Bhagya

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 5 ਮਾਪ Ex 5.6 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 5 ਮਾਪ Ex 5.6

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰਾਜ ਦੇ ਮੰਮੀ ਜੀ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਏ | ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਨ ਗਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਕਿ. ਗ੍ਰਾ. ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਏ :

(a) ਆਲ
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ

(b) ਗੋਭੀ 800….
ਹੱਲ:
ਗ੍ਰਾਮ

(c) ਟਮਾਟਰ 500….
ਹੱਲ:
ਗ੍ਰਾਮ

(d) ਪਿਆਜ਼ 2….
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ

(e) ਮਿਰਚ 200….
ਹੱਲ:
ਗ੍ਰਾਮ

(f) ਹਲਦੀ 250….
ਹੱਲ:
ਗ੍ਰਾਮ

(g) ਖੰਡ 5….
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ

(h) ਨਮਕ 1…
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ

(i) ਦਾਲ 1 ….
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ

(j) ਚਾਵਲ 2…
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ

(k) ਅੰਗੂਰ 700 …..
ਹੱਲ:
ਗ੍ਰਾਮ

(l) ਮਟਰ 500…
ਹੱਲ:
ਗ੍ਰਾਮ

(m) ਗੁੜ 3 …
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ

(n) ਚਾਹਪੱਤੀ 500…
ਹੱਲ:
ਗਾਮ

(o) ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੜਾ 15 ….
ਹੱਲ:
ਗ੍ਰਾਮ

(p) ਕਣਕ 25…
ਹੱਲ:
ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਪਤਾ ਕਰੋ :
(a) ਗਾਜਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ 1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 500 ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ।

ਹੱਲ:
1 ਕਿ.ਗ੍ਰਾਮ 500 ਗ੍ਰਾਮ

(b) ਲੱਡੂਆਂ ਦਾ ਭਾਰ …. ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ ….. ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ।

ਹੱਲ:
1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 200 ਗ੍ਰਾਮ

(c) ਬੈਂਗਣਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ………. ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ ………. ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ।

ਹੱਲ:
2 ਕਿ.ਗ੍ਰਾਮ 100 ਗ੍ਰਾਮ

(d) ਕੱਦੂ ਦਾ ਭਾਰ ………. ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ ……… ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ।

ਹੱਲ:
2 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 300 ਗ੍ਰਾਮ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਵਸਤੂਆਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲਿਖੋ । ਫਿਰ ਅਤੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਭਾਰ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਤਾਲਿਕਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ:

ਹੱਲ:
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪ ਕਰਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਤਾਲਿਕਾ ਪੁਰੀ ਕਰੋ :

ਹੱਲ:
(a) 1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾ. 700 ਗ੍ਰਾਮ, ਜਾਂ 1700 ਗ੍ਰਾਮ
(b) 1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 900 ਗ੍ਰਾਮ, ਜਾਂ 1900 ਗ੍ਰਾਮ
(c) 2 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 500 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ 2500 ਗ੍ਰਾਮ
(d) 3 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 350 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ 3350 ਗ੍ਰਾਮ
(e) 1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 700 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ 1700 ਗ੍ਰਾਮ
(f) 1 ਕਿ. ਗ੍ਰਾਮ 350 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ 1350 ਗ੍ਰਾਮ ॥

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਇੱਕ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਭਾਰ ਤੋਲਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵੱਟਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਵੱਟਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਓ:

ਹੱਲ:
(a)

(b)

(c)

(d)

(e)

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.5 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.5

1. Fill in the blanks :

Question 1.
4 × 1 =
Solution:
4

Question 2.
5 × 10 =
Solution:
20

Question 3.
6 × 100 =
Solution:
600

Question 4.
190 × 0 =
Solution:
0

Question 5.
19 × = 1900
Solution:
100

Question 6.
× 100 = 1600
Solution:
16

Question 7.
× 791 = 0
Solution:
0

Question 8.
× 9 = 9 × 8
Solution:
8

Question 9.
4 × 10 =
Solution:
40

Question 10.
7 × 100 =
Solution:
700

Question 11.
9 × 1000 =
Solution:
9000

Question 12.
10 × 1000 =
Solution:
10000

Question 13.
15 × = 150
Solution:
10

Question 14.
× 10 = 760
Solution:
76

Question 15.
798 × = 798.
Solution:
1

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਉੱਪਰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ MCQ Questions and Answers.

PSEB 4th Class Maths Chapter 2 ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਉੱਪਰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ MCQ Questions

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
573 + 227 = ___
(a) 798
(b) 799
(c) 800
(d) 801.
ਉੱਤਰ:
(c) 800

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
___ + 336 = 868
(a) 632
(b) 528
(c) 532
(d) 1204.
ਉੱਤਰ:
(c) 532

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
700 – 125 = ___
(a) 475
(b) 575
(c) 675
(d) 825.
ਉੱਤਰ:
(b) 575

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
801 – ___ = 602
a) 201
(b) 1403
(c) 100
(d) 199.
ਉੱਤਰ:
(d) 199.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
53 × 8 = 8 × ___
(a) 3
(b) 53
(c) 40
(d) 159.
ਉੱਤਰ:
(b) 53

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
716 × ___ = 716
(a) 0
(b) 1
(c) 716
(d) 2.
ਉੱਤਰ:
(b) 1

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
573 × 0 = ____
(a) 573
(b) 1
(c) 0.
(d) 57.
ਉੱਤਰ:
(c) 0.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
___ × 1 = 600
(a) 1
(b) 200
(c) 600
(d) 300.
ਉੱਤਰ:
(c) 600

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
7 × 1000 = ___
(a) 7
(b) 1000
(c) 7000
(d) 700
ਉੱਤਰ:
(c) 7000

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
53 × 30 = ___
(a) 159
(b) 1590
(c) 83
(d) 1690.
ਉੱਤਰ:
(b) 1590

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
128 ÷ 16 = ___
(a) 9
(b) 10
(c) 12
(d) 8.
ਉੱਤਰ:
(d) 8.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
126 ÷ 14 = 9 ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਭਾਜਕ ਹੈ ?
(a) 14
(b) 9
(c) 126
(d) 0.
ਉੱਤਰ:
(a) 14

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
15 × 12 + 8 = ___
(a) 168
(b) 198
(c) 178
(d) 188.
ਉੱਤਰ:
(d) 188.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
1509 ÷ 1 = ___
(a) 1
(b) 1509
(c) 3
(d) 0.
ਉੱਤਰ:
(b) 1509

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਿੱਚ 22, ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ 25, ਤੀਜੀ ਵਿੱਚ 23, ਚੌਥੀ ਵਿੱਚ 27 ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਵਿੱਚ 23 ਬੱਚੇ ਹਨ । ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਬੱਚੇ ਹਨ ?
(a) 120
(b) 130
(c) 145
(d) 160.
ਉੱਤਰ:
(a) 120

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
779 ਵਿੱਚ ਕੀ ਜੋੜੀਏ ਕਿ ਇਹ 4 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ ਬਣ ਜਾਵੇ ।
(a) 231
(b) 220
(c) 321
(d) 221.
ਉੱਤਰ:
(d) 221.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਹੋਣਗੇ ?
(a) 31
(b) 744
(c) 24
(d) 720.
ਉੱਤਰ:
(b) 744

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
2, 0, 4, 6 ਅੰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਚਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਅੰਤਰ ਪਤਾ ਕਰੋ ।
(a) 3747
(b) 6174
(c) 2046
(d) 4374.
ਉੱਤਰ:
(d) 4374.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਦੋ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ ਦੱਸੋ ।
(a) 990
(b) 10,000
(c) 290
(d) 97OO.
ਉੱਤਰ:
(a) 990

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
178 ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਨੂੰ 15 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੋ ।
(a) 13
(b) 14
(c) 12
(d) 11.
ਉੱਤਰ:
(a) 13

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21.
19 × 30 = ___
(a) 57000
(b) 5700
(c) 2200
(d) 319.
ਉੱਤਰ:
(b) 5700

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 22.
225 × __ = 2250
(a) 1
(b) 10
(c) 100
(d) 0.
ਉੱਤਰ:
(b) 10

ਦਿਮਾਗੀ ਕਸਰਤ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
? ਵਾਲੇ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਭਰੋ ।

ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.

ਹੱਲ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.

ਹੱਲ:

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.4 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.4

1. Find the product of the following :

Question 1.
41 × 4
Solution:

Question 2.
25 × 36
Solution:

Question 3.
445 × 22
Solution:

Question 4.
269 × 36
Solution:

Question 5.
368 × 19
Solution:

Question 6.
145 × 68
Solution:

Question 7.
150 × 59
Solution:

Question 8.
4639 × 2
Solution:

Question 9.
1569 × 6
Solution:

Question 10.
1179 × 8
Solution:

Question 11.
1988 × 5
Solution:

Question 12.
5000 × 2
Solution:

Question 13.
303 × 31
Solution:

Question 14.
425 × 17
Solution:

Question 15.
706 × 12
Solution:

Question 16.
308 × 28
Solution:

2. Find product using expanded notation method:

Question 1.
52 × 7
Solution:
52 × 7 = (50 + 2) × 7
= 50 × 7 + 2 × 7
= 350 + 14
= 364.

