Bhagya

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 19 ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ-ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 19 ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ-ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ:-

(ਉ) ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਕਾਰਨ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ …………… ਪੈ ਗਿਆ ।
(ਆ) ………….. ਵਿਚ ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ।
(ਇ) ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸਨਮਾਨ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ …………… ਮਿਲਿਆ ।
(ਸ) ਤੀਜੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ………….. ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ
(ਹ) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ……………. ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ । .
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਕਾਰਨ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ ਪੈ ਗਿਆ ।
(ਆ) 1947 ਵਿਚ ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ।
(ਇ) ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸਨਮਾਨ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਿਆ ।
(ਸ) ਤੀਜੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ।
(ਹ) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ।

2. ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਿੰਡ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਜੱਫਰਪੁਰ – ਪਾਕਿ:) ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਕਦੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
1953 ਈ: ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ “ਫਲਾਇਰਾ ਸਿੱਖ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਨਾਊਂਸਰ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ।
ਉੱਤਰ:
ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ।

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:-

ਫ਼ਸਾਦ, ਅਨੁਮਾਨ, ਅਭਿਆਸ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਅਹਿਸਾਸ, ਪਛਤਾਵਾ, ਤਗ਼ਮਾ, ਨਿਯੁਕਤੀ, ਅਲਵਿਦਾ, ਮੁਕਾਬਲਾ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਫ਼ਸਾਦ (ਗੇ, ਲੜਾਈ – ਝਗੜਾਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਪੇ 1947 ਦੇ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ।
2. ਅਨੁਮਾਨ (ਅੰਦਾਜ਼ਾ) – ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਲ੍ਹ ਮੀਂਹ ਪਵੇਗਾ ।
3. ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਵਾਰ – ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ)ਅਭਿਆਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।
4. ਉਤਸ਼ਾਹ (ਜੋਸ਼, ਚਾਅ – ਲੋਕ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮੇਲਾ ਵੇਖਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
5. ਅਹਿਸਾਸ (ਅਨੁਭਵ – ਆਖ਼ਰ ਉਸਨੇ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ ।
6. ਪਛਤਾਵਾ ਅਯੋਗ ਕੰਮ ਦਾ ਦੁੱਖ) – ਜੇਕਰ ਮੌਕੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਛਤਾਵਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
7. ਤਗ਼ਮਾ (ਮੈਡਲ)-ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਗਮੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ।
8. ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣਾ) – ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਕ ਉੱਚ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ।
9. ਅਲਵਿਦਾ (ਵਿਦਾ ਹੋਣਾ) – ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੈਡਲ ਦੇ ਕੇ ਅਲਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ।
10. ਮੁਕਾਬਲਾ (ਟੱਕਰ) – ਦੋਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਸੀ ।

4. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਥ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ਼ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ:-

ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ. ‘ ‘
ਮੁਕਾਬਲਾ : प्रतियोगिता
ਫ਼ਰਕ : अंतर
ਹਿੱਸਾ : भाग
ਫ਼ੌਜ : सेना
ਪਹਿਲਾ : प्रथम
ਸੁਖਾਲਾ : आसान
ਕੌਮੀ-ਤਰਾਨਾ : राष्ट्रीय गान
ਅਲਵਿਦਾ : विदई
ਹੰਝੂ : आंसू
ਸੌਦਾ : निमंत्रण

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਚਿਪਕਾਓ । ਇਹ ਵੀ ਲਿਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦਾ ਲਾਸਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਬਦਲੇ ਉਸਨੂੰ ‘ਭਾਰਤ ਰਤਨ’ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਉਹ ਮੇਰਾ ਮਨ-ਪਸੰਦ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ।

(i) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ-ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ, ਜੀਵਨੀ ਕਿਸਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਡਾ: ਜਾਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੌੜਾਕ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਪੈ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਿੰਡ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ ਵਿਚ ਨਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕਦੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ?
ਉੱਤਰ:
1947 ਵਿਚ (✓) । .

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਕਦੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆਂ ?
ਉੱਤਰ:
1953 (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਕਦੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ?
ਜਾਂ .
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੈਲਬੌਰਨ ਵਿਚ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਕਦੋਂ ਹੋਈਆਂ ?
ਉੱਤਰ:
1956 (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
1958 ਵਿਚ ਤੀਜੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈਆਂ ?
ਉੱਤਰ:
ਟੋਕੀਓ ਵਿਚ (✓) ॥

