686, 88, 992
ਹੱਲ:
88

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਵੱਧਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ :
(a) 269, 781, 683, 453, 239
ਹੱਲ:
239, 269, 453, 683, 781

(b) 196, 638, 700, 699, 824
ਹੱਲ:
196, 638, 699, 700, 824

(c) 910, 800, 816, 72, 16
ਹੱਲ:
16, 72, 800, 816, 910

(d) 361, 482, 469, 756, 29
ਹੱਲ:
29, 361, 469, 482, 756.

(e) 235, 568, 567, 245, 961
ਹੱਲ:
235, 245, 567. 568, 961

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਘੱਟਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ :
(a) 619, 564, 72, 12, 169
ਹੱਲ:
619, 564, 169, 72, 12

(b) 781, 890, 967, 961, 119
ਹੱਲ:
967, 961, 890, 781, 119

(c) 543, 650, 790, 798, 260
ਹੱਲ:
798, 790, 650, 543, 260

(d) 806, 818, 76, 82, 9
ਹੱਲ:
818, 806, 82, 76, 9

(e) 582, 254, 184, 784, 591
ਹੱਲ:
784, 591, 582, 254, 184

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ :
ਹੱਲ:
(a) 11, 22, 33, 44, 55, 66, 77, 88
(b) 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80
(c) 44, 48, 52, 56, 60, 64, 68, 72
(d) 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66
(e) 81, 83, 85, 87, 89, 91, 93, 95