Question 2.
63 × 4
Solution:
63 × 4 = (60 + 3) × 4
= 60 × 4 + 3 × 4
= 240 + 12
= 252

Question 3.
81 × 9
Solution:
81 × 9 = (80 + 1) × 9
= 80 × 9 + 1 × 9
= 720 + 9
= 729

Question 4.
123 × 5
Solution:
123 × 5 = (100 + 20 + 3) × 5
= 100 × 5 + 20 × 5 + 3 × 5
= 500 + 100 + 15
= 615

Question 5.
205 × 6
Solution:
205 × 6 = (200 + 5) × 6
= 200 × 6 + 5 × 6
= 1200 + 30
= 1230

3. Find product using Lattice algorithm.

Question 1.
43 × 15

Solution:

Step 1: 43 × 1 (Shown in picture).
Step 2 : 43 × 5 (Shown in picture).
Step 3 : Add diagonally.

Question 2.
426 × 35

Solution:

Step 1: 426 × 3 (Shown in picture).
Step 2 : 426 × 5 (Shown in picture).
Step 3 : By adding diagonal elements
we got 1, 4, 9, 1, 0. which gives us no.
14910.
₹ 426 × 35 = 14910.

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 9 ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 9 ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ (1st Language)

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

I. ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:

1. ਸੁੰਢ ਗਰਮ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
2. ਸਾਨੂੰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਕਿਹਾ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
3. ਸਾਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।
4. ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ।
5. ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੇ ਬਣਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

II. ਜ਼ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਦੀ ਮਾਂ ਕੌਣ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਇਕ, ਇਕ ਤੇ ਦੋ ਗਿਆਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਦੋ ਮਿਲ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਭਣੇਵੀਂ ਕੌਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਭਣੇਵੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਪੀਆਂ ਤੇ ਘੋਗੇ ਕਿੱਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ।

III. ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹਲਦੀ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਲਦੀ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮਾਂ, ਮਾਂ ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਜਾਣੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਮਾਂ ਨੇ ਸੁੰਢ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਤੇ ਸੁੰਢ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਾਂ ਨੇ ਸੁੰਢ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹਲਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਦਰਿਆ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ । ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਸੁੰਢ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹਲਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਉਹ ਉਦੋਂ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰੇਗਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਹਲਦੀ ਨੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੇੜੇ ਪਏ ਪੱਥਰ ਢੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਮੁਸਾਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੱਥਰ ਢੋਣ ਲੱਗ ਪਏ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣ ਗਿਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ? (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2000, 04)
ਉੱਤਰ:
ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਦਾ ਕਿਹਾ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਚਰਖਾ ਕਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਸੋਈ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਵੀ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਹਲਦੀ ਤੇ ਸੁੰਢ ਦੇ ਸੁਭਾ ਵਿਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਸੀ ? (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2002)
ਉੱਤਰ:
ਹਲਦੀ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਸੁੰਢ ਰੁੱਖੀ, ਆਕੜ ਮਾਂ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਕਿੱਥੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਲੂਣਪੁਰ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹਲਦੀ ਤੇ ਸੁੰਢ ਦਾ ਨਾਨਾ, ਨਾਨੀ, ਮਾਮੀਆਂ, ਮਾਮੇ ਤੇ ਮਾਸੀਆਂ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਆਕੜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਿਆਰਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ :

ਉੱਤਰ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਵਾਕ ਬਣਾਓ-
ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੇ ਦੋ ਗਿਆਰਾਂ, ਜਿੰਦ ਛੁੱਟਣੀ, ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ, ਕੰਡੇ ਚੁੱਭਣੇ, ਲੱਪ, ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਲੜ, ਬੁਹਾਰੀ ਫੇਰਨਾ, ਪੁੜਨਾ, ਫੇਰਾ ਮਾਰਨਾ, ਦਿਲਾਸਾ, ਪੈਂਡਾ, ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ, ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੇ ਦੋ ਗਿਆਰਾਂ (ਇਕੱਲੇ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ)– ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਇਕੱਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਰਲਾ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਤਕ ਕੰਮ, ਮੁੱਕ ਜਾਣਾ ਸੀ । ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇੱਕ ਇੱਕ ਤੇ ਦੋ ਗਿਆਰਾਂ ।
2. ਜਿੰਦ ਛੁੱਟਣੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ)-ਮੇਰੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇਣ ਤੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਥਾਣਿਓ ਜਿੰਦ ਛੁੱਟੀ ।
3. ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ (ਭਾਵ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲੋਂ ਬੰਦੇ ਲਈ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।
4. ਕੰਡੇ ਚੁੱਭਣੇ ਕੰਡੇ ਖੁੱਭ ਜਾਣੇ)-ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਡੇ ਚੁੱਭ ਜਾਣਗੇ ।
5. ਲੱਪ (ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੱਥ ਦੀ ਕੌਲੀ ਵਾਂਗ ਬਣਾਈ ਤਲੀ ਉੱਪਰ ਜਿੰਨੀ ਚੀਜ਼ ਆਵੇ)-ਮੈਂ ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਲੱਪ ਕੁ ਆਟਾ ਪਾਇਆ ।
6. ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਲੜ ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ)-ਬੁੱਢੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੁੰਨੀ ਦੇ ਲੜ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ।
7. ਬੁਹਾਰੀ ਫੇਰਨਾ ਝਾੜੂ ਫੇਰਨਾ)-ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਬੁਰੀ ਫੇਰ ਰਹੀ ਹੈ ।
8. ਪੁੜਨਾ ਖੁੱਭਣਾ)-ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਵਿਚ ਕੰਡਾ ਪੁੜ ਗਿਆ ।
9. ਫੇਰਾ ਮਾਰਨਾ ਗੇੜਾ ਲਾਉਣਾ)–ਮੇਰਾ ਚਾਚਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਾਡੇ ਘਰ ਇਕ ਫੇਰਾ ਤਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੀ ਹੈ । (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2005)
10. ਦਿਲਾਸਾ (ਧੀਰਜ)-ਮਾਂ ਨੇ ਰੋਂਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2003)
11. ਪੈਂਡਾ (ਰਸਤਾ)-ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰਦਿਆਂ ਅੰਤ ਅਸੀਂ ਲੰਮਾ ਪੈਂਡਾ ਮਾਰ ਲਿਆ ।
12. ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਰਵਾਨਾ ਕਰਨਾ, ਭੇਜਣਾ) ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਵਜੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।
13. ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ਮੱਦਦ ਕਰਨੀ)-ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ।

IV. ਸਮਝ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਰਖ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ :
ਉੱਤਰ:
ਦਾਦਕੇ – ਨਾਨਕੇ
ਭੈਣਾਂ – ਮਾਸੀਆਂ
ਮਾਮਾ – ਮਾਮੀਆਂ
ਬਾਬਾ – ਭਣੇਵੀਂ
ਪਿਉ – ਨਾਨਾ ਨਾਨੀ ਮਾਮੀਆਂ ਦੋਹਤੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਣ ਕਰੋ :

ਉੱਤਰ:
3.

ਕੋਈ ਦਸ ਚੰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਕਿਹਾ ਮੰਨਣਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ।
2. ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ।
3. ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ।
4. ਸਰੀਰ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ।
5. ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ।
6. ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ।
7. ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ।
8. ਸਮਾਂ ਅਜਾਈਂ ਨਾ ਗੁਆਉਣਾ ।
9. ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਸੋਚਣਾ ।
10. ਆਪ ਹੁਦਰੇ ਨਾ ਹੋਣਾ ।

V. ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਤਿੰਨ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਢ, ਹਲਦੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸੁੰਢ ਦਾ ਸੁਭਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਤਾ ਕੌੜਾ ਤੇ ਆਕੜਖੋਰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸੁੰਢ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਪਰਤੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥ ।