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
1958 ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਗੇਮਾਂ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ-ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਹੋ ਗਈ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ “ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ’ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਨਾਊਂਸਰ ਨੇ ((✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਕਿਹੜੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਉਦਾਸ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
1960 ਦੀਆਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
1960 ਵਿਚ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈਆਂ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੋਮ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
1962 ਦੀਆਂ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਜਿੱਤਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਮਗੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਕਿਹੜੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਪਿਛੋਂ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੌੜਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੂਟ ਕਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤੇ ?
ਉੱਤਰ:
1964 ਵਿਚ ਟੋਕੀਓ ਦੀਆਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਦੋਂ ਛੱਡੀ ?
ਉੱਤਰ:
1971 (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ? .
ਉੱਤਰ:
ਪਦਮਸ੍ਰੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਕਾਰਨ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ………. ਪੈ ਗਿਆ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ-
ਉੱਤਰ:
ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ (✓) ।

(ii) ਪੈਰਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
1947 ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਫਸਾਦਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਮਾਰੇ ਗਏ । ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਚ ਰੁਲਦਾ ਦਿੱਲੀ ਪੁੱਜ ਗਿਆ । 1953 ਵਿਚ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ । ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਦੌੜ-ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਦਾ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ।ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਾਸਲਾ ਗਾਉਂਡ ਦੇ ਇਕ ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਕ ਛੱਡ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਤੇ ਦਸ ਚੱਕਰ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ।” ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕੋ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਹੀ ਦਸਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ । ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਝੂਣ ਕੇ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ । ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਫੁਰਤੀ ਆਉਂਦੀ ਗਈ । ਉਸ ਦੇ ਕਦਮ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦਮ ਪੱਕਦਾ ਗਿਆ । ਹੁਣ ਸਮੁੱਚੀ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਦੌੜ-ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕਦੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ?
ਉੱਤਰ:
1947 ਦੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਫਸਾਦਾਂ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਿੱਲੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਜਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਚ ਰੁਲਦਾ ਹੋਇਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦਾ ਫ਼ਾਸਲਾ ਗਰਾਊਂਡ ਦੇ ਇਕ ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ । ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਕੀ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਦੋਂ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੀ ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਦਸ ਚੱਕਰ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇੱਕੋ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਹੀ ਦਸਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਦੇਈਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ’ ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁੱਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ । ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਦਮ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਗਏ ਤੇ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਦੌੜ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਗੁੱਡੀ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗੀ ।

2. ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
1958 ਵਿਚ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੋਕੀਓ ਵਿਖੇ ਤੀਜੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਹੋਈਆਂ । ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਉਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਸੀ । ਇਸ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ ਦੌੜਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜਾ ਦੌੜਾਕ ਬਣ ਗਿਆ । ਦੋ ਸੌ ਮੀਟਰ ਤੇ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸਾਰਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਉਸ ਦੀ ਹੱਲਾ-ਸ਼ੇਰੀ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜਗਣ-ਬੁੱਝਣ ਲੱਗੀਆਂ । ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ । ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗ਼ਰੀਬੀ ਭਰਿਆ ਬਚਪਨ, ਕਤਲ ਹੋਏ ਮਾਪੇ ਤੇ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਦਿਨ ਯਾਦ ਆ ਗਏ ਜਦੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੌਮੀ ਤਰਾਨਾ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ‘ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ-ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ’ ਹੋ ਗਈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
1958 ਵਿਚ ਤੀਜੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਗੇਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈਆਂ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੋਕੀਓ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
1958 ਦੀਆਂ ਤੀਜੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਗੇਮਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੇਮਾਂ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਦੋ ਸੌ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੀਆਂ ਗੇਮਾਂ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਜਦੋਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜਗਣਬੁੱਝਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਤਾਂ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗ਼ਰੀਬੀ ਭਰਿਆ ਬਚਪਨ, ਕਤਲ ਹੋਏ ਮਾਪੇ ਤੇ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਦਿਨ ਯਾਦ. ਆ ਗਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਜਦੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕੀ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਤਰਾਨਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਤੀਜੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪਿੱਛੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਹੋ ਗਈ ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 16 ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 16 ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ :-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ-

(ਉ) ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ …….. ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ।
(ਅ) ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ……… ਤੋੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ।
(ਈ) ਗੰਗੂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ………. ਸੀ .
(ਸ) ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ………… ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।
(ਹ) ਇਹ ਮੇਲਾ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ……….. ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ।
(ਅ) ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ਕਸਮਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ।
(ਈ) ਗੰਗੂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਰਸੋਈਆ ਸੀ ।
(ਸ) ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।
(ਹ) ਇਹ ਮੇਲਾ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਕ-ਸਭਾ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ।

2. ਇੱਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪਰਿਵਾਰ-ਵਿਛੋੜਾ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਕਿੱਥੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੋਲ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਔਖੀ-ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਢਾਲ ਕੌਣ ਬਣਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਜਗਾ ਕੈਦ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਕੌਣ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਸੂਬਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਕਿੱਥੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਥਾਨ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ।