VI. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ/ਵਸਤੁਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਡਾ: ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਡਾ: ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਕਿਹੜੀ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਹਾਣੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ?
ਜਾਂ
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਇਕ ਦੂਜੀ ਦੀਆਂ ਕੀ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਕੀਆਂ ਭੈਣਾਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਹਲਦੀ ਨੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਾਨਕੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸੁੰਢ ਦਾ ਸੁਭਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ:
ਕੜਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਸੁੰਢ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਕੜ ਨਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਲਦੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਕੀ ਆਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਦਰਿਆ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਹਲਦੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਹੇ ਕੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਲਿਆਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੱਥਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਹਲਦੀ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਕੀ ਬਣਾਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੂਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਹਲਦੀ ਨੇ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ ਬੇਰੀ ਤੋਂ ਕੀ ਮੰਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੇਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਬੇਰੀ ਨੇ ਬੇਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੇਠਾਂ ਕੀ ਹੂੰਝਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੰਡੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਬੇਰੀ ਨੇ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਬੇਰ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੂਹੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੌਣ ਦਾਣੇ ਭੁੰਨ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਕ ਮਾਈ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਭੱਠੀ ਵਾਲੀ ਨੇ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਦਾਣੇ ਦਿੱਤੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਲੱਪ ਕੁ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਹਲਦੀ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਕਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਲੂਣਪੁਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਹਲਦੀ ਕਿਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੀ ? .
ਉੱਤਰ:
ਨਾਨੀ ਨਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਨਾਨੀ ਨੇ ਦੋਹਤੀ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੱਪੜੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
ਮਾਮੀਆਂ ਨੇ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਖੋਏ ਦੀ ਮਠਿਆਈ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21.
ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਫਲਾਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ? ‘
ਉੱਤਰ:
ਨਾਨੇ ਨੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 22.
ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੀ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਭੱਠੀ ਵਾਲੀ ਮਾਈ ਨੇ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੁੱਜੇ ਛੋਲੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 23.
ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੀ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਨੇ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਿੱਪੀਆਂ ਤੇ ਘੋਗੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 24.
ਸੁੰਢ ਨਾਨਕੇ ਤੁਰਨ ਲੱਗੀ ਕਿਸ ਨਾਲ ਲੜ ਪਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਲਦੀ ਨਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 25.
ਸੁੰਢ ਨੇ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਕੀ ਤੋੜਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਚਰਖਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 26.
ਸੁੰਢ ਨਾਨਕੇ-ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਕੜ ਨਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 27.
ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਬੇਰੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਸੁੰਢ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਚੁੱਭਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੰਡੇ (✓) ।

ਪਸ਼ਨ 28.
ਅੰਤ ਵਿਚ ਕੌਣ ਪਛਤਾਈ ? ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਢ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 29.
ਸੁੰਢ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਦੇ ਕੌੜੇ ਸੁਭਾ ਤੇ ਨਿਕੰਮੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 30.
‘ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 31.
ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸੁੰਢ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਰਮ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 32.
ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਹਲਦੀ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਠੰਢੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 33.
ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਭਣੇਵੀਂ (✓) ।

VII. ਵਿਆਕਰਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚ ਪੜਨਾਂਵ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
(ਉ) ਤੂੰ, ਉਸ
(ਅ) ਦੇ
(ੲ) ਨਾਲ
(ਸ) ਚਲੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਤੂੰ, ਉਸ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
‘ਬੇਰੀ ਉੱਤੇ ਸੂਹੇ-ਸੂਹੇ ਬੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸੂਹੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ! ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਵਿਸਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆਵੇਗਾ
(ਉ) ਡੰਡੀ (|)
(ਅ) ਜੋੜਨੀ
(ੲ) ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (?)
(ਸ) ਵਿਸਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (!)
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਜੋੜਨੀ (-) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
“ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਹਾਂ !” ਸੰਢ ਨੇ । ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਖਿਝਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚ ਕਿਹੜੇ ਵਿਸਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਗ਼ਲਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ?
(ਉ) ਡੰਡੀ (।)
(ਅ) ਪੁੱਠੇ ਕਾਮੇ (” ” )
(ੲ) ਵਿਸਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (!)
(ਸ) ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ।
ਉੱਤਰ:
ਵਿਸਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (!) !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕੱਪੜਾ ਬੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੁਲਾਹਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੰਮ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਪੀਆਂ ਤੇ ਘੋਗੇ ਕਿੱਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੜੀਨ: ਸ਼ਬਦਾਂ ‘ਤੇ ਗੋਲਾ ਲਾਓ :
(i) ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਜਾਵੀਂ ।
(ii) ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਚਾਅ ਨਾਲ ਗੁਣਗੁਣਾਉਣ ਲੱਗੀ ।
(iii) ਮੈਂ ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਧੀ-ਧਿਆਣੀ ।
ਉੱਤਰ:

VIII. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹਠ ਲਖ ਵਾਕਾ ਵਿਚਲੀਆਂ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਭਰੋ :
(ੳ) ਸੁੰਢ ਤੇ ………………… ਦੋ ਸਕੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਨ । (ਹਲਦੀ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਅਦਰਕ) (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2002)
(ਅ) ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗੇ ……………….. ਪੇੜੇ ਖਾਵਾਂਗੇ । (ਲੱਡੂ, ਆਲੂ, ਮਲਾਈ) (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2005)
(ੲ) ਇੱਕ ਇੱਕ ਤੇ ਦੋ ……………….. ਹੁੰਦੇ ਨੇ । (ਬਾਰਾਂ, ਦਸ, ਗਿਆਰਾਂ) (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2005)
(ਸ) ………….. ਰਤਾ ਕੌੜੇ ਸੁਭਾ ਦੀ ਸੀ । (ਸੁੰਢ, ਹਲਦੀ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ)
(ਹ) ਹਲਦੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਸਭ ਦਾ ਹੱਥ ………………… ਏ । (ਵਟਾਉਂਦੀ, ਫੜਦੀ, ਪਲੋਸਦੀ) (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2003)
(ਕ) ਹਲਦੀ ਨੇ ……………….. ਅੱਗੇ ਤਰਲਾ ਕੀਤਾ । ( ਅੰਬ, ਬੇਰੀ, ਕਿੱਕਰ) (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2004, 05)
(ਖ) ਜਦੋਂ ਸੁੰਢ ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥ , ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ……………… ਲੱਗੀ । (ਰੋਣ, ਡੁਸਕਣ, ਹੱਸਣ) (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2003)
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਹਲਦੀ,
(ਅ) ਲੱਡੂ,
(ੲ) ਗਿਆਰਾਂ
(ਸ) ਸੁੰਢ
(ਹ) ਵਟਾਉਂਦੀ,
(ਕ) ਬੇਰੀ,
(ਖ) ਡੁਸਕਣ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਵਿਸਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਓ ।
ਉੱਤਰ:
ਵਿਸਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ :
ਡੰਡੀ (।), ਪ੍ਰਨਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (?), ਵਿਸਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (!), ਕਾਮਾ (,), ਬਿੰਦੀ ਕਾਮਾ (,), ਬਿੰਦੀ (.), ਦੁਬਿੰਦੀ (:), ਪੁੱਠੇ ਕਾਮੇ (” ” ), ਛੁੱਟ-ਮਰੋੜੀ (‘), ਜੋੜਨੀ (-) , ਡੈਸ਼ (-) ਆਦਿ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਪੜਨਾਂਵ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਨਾਂਵ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਪੜਨਾਂਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ਜਿਵੇਂ :-

ਸਤੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, “ਸਤੀਸ਼ ਸਕੂਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਸਤੀਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ।”

ਇਹ ਵਾਕ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਲਗਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਇਹ } ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ ।

ਸਤੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, “ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ।

ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਸਤੀਸ਼ ਵਰਤਣ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਹੀ ਪੜਨਾਂਵ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ, ਉਹ, ਅਸੀਂ, ਤੂੰ, ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦ ਪੜਨਾਂਵ ਹਨ ।

IX. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1.
ਹਲਦੀ ਨੇ ਭੱਠੀ ਦਾ ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੱਖ-ਕਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਢੇਰੀ ਲਾ, ਉਸੇ ਕੱਖ-ਕਾਣ ਵਿੱਚੋਂ ਝੋਕਾ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਲਾਇਆ । ਭੱਠੀ ਵਾਲੀ ਮਾਈ ਨੇ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਲੱਪ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਦਿੱਤੀ । ਦਾਣੇ ਲੈ ਕੇ ਹਲਦੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪਈ । ਅਮੀਰ ਹਲਦੀ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ‘ਲੂਣਪੁਰ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ । ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਭਨਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ-ਮੁਹੱਬਤ ਨਾਲ ਮਿਲੀ । ਉਸ ਦੇ ਨਾਨੇ, ਨਾਨੀ, ਮਾਮਿਆਂ ਤੇ ਮਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ । ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਉਹ ਕਈ ਦਿਨ ਰਹੀ । ਉੱਥੇ ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਮੰਨਦੀ ।ਵਿਹਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਨਾਨੀ ਦਾ ਚਰਖਾ ਡਾਹ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੂਤ ਕੱਤਦੀ । ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਰਸੋਈ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਨੀ ਦਾ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੀ ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹਲਦੀ ਨੇ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕਾਹਦਾ ਝੋਕਾ ਲਾਇਆ ?
(ਉ) ਖੋਰੀ ਦਾ
(ਅ) ਟਾਂਡਿਆਂ ਦਾ
(ੲ) ਪੱਛੀਆਂ ਦਾ
(ਸ) ਕੱਖ-ਕਾਣ ਦਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਕੱਖ-ਕਾਣ ਦਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਭੱਠੀ ਵਾਲੀ ਨੇ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਕਾਹਦਾ ਲੱਪ ਦਿੱਤਾ ?
(ਉ) ਦਾਣਿਆਂ ਦਾ
(ਅ) ਭਾੜੇ ਦਾ
(ੲ) ਸ਼ੱਕਰ ਦਾ
(ਸ) ਕੱਖ-ਕਾਣ ਦਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਦਾਣਿਆਂ ਦਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹਲਦੀ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਕਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਨ ?
(ਉ) ਜੰਡਿਆਲੇ
(ਅ) ਵਡਾਲੇ
(ੲ) ਲੂਣਪੁਰ
(ਸ) ਤਾਜਪੁਰ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਲੂਣਪੁਰ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਹਲਦੀ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ-ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ?
(ਉ) ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ
(ਅ) ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ
(ੲ) ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ
(ਸ) ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਾਨੇ, ਨਾਨੀ, ਮਾਮਿਆਂ ਤੇ ਮਾਸੀਆਂ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਹਲਦੀ ਵਿਹਲੀ ਸਮੇਂ ਕੀ ਕਰਦੀ ?
(ਉ) ਖੇਡਦੀ
(ਅ) ਸੌਂਦੀ
(ੲ) ਚਰਖਾ ਕੱਤਦੀ
(ਸ) ਨੱਚਦੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਚਰਖਾ ਕੱਤਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਹਲਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਕਿਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੀ ?
(ਉ) ਮਾਮੀ ਨਾਲ
(ਅ) ਨਾਨੀ ਨਾਲ
(ੲ) ਮਾਸੀ ਨਾਲ
(ਸ) ਨਾਨੇ ਨਾਲ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਨਾਨੀ ਨਾਲ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
‘ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਆਪਣੇ ਵਾਕ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਸਾਨੂੰ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਮ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਭੱਠੀ, ਮਾਈ, ਪਿੰਡ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਵਸਤਵਾਚਕ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।.
ਉੱਤਰ:
ਕੱਖ-ਕਾਣ, ਦਾਣਿਆਂ, ਸੂਤ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਪੜਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਉਸ, ਉਹ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਇਹ ਪੈਰਾ ਕਿਸ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ) ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖੋ :
ਉਸ ਦੇ ਨਾਨੇ, ਨਾਨੀ, ਮਾਮਿਆਂ ਤੇ ਮਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ।
ਉੱਤਰ:
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਿਆਂ, ਨਾਨੀਆਂ, ਮਾਮੇ ਤੇ ਮਾਸੀ। ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਦੇ ਅੱਗੇ (✓) ਅਤੇ ਗਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(ਉ) ਹਲਦੀ ਨੇ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਕੱਖ-ਕਾਣ ਦਾ ਝੁਕਾ ਲਾਇਆ ।
(ਅ) ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਉਹ ਇਕ ਦਿਨ ਨਾ ਰਹੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) (✓)
(ਅ) (✗)

2.
ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸੁੰਢ ਕਾਹਲੇ-ਕਾਹਲੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪਈ । ਅੱਗੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹੋ ਬੇਰੀ ਆਈ । ਸੁੰਢ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਉਹ ਬੇਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਹਲੂਣਾ ਦੇਣ ਲੱਗੀ । ਸੁੰਢ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਬੇਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ “ ਧੀਏ ! ਜੇ ਤੂੰ ਤਾਜ਼ੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੇਰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਏਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲੋਂ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਬੁਹਾਰੀ ਦੇ ਤੇ ਕੰਡੇ ਹੂੰਝਦੀ ਜਾ । ਹੁਣੇ ਪਿੰਡੋਂ ਬੱਚੇ ਮੇਰੇ ਬੇਰ ਖਾਣ ਆਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਡੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਚੁਭਣਗੇ ।” ਪਰ ਸੁੰਢ ਨੇ ਬੇਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾ ਸੁਣੀ । ਉਹ ਬੇਰੀ ਦੇ ਟਾਹਣਾਂ ਨੂੰ ਹਲੂਣਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੀ ਬੇਰ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਡਿੱਗਿਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸੁੰਢ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਤੁਰੀ ?
(ਉ) ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ
(ਅ) ਕਾਹਲੇ-ਕਾਹਲੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦੀ
(ੲ) ਅਰਾਮ ਨਾਲ
(ਸ) ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਕਾਹਲੇ-ਕਾਹਲੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸੁੰਢ ਨੇ ਬੇਰ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ? ‘
(ਉ) ਰੋੜਾ ਮਾਰਿਆ
(ਅ) ਸੋਟਾ ਮਾਰਿਆ
(ੲ) ਹਲੂਣਾ ਦਿੱਤਾ
(ਸ) ਪੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਹਲੂਣਾ ਦਿੱਤਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬੇਰੀ ਨੇ ਸੁੰਢ ਨੂੰ ਬੁਹਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਪਣੇ ਹੇਠੋਂ ਕੰਡੇ ਹੂੰਝਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਬੇਰ ਖਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਉਣਾ ਸੀ ?
(ਉ) ਲੋਕਾਂ ਨੇ
(ਅ) ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ
(ੲ) ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ
(ਸ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
‘ਇਕ ਨਾ ਸੁਣਨੀਂ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਆਪਣੇ ਵਾਕ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਮ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਦਰਿਆ, ਬੇਰੀ, ਧੀਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਭੁੱਖ, ਭਾਗ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪੜਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਤੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ, ਉਹ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਇਹ ਪੈਰਾ ਕਿਹੜੇ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਢ ਤੇ ਹਲਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਬਦਲੋ :
ਅੱਗੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਉਹੋ ਬੇਰੀ ਆਈ ।
ਉੱਤਰ:
ਅੱਗੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਉਹੋ ਬੇਰੀਆਂ ਆਈਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਦੇ ਅੱਗੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(ੳ) ਸੁੰਢ ਬੇਰੀ ਦੇ ਬੇਰ ਖਾਣੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ :
(ਅ) ਸੁੰਢ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਡੇ ਚੁੱਭ ਗਏ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) (✓)
(ਅ) (✗)

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਗੁਣ-ਗੁਣਾਉਣਾ – ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਾਉਣਾ ।
ਚਾਅ – ਖੁਸ਼ੀ ।
ਔਕੜਾਂ – ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ।
ਪੈਂਡਾ – ਰਸਤਾ ।
ਕੌੜੇ ਸੁਭਾ ਦੀ – ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ।
ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦਾ – ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ।
ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ – ਯਾਤਰੀ ।
ਸੂਹੇ-ਸੂਹੇ – ਲਾਲ-ਲਾਲ ।
ਧੀਧਿਆਣੀ – ਪਿਆਰੀ ਧੀ ।
ਪੁੜ ਜਾਣਗੇ – ਚੁੱਭ ਜਾਣਗੇ ।
ਬੁਹਾਰੀ – ਝਾਤੂ ।
ਦਿਲਾਸਾ – ਧੀਰਜ ।
ਝੋਕਾ ਲਾਉਣਾ – ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਪਾਉਣਾ ।
ਲੱਪ – ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਉੱਪਰ ਜਿੰਨੀ ਚੀਜ਼ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਹੱਥ ਵਟਾਉਣਾ – ਕੰਮ ਵਿਚ ਮੱਦਦ ਕਰਨੀ ।
ਲੜ – ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ।
ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ – ਤੋਰਿਆ ।
ਜੁਲਾਹਾ – ਕੱਪੜਾ ਬੁਣਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ।
ਨਾਨਕਿਉਂ – ਨਾਨਕਿਆਂ ਦਿਉਂ ।
ਮੋਹ – ਪਿਆਰ ।
ਦੋਹਤੀ – ਧੀ ਦੀ ਧੀ ।
ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ – ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ।
ਬਿਖੜਾ – ਔਖਾ ।
ਅਸੀਸ – ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ।
ਹਿੱਲੀ ਹੋਈ – ਗਿੱਝੀ ਹੋਈ ।
ਡੁਸਕਣ ਲੱਗੀ – ਰੋਣ ਲੱਗੀ ।
ਪ੍ਰਣ – ਇਕਰਾਰ ।

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.3

1.