3. ਉੱਤਰ ਦਿਓ :-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਕਿਉਂ ਛੱਡਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਛੱਡਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਕਸਮਾਂ ਖਾਣ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਰਸਦ-ਪਾਣੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਮੰਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਗੰਗੂ ਕੌਣ ਸੀ ? ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੰਗੂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਰਸੋਈਆ ਸੀ । ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਉਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਆ ਗਏ ਸਨ । ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੋਹਰਾਂ ਵਾਲੀ ਥੈਲੀ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਬੇਈਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ।ਉਸਨੇ ਉਹ ਥੈਲੀ ਚੁਰਾ ਲਈ ਤੇ ਇਨਾਮ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲਗਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲਗਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੇ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿੱਕੇ ਬਾਲਕ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਜਬਰਜ਼ੁਲਮ ਅੱਗੇ ਝੁਕੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

4. ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ :-

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ-
ਕਸਮ, ਜ਼ੁਲਮ, ਮਜ਼ਲੂਮ, ਦਰਦਨਾਕ, ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ, ਰਸਦ-ਪਾਣੀ, ਸਨਾਟਾ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਕਸਮ (ਸਹੀ)-ਰਾਮ ਨੇ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ।
2. ਜ਼ੁਲਮ (ਜ਼ੋਰ, ਧੱਕਾ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ-ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਪਰਜਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੁਲਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ।
3. ਮਜ਼ਲੂਮ (ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਵੇ)-ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਤਾਂ ਮਜ਼ਲੂਮ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਾਲਮ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
4. ਦਰਦਨਾਕ ਦਿੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ-ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬੜੀ ਦਰਦਨਾਕ ਸੀ ।
5. ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ (ਬੇਅੰਤ)-ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਤਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ |
6. ਰਸਦ-ਪਾਣੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸਮਾਨ)-ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਘਿਰੀਆਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਰਸਦ-ਪਾਣੀ ਦੀ ਤੰਗੀ ਆ ਗਈ ਸੀ ।
7. ਸਨਾਟਾ (ਚੁੱਪ-ਚਾਪ-ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਨਾਟਾ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ।

5. ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ
ਲਗਪਗ, ਦੇਸ਼, ਫ਼ੌਜਾਂ, ਇਨਾਮ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਬੱਚਿਆਂ ।
ਉੱਤਰ:

6. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ (ਬਰਾਬਰ) ਅਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ
ਸਾਡੇ, ਮੀਂਹ, ਹੜ੍ਹ, ਔਖੀ, ਬਾਕੀ, ਨਿੱਕੇ ।
ਉੱਤਰ:

7. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ- .
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ | ਮੁਗ਼ਲ ਹਾਕਮ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਇਸ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਜ਼ਲੂਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਢਾਲ ਬਣੇ । ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਹਿਬ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ | ਕਈ ਦਿਨ ਲੜਾਈ ਚਲਦੀ ਰਹੀ । ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਕਸਮਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ਕਿ ਜੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਉਧਰ ਕਿਲੇ ਵਿਚਲਾ ਰਸਦ-ਪਾਣੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ । ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਲਾ ਛੱਡਣਾ ਨਾ ਮੰਨੇ ਪਰ ਪੰਜਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਰਾਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਤੁਰੇ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਅ ਸਨ । ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ਕਸਮਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ।

ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ । ਕੁੱਝ ਪਰਿਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਲ ਨਿਕਲ ਗਏ । ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਛੜ ਗਿਆ । ਇਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰਵਿਛੋੜਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ | ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਗੰਗੂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰੂਪਨਗਰ ਆ ਗਏ । ਗੰਗੂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਰਸੋਈਆ ਸੀ । ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰੱਖਿਆ । ਗੰਗੂ ਦਾ ਮਨ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੋਹਰਾਂ ਵਾਲੀ ਥੈਲੀ ਵੇਖ ਕੇ ਬੇਈਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ । ਉਸ ਨੇ ਮੋਹਰਾਂ ਵਾਲੀ ਥੈਲੀ ਚੁਰਾ ਲਈ । ਫਿਰ ਇਨਾਮ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵੱਸ ਉਸਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਰਿੰਡੇ ਦੇ ਕੋਲ ਫ਼ਿਤਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਮੁਗਲ ਹਾਕਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਕੌਣ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਢਾਲ ਬਣੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ।”

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਸਮਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿ ਜੇਕਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਕੀ ਤੰਗੀ ਆਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਸਦ-ਪਾਣੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਉਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਕਿਸ ਨੇ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਕਸਮਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਕਿਸ ਨੇ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੜ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਕਿਹੜਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਗੰਗੂ ਰਸੋਈਏ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਣ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਗੰਗੂ ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਕਿਉਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਲਾਲਚ ਵੱਸ ।

2. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜੋ ਅਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-

ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਦੀਆਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਤਕ ਵੱਸੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਹਰ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਥਾਨ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ । ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦੀਵਾਨ ਸਜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਉੱਚ-ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਾਗੀ-ਢਾਡੀ, ਬੀਰ-ਰਸੀ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕੇ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਹਲੂਣਦੇ ਹਨ ।ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਪੰਜ-ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤਕ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹ ਮੇਲਾ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕ-ਸਭਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਲੋਕ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ-ਜਬਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜਦੇ ਹਨ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਕਾਲਜ, ਹਸਪਤਾਲ, ਬਿਰਧ-ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਥਾਨ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਲਗਦਾ ਹੈ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਲੋਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਰਾਗੀ ਤੇ ਢਾਡੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਰਾਗੀ ਤੇ ਢਾਡੀ ਵੀਰਰਸੀ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕੇ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਹਲੂਣਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਲੰਗਰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੀ ਲੰਗਰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਪੰਜ-ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਇਸ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਸਭਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਕੀ ਕੁੱਝ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਾਲਜ, ਹਸਪਤਾਲ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ।

8. ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਲੱਗੇ ਕਿਸੇ ਮੇਲੇ ਬਾਰੇ ਪੰਜ ਕੁ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ-ਦੇਖੋ ਲੇਖ-ਰਚਨਾ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ “ਅੱਖੀਂ-ਡਿੱਠਾ ਮੇਲਾ’ ।)

9. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਲੇਖ ਕਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਦਵਾਣ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
‘ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕਿਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਂਹਾਂ ਵਿਚ ਚਿਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਿਸ ਜਗਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਨੀਂਹਾਂ ਵਿਚ ਚਿਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰਹਿੰਦ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਮੁਗਲ ਹਾਕਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲੋਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਢਾਲ ਬਣੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਜ਼ਲੂਮ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਮਗਰੋਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰਸਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਣ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੰਗੂ ਰਸੋਈਆ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵਿਛੜੇ ਉੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ ਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦੇ ਕਿੱਥੇ ਪੁੱਜੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੰਗੂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਗੰਗੂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਵਿਚ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਸੋਈਆ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਮੋਹਰਾਂ ਵਾਲੀ ਥੈਲੀ ਕਿਸ ਨੇ ਚੁੱਕ ਲਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੰਗੂ ਰਸੋਈਏ ਨੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੰਗੂ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਕਿਸ ਗੱਲ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਨ ਲਈ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇਣੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕਦੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿੱਥੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਥਾਨ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21.
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਐ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 22.
‘ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ….. ਤੋੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਭਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਘੇਰਾ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 4 ਕਿੱਕਲੀ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 4 ਕਿੱਕਲੀ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਰੋ-

(ਉ) ਕਿੱਕਲੀ …….. ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ ।
(ਅ) ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ …….. ਬਣਾ ਕੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ਇ) ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਦਾ …….. ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
(ਸ) ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ ………. ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ ।
(ਹ) ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ …………. ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ
(ਕ) ਖੱਖੜੀਆਂ ………… ਖਾਂ, ਖਾਂਦੀ-ਖਾਂਦੀ ਕਾਬਲ ਜਾਂ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਕਿੱਕਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ ।
(ਅ) ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਜੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ਇ) ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਦਾ ਵੀਰਪਿਆਰ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
(ਸ) ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ ਪੱਗ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ ।
(ਹ) ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚੱਕਰਚੂੰਢੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ਕ) ਖੱਖੜੀਆਂ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ੇ ਖਾਂ,
ਖਾਂਦੀ-ਖਾਂਦੀ ਕਾਬਲ ਜਾਂ ।

2. ਇੱਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿੱਕਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਜੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ-ਦੋ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਇਕ ਗੀਤ ਵਿਚ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਟਾਹਲੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੱਢਣੋ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
“ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਠ’ ਵਿਚ ਆਏ ਕਿਸੇ ਦੋ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਭੈਣ ਤੇ ਵੀਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ।

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ :

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ’ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ, ਚੱਕਰਚੂੰ ਢਾ, ਸ਼ਾਮਲਾਟ, ਟਾਹਲੀ, ਭੰਬੀਰੀ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ)ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ।
2. ਚੱਕਰਚੂੰਢਾ (ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਇਕ ਕਿਸਮ-ਚੱਕਰਚੂੰਢੇ ਉੱਤੇ ਝੂਟੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ।
3. ਸ਼ਾਮਲਾਟ (ਸਾਂਝੀ ਥਾਂ)-ਇਸ ਸ਼ਾਮਲਾਟ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਹੈ ।
4. ਟਾਹਲੀ (ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਰੁੱਖ)-ਟਾਹਲੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਲੱਕੜੀ ਨੂੰ ਘੁਣ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ।
5. ਭੰਬੀਰੀ (ਇਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਉਣਾ, ਤਿੱਤਲੀ)-ਬੱਚੇ ਮੇਲੇ ਵਿਚੋਂ ਭੰਬੀਰੀਆਂ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਸਨ ।

4. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ : –

ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ ਪੰਜਾਬ, ਹੱਥ, ਪੱਗ, ਬਹਿੰਦਾ, ਸਿੰਗ, ਦੁਪੱਟਾ ।
ਉੱਤਰ:

5. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿੱਕਲੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਨਾਚ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿੱਕਲੀ ਦਿਲ-ਪਰਚਾਵੇ ਦਾ ਵਧੀਆ ਨਾਚ ਹੈ । ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਨੱਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਚੱਕਰਚੂੰਢੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਗਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਦਾ ਵੀਰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਝਲਕਦੀ ਹੈ ।

6. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਕਿੱਕਲੀ ਲੇਖ ਕਿਸ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿੱਕਲੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਸੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿੱਕਲੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਿੱਕਲੀ ਵਿਚ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੰਘੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿੱਕਲੀ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੱਕਰ ਚੂੰਢੇ ਵਾਂਗ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿਚ ਕਿਸ ਰੰਗ ਦੇ ਘੱਗਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਸਮਾਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸ ਦਾ ਕਿਸ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੈਣ ਦਾ ਵੀਰ-ਪਿਆਰ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਢੰਗ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਇਕ ਗੀਤ ਵਿਚ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਟਾਹਲੀ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਂਝੀ ਕੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
‘ਕਿੱਕਲੀ ………… ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ । ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੰਜਾਬੀ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers InText Questions and Answers.

PSEB 5th Class Maths Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers InText Questions

Try These : (Textbook Page No.27)

Question 1.
Solve.

(a)

Solution:

(b)

Solution:

(c)

Solution:

(d)

Solution:

Question 2.
Fill in the blanks :
(a) 115 + 327 = 327 + ____
(b) 321 + 0 = ___
(c) 139 × 1 = ___
(d) 625 × 0 = ___
(e) 339 – 0 = ___
(f) 119 ÷ 119 = ___
(g) 128 ÷ 16 = ___
(h) 720 + 500 = ___
(i) 10000 ÷ 10 = ___
(j) 152 ÷ 19 = ___
Solution:
(a) 115 + 327 = 327 + 115
(b) 321 + 0 = 321
(c) 139 × 1 = 139
(d) 625 × 0 = 0
(e) 339 – 0 = 339
(f) 119 ÷ 119 = 1
(g) 128 ÷ 16 = 8
(h) 720 + 500 = 1220
(i) 10000 ÷ 10 = 100
(j) 152 ÷ 19 = 8

Question 3.
Let’s Do : 19 = 1

(a) In a school, there are 342 boys and 369 girls. How many total number of students are there in the school ?
Solution:

(b) In a godown, there are 459 bags of wheat and 813 bags of rice. How many bags are there in total ?
Solution:

(c) In a year, Harmanpreet Kaur scored 1790 runs and Mitali Raj scored 1299 runs. How many more runs were scored by Harmanpreet Kaur than Mitali Raj ?
Solution:
Harmanpreet Kaur scored runs = 1790
Mitali Raj scored runs = 1299
Number of more runs’ scored by Harmanpreet Kaur than Mitali Raj = 1790 – 1299 = 491.

(d) Harpreet took f 10000 from his father and bought a bicycle for ₹ 3540. How much amount is left with him ?
Solution:

(e) A shopkeeper has 625 packets of toffees. In each packet, there are 100 toffees. How many toffees in total the shopkeeper has ?
Solution:
Number of packets = 625
Number of toffees in each packet =100
Total number of toffees shopkeeper has = 625 × 100 = 62500.

(f) There is 250 litre diesel, in the diesel tank of a truck. It covers 9 km distance with one litre of diesel. How much distance can be covered with the diesel ?
Solution:
Quantity of diesel in the tank = 250 litres
Distance covered with one litre of diesel = 9 km

Total distance covered with the diesel = 9 × 250 km = 2250 km.

(g) In a school, there are 648 students. 18 students can sit in a school van to go for a picnic. How many vans are required to take all the students to picnic ?
Solution:
Total number of students in the school = 648
Number of students that can sit in a van = 18

Number of vans required = 648 ÷ 18
= 36.