Question 1.
Find the sum of 1198,1296 and 796.
Solution:

Question 2.
Find the difference of 7693 and 4566.
Solution:

Question 2.
The price of a fan is ₹ 11467 and the price of a cooler is ₹ 2215. How much total amount is required to buy both the things ?
Solution:
Cost price of the fan = ₹ 1467
Cost price of the cooler = ₹ 2275

Question 3.
Karan had ₹ 19080. He bought clothes worth ₹ 3705. How much amount was left with him ?
Solution:
The amount that Karan had with him = ₹ 9080
Amount spent on clothes = ₹ 3705
Amount left with him = ₹ 5375

Question 4.
In a library there are 3115 Punjabi books, 2876 Maths books and 976 English books. What is the total number of books in library ?
Solution:
Number of Punjabi books in the library = 3115
Number of Maths books in the library = 2876
Number of English books in the library = 976
The total number of books in library = 6967

Question 5.
The sum of two numbers is 9030. One number is 2141. Find the other number.
Solution:
Sum of two numbers = 9030
One number = 2141
Other number = 6889

Question 6.
What should be added in 7569 to get 9000 ?
Solution:
Sum = 9000
Number = – 7569

= 1431

7. Find the number which is :

Question 1.
778 more than 3792
Solution:
Required number = 3792 + 778
= 4570

Question 2.
515 less than 3777.
Solution:
Required number = 3777 – 515
= 3262

Question 8.
The price of an almirah is ₹ 1595 and price of refrigerator is ₹ 6055 more than Almirah.
(a) Find the price of refrigerator
(b) Find the total price of almirah and refrigerator.
Solution:
Cost price of Almirah = ₹ 1595
(a) Cost price of refrigerator
= ₹ 1595 + ₹ 6055
= ₹ 7650.

(b) Total cost price of almirah and refrigerator
= ₹ 1595 + ₹ 7650
= ₹ 9245.

Question 9.
Find the greatest and smallest 4 digit numbers by using digits 1, 4, 6 and 7 and also find the sum and difference of these numbers.
Solution:
The greatest 4 digit numbers = 7641
The smallest 4 digit numbers = 1467
Sum of these numbers = 9108

Difference of these numbers

Question 10.
Find the sum of the smallest 4 digit number and greatest 3 digit number.
Solution:
The smallest 4 digit number = 1000
The smallest 3 digit number = 999
Sum of these numbers = 1999

Question 11.
Find the difference between place value of 8 and place value of 7 in the number 9874.
Solution:
Place value of 8 in the number
9874 = 8 × 100 = 800
Place value of 7 in the number
9874 = 7 × 10 = -70
Difference = 730

Question 12.
Subtract 248 from smallest 4 digit number.
Solution:
The smallest 4 digit number

Question 13.
Satnam had ₹ 765, his uncle gave him ₹ 250. Satnam gave ₹ 370 to his sister from the total amount. How much amount is left with him ?
Solution:
The amount that Satnam had with him = ₹ 765
The amount that his uncle has given to him = ₹ 250
The total amount that Satnam has now = ₹ 1015
The amount given by him to his sister = ₹ 370
The amount left with him = ₹ 645

Question 14.
Rozi had ₹ 1000. She bought a pair of shoes worth ₹ 150 and a suit worth ₹ 360. How much money was left with her ?
Solution:
The cost price of a pair of shoes = ₹ 150
The cost price of a pair of a suit = ₹ 360
The total cost price of both = ₹ 510
The total amount Rozi had with her = ₹ 1000
The amount spent by her = ₹ 510
The amount left with her = ₹ 490

Question 15.
Sandeep has ₹ 785 in his bank account. How much money should he deposit so that his total balance becomes ₹ 1000 ?
Solution:
The amount that should be in account = ₹ 1000
The amount he has in his account = ₹ 785
The amount that should be deposited = ₹ 215

Question 16.
The distance between Ferozepur to Chandigarh is 220 km. However distance between Ferozepur to Bathinda is 98 km. How much distance from Ferozepur to Chandigarh is more than that of Ferozepur to Bathinda ?
Solution:
The distance between Ferozepur and Chandigarh = 220 km
The distance between Ferozepur and Bathinda = 98 km
The distance from Ferozepur to Chandigarh is more than that of Ferozepur to Bathinda = 122 km.

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 7 Shapes Ex 7.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 7 Shapes Ex 7.1

Question 1.
From the given figure write the names of the following :
(a) radius
(b) diameter
(c) chords

Solution:
(a) Radius = OC, OB, OG, OD, OE, OA
(b) Diameter = AB,EG .
(c) Chords = AF, AB, EG.

Question 2.
Find the radius of a circle whose diameter is :
(a) 6 cm
(b) 8.2 cm
(c) 8.6 cm
Solution:
(a) Diameter of the circle = 6 cm

= \(\frac{6}{2}\) cm = 3 cm

(b) Diameter of the circle = 8.2 cm

= \(\frac{8.2}{2}\) cm = 4.1 cm

(c) Diameter of the circle = 8.6 cm

= \(\frac{8.6}{2}\) cm = 4.3 cm

Question 3.
Find the diameter of a circle whose radius is :
(a) 13 cm
(b) 21 cm
(c) 17 cm
(d) 8 cm
Solution:
(a) Radius of the circle = 13 cm
Diameter of the circle = 2 × Radius
= 2 × 13 cm = 26 cm
(b) Radius of the circle = 21 cm
Diameter of the circle = 2 × Radius
= 2 × 21 cm
= 42 cm
(c) Radius of thte circle = 17 cm
Diameter of the circle = 2 × Radius
= 2 × 17 cm
= 34 cm
(d) Radius of the circle = 8 cm
Diameter of the circle = 2 × Radius
= 2 × 8 cm
= 16 cm

Question 4.
With the help of a compass draw a circle whose radius is :
(a) 5 cm
(b) 3 cm
(c) 2 cm
(d) 3.5 cm
(e) 4.6 cm
(f) 2.5 cm
Solution:

Question 5.
Which is the longest chord of a circle ?
Solution:
Diameter.

Question 6.
Fill in the blanks :
(a) A line segment which joins centre of a circle with any point on circumference is called …………
(b) Diameter of a circle = ………. × radius.
(c) The longest chord of a circle is called …….. of circle.
(d) All the radii of circle are …… in length.
Solution:
(a) Radius
(b) 2
(c) Diameter
(d) Equal

Question 7.
Fill the blank

Solution:

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਉੱਪਰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ Ex 2.9 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 2 ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਉੱਪਰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ Ex 2.9

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 161 ਬੱਚੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ 7 ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ-ਬਰਾਬਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ । ਹਰ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਬੱਚੇ ਹਨ ?
ਹੱਲ:
ਕੁੱਲ ਬੱਚੇ = 161
ਕਤਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = 7
ਹਰੇਕ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ।
= 161 ÷ 7
= 23

ਉੱਤਰ:
ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ 23 ਬੱਚੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਮੇਰੇ ਕੋਲ 72 ਸੇਬ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 3 ਟੋਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ-ਬਰਾਬਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ । ਹਰੇਕ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸੇਬ ਹੋਣਗੇ ?
ਹੱਲ:
ਕੁੱਲ ਸੇਬ = 72
ਟੋਕਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = 3
ਹਰੇਕ ਟੋਕਰੀ ਵਿਚ ਸੇਬ = 72 ÷ 3

ਉੱਤਰ:
ਇਸ ਲਈ ਹਰੇਕ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ 24 ਸੇਬ ਹੋਣਗੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ 4250 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋਈ । ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਬੋਰੀ ਵਿੱਚ 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਣਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ, ਸਾਰੀ ਕਣਕ ਨੂੰ ਬੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰਨ ਲਈ ਕਿੰਨੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ ?
ਹੱਲ:
ਕਣਕ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪੈਦਾਵਾਰ = 4250 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ
ਹਰੇਕ ਬੋਰੀ ਵਿੱਚ ਕਣਕ = 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ
ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = 4250 ÷ 50
= 85

ਉੱਤਰ:
ਸਾਰੀ ਕਣਕ ਨੂੰ ਭਰਣ ਲਈ 85 ਬੋਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸੰਖਿਆ 25 ਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਗੁਣਨਫਲ 625 ਬਣ ਜਾਵੇ ?
ਹੱਲ:
ਦੋ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ= 625
ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ = 25 ਦੂਜੀ ਸੰਖਿਆ = 625 ÷ 25
= 25

ਉੱਤਰ:
25 ਨੂੰ 25 ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਗੁਣਨਫਲ 625 ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਮਾਲੀ ਕੋਲ 120 ਫੁੱਲ ਹਨ, ਉਸਨੇ 24 ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਹੈ । 120 ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਲਾ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੀਆਂ ?
ਹੱਲ:
ਮਾਲੀ ਕੋਲ ਕੁੱਲ ਫੁੱਲ ਹਨ = 120
ਇਕ ਮਾਲਾ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = 24
ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = 120 ÷ 24
= 5

ਉੱਤਰ:
5 ਮਾਲਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੀਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਵਿੱਚ 50-50 ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਨੋਟ ਹੋਣਗੇ ?
ਹੱਲ :
ਕੁੱਲ ਰਕਮ = ₹ 2000
ਇਕ ਨੋਟ ਦਾ ਮੁੱਲ = ₹ 50
ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = ₹ 2000 ÷ ₹ 50
= 40.

ਉੱਤਰ:
ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰਕਮ ਵਿੱਚ ਹੈ 50-50 ਦੇ 40 ਨੋਟ ਹੋਣਗੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਮੈਨੂੰ ਦੇ 500 ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ; ਮੈਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਿੰਨੇ-ਕਿੰਨੇ ਨੋਟ ਮਿਲਣਗੇ ?
(a) ₹ 100 ਦੇ ਨੋਟ ………….
(b) ₹ 50 ਦੇ ਨੋਟ ………..
(c) ₹ 10 ਦੇ ਨੋਟ …………..
ਹੱਲ:
ਕੁੱਲ ਰਕਮ = ₹ 500
(a) ₹ 100 ਦੇ ਨੋਟ = ₹ 500 ÷ ₹ 100
= 5
₹ 100 ਦੇ 5 ਨੋਟ ਮਿਲਣਗੇ

(b) ₹ 50 ਦੇ ਨੋਟ = ₹ 500 ÷ ₹ 50
= 10
₹ 50 ₹ 10 ਨੋਟ ਮਿਲਣਗੇ

(c) ₹ 10 ਦੇ ਨੋਟ = ₹ 500 ÷ ₹ 10
= 50
₹ 10 ਦੇ 50 ਨੋਟ ਮਿਲਣਗੇ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇੱਕ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ 20 ਇੱਟਾਂ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ । 1000 ਇੱਟਾਂ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕਿੰਨੇ ਗੇੜੇ ਲੱਗਣਗੇ ?
ਹੱਲ:
ਕੱਲ ਇੱਟਾਂ = 1000
ਇੱਕ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ ਇੱਟਾਂ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ = 20
ਗੇੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = 1000 ÷ 20
= 50

ਉੱਤਰ:
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ 50 ਗੇੜੇ ਲੱਗਣਗੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੀ ਇੱਕ ਟਿਕਟ ਦਾ ਮੁੱਲ ₹ 24 ਹੈ । ਪਲਕ ਨੇ ਟਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ₹ 576 ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ?
ਹੱਲ:
ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੀ ਇਕ ਟਿਕਟ ਦਾ ਮੁੱਲ = ₹ 24
ਟਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ਦਿੱਤੀ = ₹ 576
ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ = ₹ 576 ÷ ₹ 24
= 24

ਉੱਤਰ:
ਪਲਕ ਨੇ 24 ਟਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਕਾਸ਼ਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਕਟ ਲਿਆਂਦਾ । ਉਸ ਵਿੱਚ 175 , ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ 35 ਬੱਚੇ ਹਨ । ਹਰੇਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀਆਂ-ਕਿੰਨੀਆਂ ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ?
ਹੱਲ:
ਕੁੱਲ ਟਾਫ਼ੀਆਂ = 175
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ = 35
ਹਰੇਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ = 175 ÷ 35
= 5

ਉੱਤਰ:
ਹਰੇਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 5 ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 2 ਗਤਕਾ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 2 ਗਤਕਾ (1st Language)

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

I. ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
“ਗਤਕਾ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪੰਜ – ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:

1. ਗਤਕੇ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ‘ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ।
2. ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਗਤਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸਨ ।
3. ਗਤਕਾ ਆਤਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ।
4. ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ‘ਸਿੰਗ ਨੂੰ ਗਤਕੇ ਦਾ ਹੀ ਸੁਧਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

II. ਜ਼ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਤੁਸੀਂ ਗਤਕਾ ਖੇਡਦਿਆਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਹਿਬ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਗਤਕਾ ਖੇਡ ਹੁਣ ਕਿਹੜੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਿੱਦਿਅਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਗਤਕਾ ਖੇਡ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਦਾ ਸੁਧਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਛੈਸਿੰਗ ਦਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
‘ਖ਼ਤਕਾ ,ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਫ਼ਾਰਸੀ ।

III. ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਗਤਕਾ ਖੇਡ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਆਈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੁਨਰ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ ਖੇਡ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਈ । ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਰਹੇ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਤਮ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਕ ਲੋੜ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਖੇਡ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ । ਇਹ ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਗਤਕਾ ਖੇਡਣ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ? (ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2008)
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ ਖੇਡਣ ਸਮੇਂ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਹੱਥ ਲੰਮਾ ਇਕ ਡੰਡਾ ਤੇ ਛੋਟੀ ਢਾਲ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਡੰਡੇ ਉੱਤੇ ਚੰਮ ਦਾ ਖੋਲ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚਕਾ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਛੋਟੀ ਢਾਲ (ਫਰੀ ਨੂੰ ਫੱੜ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਗਤਕਾ ਨੂੰ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਗਤਕਾ-ਉਸਤਾਦ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨੂੰ ‘ਭੁਜੰਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ-ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ‘ਭੁਜੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇਕ ਚਾਲ-ਚਲਣ, ਬੱਚੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਔਰਤ ਤੇ ਨਿਆਣੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਨਾ ਕਰਨ, ਸਾਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਖਾਣ ਤੇ ਨਸ਼ਾ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਗਤਕੇ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਗਤਕਾ ਸਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ ਸਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਤਾਦ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਨੇਕ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਔਰਤ ਅਤੇ ਨਿਆਣੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢਾਲ ਬਣਨਾ ਹੈ । ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਦੀ ਤੇ ਸ਼ੱਧ ਖ਼ਰਾਕ ਖਾਣ ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਗਤਕੇ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕੇ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਡੰਡ ਬੈਠਕਾਂ ਕੱਢਦਾ ਤੇ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਾਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਫਿਰ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਦਾ ਤੇ ਗਤਕੇ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਗਤਕੇ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਕਿਹੜੇ ਰਹੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਗਤਕੇ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਗਤਕੇ ਦੀ ਖੇਡ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਗਤਕੇ ਦੀ ਖੇਡ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੋਈ ਗਤਕਾਬਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਪੇਂਡੂ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਉਂਝ ਇਹ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ :

ਅਖਾੜੇ, ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ, ਗਦਾ-ਯੁੱਧ, ਔਰਤਾਂ, ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ, ਭੁਜੰਗੀ ।

(ੳ) ਗਤਕਾ ……………… ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ । .
(ਅ) ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿਚ ਵੀ …………… ਚਲਦੀ ਹੈ ।
(ੲ) ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ……… ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
(ਸ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ………….. ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ । .
(ਹ) ਹੁਣ ……………. ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ ।
(ਕ) …………….. ਦੀ ਇਹ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਗਤਕਾ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ ।
(ਅ) ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀਸ਼ਗਿਰਦੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ।
(ੲ) ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਖਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । .
(ਸ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੁਜੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
(ਹ) ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ ।
(ਕ) ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਇਹ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ |

IV. ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਖੇਡ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ ।

V. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ/ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਗਤਕਾ ਲੇਖ ਦਾ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਪ੍ਰਿੰ: ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਗਤਕਾ ਪਾਠ ਲੇਖ ਹੈ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਲੇਖ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਗਤਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਗਤਕੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੁਜੰਗੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਗਤਕੇ ਦੀ ਕਿਸ ਗੱਲ ਲਈ ਲੋੜ ਪਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਤਮ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਗਤਕੇ ਦਾ ਹੀ ਸੁਧਰਿਆ ਰੂਪ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ;
ਨੈੱਸਿੰਗ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗਤਕਾ ਖੇਡਦਿਆਂ ਕਿੱਥੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
‘ਗਤਕਾ ਖੇਡ ਹੁਣ ਕਿਹੜੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਿੱਦਿਅਕ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਸਿੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਕਰਾਟੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ ? ,
ਉੱਤਰ:
ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸਿੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਗਤਕੇ ਦਾ ਡੰਡਾ ਕਿੰਨਾ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਹੱਥ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਗਤਕੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਉੱਤੇ ਕਾਹਦਾ ਖੋਲ੍ਹ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੰਮ ਦਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਗਤਕੇ ਵਿਚ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੀ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਡੰਡਾ (ਗਤਕਾ) (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਗਤਕਾ ਕਿੰਨੇ ਜਣੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਗਤਕਾ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਖੂਤਕਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਖੂਤਕਾ ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ) ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਫ਼ਾਰਸੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਗਤਕੇ ਵਿਚ ਡੰਡੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਫ਼ਾਰਸੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
ਗਤਕੇ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਚਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21.
ਉਸਤਾਦ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣ ਆਏ ਨੂੰ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੁਜੰਗੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 22.
ਭੁਜੰਗੀ ਹਥਿਆਰ ਫੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 23.
ਕਿਹੜੇ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ) ਉੱਤੇ ਗਤਕੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਹੋਲਾ-ਮਹੱਲਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 24.
ਕਿਹੜਾ ਨੌਜਵਾਨ ਗਤਕੇ ਕਾਰਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰੀਂ ਚੜਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ (✓) ।