(h) In a garden, there are 2568 guava trees. If there are 12 trees in a row then how many rows are there for 2568 guava trees ?
Solution:
Number of guava trees in the garden = 2568
Number of guava trees in a row = 12
Total number of TOWS = 2568 ÷ 12
= 214

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 7 Geometry Ex 7.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 7 Geometry Ex 7.1

1. Identifythe acute angle, right angle and obtuse angle In the following: 

Question 1.

Solution:
Acute angle

Question 2.

Solution:
Obtuse angle

Question 3.

Solution:
Acute angle

Question 4.

Solution:
Right angle

Question 5.

Solution:
Obtuse Angle

Question 6.

Solution:
Acute angle

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.10 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.10

Solve the following:

Question 1.
42 ÷ 7 + 8
Solution:
42 ÷ 7 + 8 = 6 + 8 = 14

Question 2.
8 + 6 × 2
Solution:
8 + 6 × 2 = 8 + 12 = 20

Question 3.
7 × 8 ÷ 4 – 6
Solution:
7 × 8 ÷ 4 – 6
= 7 × 2 – 6
= 14 – 6 = 8

Question 4.
63 ÷ 9 × 4 + 28 – 15
Solution:
63 ÷ 9 × 4 + 28 – 15
= 7 × 4 + 28 – 15
= 28 + 28 – 15
= 56 – 15
= 41

Question 5.
25 × 3 + 42 ÷ 6 – 4
Solution:
25 × 3 + 42 ÷ 6 – 4
= 25 × 3 + 7 – 4
= 75 + 7 – 4
= 82 – 4
= 78

Question 6.
18 ÷ 6 × 21 + 17 – 18
Solution:
18 ÷ 6 × 21 + 17 – 18
= 3 × 21 + 17 – 18
= 63 + 17 – 18
= 80 – 18
= 62

Question 7.
8 ÷ 8 + 8 × 8 – 8
Solution:
8 ÷ 8 + 8 × 8 – 8
= 1 + 8 × 8 – 8
= 1 + 64 – 8
= 65 – 8
= 57

Question 8.
72 + 48 × 36 ÷ 18 – 9
Solution:
72 + 48 × 36 ÷ 18 – 9
= 72 + 48 × 2 – 9
= 72 + 96 – 9
= 168 – 9
= 159

Question 9.
44 + 2 × 9 – 35 ÷ 5
Solution:
44 + 2 × 9 – 35 ÷ 5 .
= 44 + 2 × 9 – 7
= 44 + 18 – 7
= 62 – 7
= 55

Question 10.
18 + 126 ÷ 14 × 3 – 25
Solution:
18 + 126 ÷ 14 × 3 – 25
= 18 + 9 × 3 – 25
= 18 + 27 – 25
= 45 – 25
= 20

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.9 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.9

Question 1.
Find the estimated answers :
(a) 753 + 525
Solution:

(b) 11526 + 8748.
Solution:

(c) 980 – 489
Solution:

(d) 5897 – 2987
Solution:

(e) 440 × 28
Solution:

(f) 6198 × 13
Solution:

(g) 563 ÷ 34
Solution:
563 rounded off = 600
34 rounded off = 30
Estimated value = 600 ÷ 30 = 20

(h) 7541 ÷ 43
Answer:

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.8 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.8

Question 1.
In a stadium, in the match of cricket there are 84000 people sitting in 24 rows. How many people are sitting in a row?
Solution:
Total number of people = 84000
Number of rows = 24
Number of people sitting in each row
= 84000 ÷ 24
= 3500

Question 2.
You have ₹ 99825 which is to be distributed equally among 33 friends. How much amount will each friend get ?
Solution:
Total amount = ₹ 99825
Number of friends = 33
Each friend will get = ₹ 99825 ÷ 33
= ₹ 3025

Question 3.
My grandfather divided ₹ 72000 equally among four brothers sisters. How much will each get?
Solution:
Total amount = ₹ 72000
Number of brothers and sisters = 4
Each will get
= 72000÷4
= 18000

Question 4.
What number must be multiplied with 26 to get 14508?
Solution:
Number to be obtained = 14508
The given number = 26
The required number = 14508 ÷ 26
= 558

Question 5.
The gardener has 23976 flowers to make garlands. One garland has 24 flowers in it. How many garland can be made from 23976 flowers ?
Solution:
Total number of flowers = 23976
Number of flowers in one garland = 24
Total number of garlands = 23976 ÷ 24
= 999

Question 6.
How many ₹ 2000 notes are there in forty thousand rupees ?
Solution:
Total amount = ₹ 40,000
Value of one note = ₹ 2000
Number of notes = ₹ 40,000 ÷ ₹ 2000
= 20

Question 7.
I need change of ₹ 25,000. How many following notes shall I get ?
(a) Number of notes of ₹ 1000 = ……….
(b) Number of notes of ₹ 500 = ………..
(c) Number of notes of ₹ 100 = ………..
Solution:
Total amount = ₹ 25,000
(a) Number of ₹ 1000 notes
= ₹ 25000 ÷ ₹ 1000