VI. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ :

ਹੁਨਰ, ਅਭਿਆਸ, ਸ਼ੈ-ਰੱਖਿਆ, ਗਦਾ-ਯੁੱਧ, ਖੋਲ, ਕੁਸ਼ਤੀ, ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ, ਅਖਾੜਾ, ਨਿਤਾਣਾ, ਢਾਲ, ਦੌਰ, ਜੁੱਸਾ, ਪੈਂਤੜਾ, ਨਜ਼ਰੀਂ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਸਮਾਗਮ, ਦਰਸ਼ਕ, ਪਿਛੋਕੜ, ਭੂਗੋਲਿਕ, ਥਲ, ਹਮਲਾਵਰ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਹੁਨਰ (ਕਲਾ)-ਗਤਕਾ ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਹੈ ।
2. ਅਭਿਆਸ (ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖਣਾ)-ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਪਾਠ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ।..
3. ਸ਼ੈ-ਰੱਖਿਆ (ਆਪੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ)-ਗਤਕਾ ਸ਼ੈ| ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ ।
4. ਗਦਾ-ਯੁੱਧ (ਗੁਰਜ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨਾ)| ਪੁਰਾਤਨ ਯੋਧੇ ਗੱਦਾ-ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ।
5. ਖੋਲ (ਗਿਲਾਫ਼)-ਗਤਕੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਉੱਤੇ ਚਮੜੇ ਦਾ ਖੋਲ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
6. ਕੁਸ਼ਤੀ ਘੋਲ)-ਦੋਹਾਂ ਸਿੱਧ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ।
7. ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ (ਗੁਰੂ-ਚੇਲੇ ਦਾ ਸੰਬੰਧਗਤਕੇ ਵਿਚ ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ।
8. ਅਖਾੜਾ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਘੁਲਣ ਦੀ ਥਾਂ)ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਘੋਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।
9. ਨਿਤਾਣਾ (ਕਮਜ਼ੋਰ)-ਗਤਕਾਬਾਜ਼ ਕਦੇ ਨਿਤਾਣੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ।
10. ਢਾਲ (ਹਮਲਾਵਰ ਦੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ)-ਯੋਧੇ ਦੇ ਇਕ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਢਾਲ ।
11. ਦੌਰ (ਸਮਾਂ)-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁੱਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ ।
12. ਜੁੱਸਾ (ਸਰੀਰ)-ਗਤਕਾ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁੱਸਾ ਗਰਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
13. ਪੈਂਤੜਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਲ)-ਗਤਕੇਬਾਜ਼ ਗਤਕਾ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਪੈਂਤੜੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ।
14. ਨਜ਼ਰੀਂ ਚੜ੍ਹਨਾ (ਨਜ਼ਰੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਣਾ)ਗਤਕਾ ਖੇਡਦਾ ਨੌਜੁਆਨ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰੀਂ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ।
15. ਸਮਾਗਮ (ਇਕੱਠ, ਮੇਲਾ)-ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਲਾਨਾ ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਗਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । .
16. ਦਰਸ਼ਕ (ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ)-ਦਰਸ਼ਕ ਫੁਟਬਾਲ ਦੇ ਮੈਚ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ ।
17. ਪਿਛੋਕੜ (ਪਿੱਛਾ)-ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਿਛੋਕੜ ਪਤਾ ਹੈ ।
18. ਭੂਗੋਲਿਕ (ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਸਥਿਤੀ)-ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
19. ਬਲ (ਮੈਦਾਨ)-ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਸ ਥਲ ਵਿਚ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਹਨ ।
20. ਹਮਲਾਵਰ (ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ)-ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਆਏ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲੁੱਟ-ਮਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ।

VII. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਗਤਕਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਹੈ । ਇਹਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਰੋਧੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ । ਜਿਵੇਂ ਜਪਾਨ ਦੀ ਖੇਡ ਕਰਾਟੇ ਸੈ-ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਗਤਕਾ ਵੀ ਬਚਾਅ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਹ ਪੈਰਾ ਕਿਹੜੇ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ! ਹੈ ? ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਚੁਣੋ :
(ਉ) ਗਤਕਾ
(ਅ) ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਕੀੜਾ
(ੲ) ਫੁਲਕਾਰੀ ਕਲਾ
(ਸ) ਸਤਰੰਗੀ ਤਿਤਲੀ
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਗਤਕਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਗਤਕਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ? .
(ਉ), ਵਰਜ਼ਿਸ਼
(ਅ) ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ
(ੲ) ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ
(ਸ) ਮਾਣ ਭਰੀ ਖੇਡ
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਗਤਕਾ, ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਹੈ ?
(ਉ) ਹਿੰਦੀਆਂ ਦਾ
(ਅ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ
(ੲ) ਬੰਗਾਲੀਆਂ ਦਾ
(ਸ) ਮਰਾਠੀਆਂ ਦਾ
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਗਤਕੇ ਨਾਲ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
(ਉ) ਵਿਰੋਧੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ।
(ਅ) ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ।
(ੲ) (ਉ) ਤੇ (ਅ) ਦੋਵੇਂ
(ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) (ਉ) ਤੇ (ਅ) ਦੋਵੇਂ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ?
(ੳ) ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ
(ਅ) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
(ੲ) ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
(ਸ) ਗੁਰੂ ਹਰਰਾਇ ਜੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ‘ ਕੀ ਸਿੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ?
(ਉ) ਕੁਸ਼ਤੀ
(ਅ) ਭੰਗੜਾ
(ੲ) ਗਤਕਾ
(ਸ) ਰੱਸਾ ਖਿੱਚਣਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਗਤਕਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਗਤਕਾ, ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਵਰਗੀ ਹੈ ?
(ਉ) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਡ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਰਗੀ
(ਅ) ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਖੇਡ ਕਰਾਟੇ ਵਰਗੀ
(ੲ) ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਰਗੀ
(ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਖੇਡ ਕਰਾਟੇ ਵਰਗੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਕਰਾਟੇ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਖੇਡ ਹੈ ?
(ਉ) ਸ਼ੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ
(ਅ) ਹਮਲੇ ਦੀ
(ੲ) ਜ਼ੋਰ ਦੀ
(ਸ) ਚਲਾਕੀ ਦੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਸ਼ੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਕਰਾਟੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ ?
(ਉ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ
(ਅ) ਜਪਾਨੀਆਂ ਦੀ
(ੲ) ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ
(ਸ) ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਜਪਾਨੀਆਂ ਦੀ

ਨੌਟ – ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ-ਇਕ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ । ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਾਕੀ ਗ਼ਲਤ ਉੱਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕੋ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਮ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਹੁਨਰ, ਸੈਨਿਕ, ਖੇਡ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜਪਾਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਵਚਨ ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖੋ ਇਹਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਰੋਧੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਉੱਤਰ:
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਅੱਗੇ (✓)
ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ
(ੳ) ਗਤਕਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਖੇਡ-ਤਮਾਸ਼ਾ ਹੈ ।
(ਅ) ਗਤਕਾ ਜਪਾਨੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਕਰਾਟੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) (✗) ਆਂ (✓) ।

(ਨੋਟ – ਵਾਕ ਨੂੰ ਵਚਨ ਤੇ ਲਿੰਗ ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖਣ ਬਾਰੇ ਵਿਆਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚੋਂ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਪੜੋ ॥)