(b) Number of ₹ 500 notes
= ₹ 25000 ÷ ₹ 500

(c) Number of ₹ 100 notes
= ₹ 25000 ÷ ₹ 100

Question 8.
A J.C.B. machine picks 900 bricks in a round. How many rounds will it take to pick 99000 bricks ?
Solution:
Total number of bricks = 99,000
Number of bricks picked in one round = 900
Number of rounds
= 99,000 ÷ 900
= \(\frac{99000}{900}\) = 110

Question 9.
The cost of a railway ticket is ₹ 78. Palak gave ₹ 7722 for buying tickets. How many tickets will she get ?
Solution:
Cost of 1 ticket = ₹ 78
Total amount = ₹ 7722
Number of tickets she will get
= ₹ 7722 ÷ ₹ 78
= 99

Question 10.
A factory manufactures 45540 ice cream cones in the month of June. How many ice cream cones are manufactured in a day ?
Solution:
Total number of ice cream cones manufactured = 45540
Number of the days in the month of June = 30
Number of cones manufactured in one day = 45540 ÷ 30 = 1518

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 8 Perimeter and Area MCQ Questions and Answers.

PSEB 5th Class Maths Chapter 8 Perimeter and Area MCQ Questions

Multiple Choice Questions

Tick (✓) the right answer :

Question 1.
Which type of figure is notebook’s page ?
(a) Square
(b) Rectangle
(c) Triangle
(d) Pentagon.
Answer:
(b) Rectangle

Question 2.
What is the perimeter of the square if its side is 6 cm ?
(a) 36 cm
(b) 18 cm
(c) 24 cm
(d) 21 cm.
Answer:
(c) 24 cm

Question 3.
The four sides of square are
(a) different
(b) equal
(c) two equal pairs
(d) none.
Answer:
(b) equal

Question 4.
The length and breadth of rectangle is 6 m and 4 m. Find its perimeter.
(a) 36 m
(b) 16 m
(c) 20 m
(d) 10 m.
Answer:
(c) 20 m

Question 5.
A rectangular park is 65 m long and 35 m wide. Mukesh takes 4 rounds of it. How much distance is covered by him ?
(a) 100 m
(b) 200 m
(c) 400 m
(d) 800 m.
Answer:
(d) 800 m

Question 6.
What will be the area of a square whose side is 13 cm ?
(a) 169 cm
(b) 169 sq. cm
(c) 52 sq. cm
(c) 26 sq. cm.
Answer:
(a) 169 cm

Question 7.
A chart is 125 cm long and 8 cm wide. Its area = ………………..
(a) 100 sq. cm
(b) 1000 sq. cm
(c) 1250 sq. cm
(d) 1100 sq. cm.
Answer:
(b) 1000 sq. cm

Question 8.
If length and breadth of the rectangle is equal then it is called ………………
(a) Rectangle
(b) Length
(c) Square
(d) Perimeter.
Answer:
(c) Square

Question 9.
Side × Side is the area of a ………………
(a) Square
(b) Rectangle
(c) Breadth
(d) Circle.
Answer:
(a) Square

Question 10.
Area of a rectangle is 96 sq. cm. If its length is 12 cm then its breadth is :
(a) 8 cm
(b) 9 cm
(c) 10 cm
(d) 108 cm.
Ans.
(a) 8 cm

Question 11.
Find the area of given rectangle.

(a) 10 sq. cm
(b) 10 cm
(c) 8 sq. cm
(d) 12 sq. cm.
Answer:
(a) 10 sq. cm

Question 12.
Look at the following two figure carefully and select the correct option :

(a) Area of fig. 1 is more than area of fig. 2.
(b) Area of fig. 1 is less than area of fig. 2.
(c) Area of fig. 1 is equal to area of fig. 2.
(d) Area of both the figures is equal.
Answer:
(b) Area of fig. 1 is less than area of fig. 2.

Question 13.
Below is given a picture of a field. Find the area of field.

Answer:
Length of field = 96 m
Breadth of field = 64 m
Area of field = Length × Breadth
= 96 × 64 sq. m
= 6144 sq. m

Punjab State Board PSEB 5th Class Maths Book Solutions Chapter 8 Perimeter and Area Ex 8.2 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Maths Chapter 8 Perimeter and Area Ex 8.2

1. Find the area of following rectangles whose length and breadth are as follows :

Question 1.
9 m and 7 m
Solution:
Length of rectangle = 9 m
Breadth of rectangle = 7 m
Area of rectangle = Length × Breadth
= 9 m × 7 m
= 63 m²

Question 2.
85 cm and 76 cm
Solution:
Length of rectangle = 85 cm
Breadth of rectangle = 76 cm
Area of rectangle = Length × Breadth
= 85 cm × 76 cm
= 6460 cm²

Question 3.
23 mm and 18 mm
Solution:
Length of rectangle = 23 mm
Breadth of rectangle = 18 mm
Area of rectangle = Length × Breadth
= 23 mm × 18 mm
= 414 mm²

Question 4.
5 m and 85 cm
Solution:
Length of rectangle
= 5 m
= 5 × 100 cm
= 500 cm
Breadth of rectangle = 85 cm
Area of rectangle = Length × Breadth
= 500 cm × 85 cm
= 42500 cm²

Question 5.
840 cm and 7 m
Solution:
Length of rectangle = 840 cm
Breadth of rectangle = 7 m
= 7 × 100 cm
= 700 cm
Area of rectangle = Length × Breadth
= 840 cm × 700 cm
= 588000 cm²

2. Find the area of a square whose side is :

Question 1.
25 cm
Sol.
Side of square = 25 cm
Area of square = side × side
= 25 cm × 25 cm
= 625 cm²

Question 2.
48 cm
Solution:
Side of the square = 48 cm
Area of the square = side × side
= 48 cm × 48 cm
= 2304 cm²

Question 3.
27 mm
Solution:
Side of the square = 27 mm
Area of the square = side × side
= 27 mm × 27 mm
= 729 mm²

Question 4.
87 m
Solution:
Side of the square = 87 m
Area of the square = side × side
= 87 m × 87 m
= 7569 m²

Question 3.
Find the area of rectangular park whose length is 62 m and breadth is 38 m.
Solution:
Length of the rectangular park = 62 m
Breadth of the rectangular park = 38 m
Area of the rectangular park = Length × Breadth
= 62 m × 38 m
= 2356 m²

Question 4.
The side of a carrom-board is 60 cm. Find its area.
Solution:
Side of the carrom-board = 60 cm
Area of the carrom-board = side × side
= 60 cm × 60 cm
= 3600 cm²

Question 5.
The length and breadth of a rectangular field is 100 m and 45 m. What is the cost of levelling its floor at the rate of ₹ 8 per sq. m?
Solution:
Length of the rectangular field = 100 m
Breadth of the rectangular field = 45 m
Area of the rectangular field = Length × Breadth
= 100 m × 45 m
= 4500 m²
The rate of levelling = ₹ 8 per m²
The cost of levelling = ₹ 8 × 4500
= ₹ 36000

Question 6.
A carpet has a length 8 m and breadth 5 m. In an auditorium, 125 such carpets are being set on the floor. Find the area of the floor of the auditorium.
Solution:
Length of the carpet = 8 m
Breadth of the carpet = 5 m
Area of each carpet = Length × Breadth
= 8 m × 5 m
= 40 m²
Area of 125 carpets = 125 × 40 m²
= 5000 m²
Therefore, area of the floor of the auditorium = 5000 m².

Question 7.
The verandah of Gurpreet’s home is 52 m long and 32 m wide and the verandah of Pankaj’s home is of square shape with side 41 m. which person’s home has a roof of verandah bigger and by how much ?
Solution:
Gurpreet :
Length of verandah = 52 m
Breadth of verandah = 32 m
Area of verandah = Length × Breadth
= 52 m × 32 m
=1664 m²

Pankaj :
Side of square verandah = 41 m
Area of square verandah = Side × side
= 41 m × 41 m
= 1681 m²
Area of verandah of Pankaj’s home is bigger by
= 1681 m² – 1664 m²
= 17 m²

Question 8.
Roof of Amarjeet’s home is of length 9 m and breadth 6 m. There is a leakage of water from the roof. He wants to fix tiles of size 30 cm long and 20 cm wide for plugging the leakage. How many tiles does he need ?
Solution:
Length of the roof = 9 m
= 9 ² 100 cm
= 900 cm
Breadth of the roof = 6 m
= 6 ² 100 cm
= 600 cm
Area of the roof = Length × Breadth
= 900 cm × 600 cm
= 540000 cm²
Length of each tile = 30 cm
Breadth of each tile = 20 cm
Area of each tile = Length × Breadth
= 30 cm × 20 cm
= 600 cm²
Area of the roof
Number of tiles = \(\frac{\text { Area of the roof }}{\text { Area of each tile }}\)
= \(\frac{540000}{600}\) = \(\frac{900 \times 600}{600}\)
= 900.

9. Fill in the blanks :

Question 1.
Area of rectangle = ……………… × ………………
Solution:
Length × Breadth

Question 2.
Area of square = ……………… × ………………
Solution:
side × side

Question 3.
1 sq. m. = ……………… sq. cm.
Solution:
10000

Question 4.
The space covered by a closed figure is called its ………………
Solution:
Area.

Question 10.
Complete the table :

Solution:
(a) 56 m²
(b) 2 cm
(c) 6 mm
(d) 700 cm²