2. ਜਿਸ ਨੇ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਾਹਰ ਬਣਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਗਤਕਾ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖੇ । ਗਤਕੇ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਖੇਡ-ਸੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚਲਾਉਣ ਤੱਕ ਹੈ । ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਖੇਡ ਛੈਸਿੰਗ ਗਤਕੇ ਦਾ ਹੀ ਸੁਧਰਿਆ ਰੂਪ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਹ ਪੈਰਾ ਕਿਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਾਹਰ ਬਣਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
(ੳ) ਕੁਸ਼ਤੀ
(ਅ) ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ
(ੲ) ਗਤਕਾ
(ਸ) ਰੱਸਾਕਸ਼ੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਗਤਕਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਗਤਕੇ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਚ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਹਥਿਆਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਡੰਡੇ-ਸੋਟੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤਕ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਉਲੰਪਿਕ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਡੈਂਸਿੰਗ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਗਤਕੇ ਦਾ ਸੁਧਰਿਆ ਰੂਪ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਹੈ ? .
(ਉ) ਤਲਵਾਰ
(ਆ) ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ
(ੲ) ਡੈਂਸਿੰਗ
(ਸ) ਕੁਸ਼ਤੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਡੈਂਸਿੰਗ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ· ਖਾਸ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ, ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ, ਫੈਸਿੰਗ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਪੜਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਜਿਸ, ਉਹ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਮ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਖੇਡ, ਸੋਟੀਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਵਚਨ ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖੋ : ਜਿਸ ਨੇ ਗਦਾ ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਾਹਰ ਬਣਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਗਤਕਾ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖੇ ।
ਉੱਤਰ:
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਾਹਰ ਬਣਨਾ ਹੈ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਗਤਕਾ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖੋ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਵਾਕ ਸਹੀ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ‘
ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਾਓ :
(ਉ) ਜਿਸ ਨੇ ਗਤਕੇ ਦਾ ਮਾਹਰ ਬਣਨਾ ਹੈ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਸਿੱਖੇ ।
(ਅ) ਕੈਂਸਿੰਗ ਗਤਕੇ ਦਾ ਹੀ ਸੁਧਰਿਆ ਰੂਪ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) (✗)
(ਅ) (✓)

3. ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ‘ਖ਼ਤਕਾ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਤਕਾ ਬਣਿਆ ਹੈ । ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ । ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਖਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗਤਕਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਉਸਤਾਦਾਂ ਕੋਲ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੁਜੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਭੁਜੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੇਕ ਰੱਖਣਾ ਹੈ । ਬੱਚੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਔਰਤ ਤੇ ਨਿਤਾਣੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢਾਲ ਬਣਨਾ ਹੈ । ਸਾਦੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਖ਼ੁਰਾਕ ਖਾਣੀ ਹੈ । ਕੋਈ ਨਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਹ ਪੈਰਾ ਕਿਹੜੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੱਤਕਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
‘ਗਤਕਾ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ?
(ੳ) ਖੂਤਕਾ
(ਅ) ਖ਼ਰਕਾ .
(ੲ) ਖੜਕਾ
(ਸ) ਜੱਟਕਾ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਖ਼ਤਕਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ , ਕਿਹੜੀ-ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਚਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਗਤਕੇ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਅਖਾੜੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
(ਉ) ਪੀਰਾਂ ਦੇ .
(ਅ) ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੇ
(ੲ) ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ
(ਸ) ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ।
ਉੱਤਰ:
(ੲ) ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਉਸਤਾਦ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੁਜੰਗੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਭੁਜੰਗੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੱਚੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਔਰਤ ਉੱਤੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਭੁਜੰਗੀ ਨੂੰ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੁਜੰਗੀ ਨੂੰ ਸਾਦੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਖ਼ੁਰਾਕ ਖਾਣ ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਭੁਜੰਗੀ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਨੇਕ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਭੁਜੰਗੀ ਨੂੰ ਕੀ ਨਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਸ਼ਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਫ਼ਾਰਸੀ, ਖੂਤਕਾ, ਗਤਕਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਮ ਨਾਮ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਖੇਡ, ਅਖਾੜੇ, ਔਰਤ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਚਾਲ-ਚਲਣ, ਨਸ਼ਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਦੇ ਅੱਗੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(ੳ) ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ‘ਗਤਕਾ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ‘ਖ਼ਤਕਾਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।
(ਅ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ‘ਭੁਜੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) (✗)
(ਅ) (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਵਿਚਲੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਬਦਲ ਕੇ ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਦੱਸੋ । ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ।
(ਉ) ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ।
(ਅ) ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀਆਂ-ਸ਼ਗਿਰਦੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ।’
(ੲ) ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ।
(ਸ) ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀਆਂ-ਸ਼ਗਿਰਦੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸਤਾਦੀਆਂ-ਸ਼ਗਿਰਦੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਵਾਕ ਸਹੀ ਹੈ ?
(ੳ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ‘ਚ ਭੁਜੰਗੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।
(ਅ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਜੰਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
(ੲ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਭੁਜੰਗ ਹਨ। ਬਣਾਉਂਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ।
(ਸ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੁਜੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਉਸਤਾਦ ਕੁੱਝ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੁਜੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।

4. ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲ , ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਗਤਕੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰ ਸਨ । ਹੋਲੇ-ਮੁਹੱਲੇ ਸਮੇਂ ਗਤਕੇ ਦੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਇੱਕ ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਚੰਗੀ ਖੇਡ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਜਰਨੈਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਇੰਝ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰੀਂ ਚੜਿਆ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਹ ਪੈਰਾ ਕਿਹੜੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਗਤਕੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰ ਕਿੱਥੇ: ਸਨ ?
(ਉ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ
(ਅ) ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ
(ੲ) ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਚ
(ਸ) ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ।
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਗਤਕੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਹੋਲੇ-ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਗਤਕੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਖੇਡ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਜਰਨੈਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰੀਂ ਕਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗਤਕੇ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਉਣ ਕਰਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਆਮ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਖੇਡ, ਜੁਆਨਾਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਵਚਨ ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖੋ : ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਕੁੱਝ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਗਤਕਾ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਉੱਤਰ:
ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਇੱਕ-ਅੱਧੇ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਗਤਕਾ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਅੱਗੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅੱਗੇ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(ੳ) ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਗਤਕੇ ਦੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ।
(ਅ) ਜਰਨੈਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਗਤਕੇ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) (✗)
(ਅ) (✓)

VIII. ਵਿਆਕਰਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਮ ਨਾਂਵ ‘ਤੇ ਗੋਲਾ ਲਾਓ ਅਤੇ ਖਾਸ ਨਾਂਵ ’ਤੇ ਸਹੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਉੱਤਰ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖੋ :
ਭੂਗੋਲਕ, ਸਖਲਾਈ, ਓਲੰਪਕ, ਭੁਜੰਗੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ, ਪਛੋਕੜ ।
ਉੱਤਰ:
ਅਸ਼ੁੱਧ – ਸ਼ੱਧ
ਭੂਗੋਲਕ – ਭੂਗੋਲਿਕ
ਸਖਲਾਈ – ਸਿਖਲਾਈ
ਓਲੰਪਕ – ਓਲੰਪਿਕ
ਭੁਝੰਗੀ – ਭੁਜੰਗੀ
ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ – ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਪਛੋਕੜ – ਪਿਛੋਕੜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚ ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
(ਉ) ਹੁਣ
(ਅ) ਔਰਤਾਂ :
(ੲ) ਲਗ
(ਸ) ਵਿਚ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਔਰਤਾਂ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
“ਜਿਸਨੇ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਾਹਰ ਬਣਨਾ ਹੈ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖੇ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚ ਪੜਨਾਂਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
(ਉ). ਉਹ
(ਅ) ਮਾਹਰ
(ੲ) ਬਣਨਾ
(ਸ) ਸਿੱਖੇ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ). ਪੜਨਾਂਵ-ਉਹ ।
(ਅ) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ-ਮਾਹਰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
‘ਗਦਾ ਯੁੱਧ , ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ , ਡੰਡੇ ਸੋਟਿਆਂ , ਗਤਕਾ ਖੇਡਾਂ , ਉਸਤਾਦੀ ਸ਼ਗਿਰਦੀ , ਇਕੱਲੇ ਇਕੱਲੇ , ‘ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ, “ਖੇਡ ਸਮਾਗਮ” , “ਆਤਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਹੜਾ ਵਿਸਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ?
(ਉ) ਕਾਮਾ (,).
(ਅ) ਬਿੰਦੀ (-)
(ੲ) ਛੱਟ ਮਰੋੜੀ ( ‘)
(ਸ) ਜੋੜਨੀ (-)
ਉੱਤਰ:
(ਸ) ਜੋੜਨੀ (-) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਹੜਾ ਵਾਕ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਸਹੀ ਹੈ ?
(ਉ) ਗਤਕਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਚੰਗੀ ਹੁਨਰ ਹੈ ।
(ਅ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਗਤਕਾ ਹੁਨਰ ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੈ ।
(ੲ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਗਤਕਾ ਹੈ ।
(ਸ) , ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਇਕ ਗਤਕਾ ਹੈ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਗਤਕਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਆਵੇਗਾ ?
(ਉ) ਜਿਵੇਂ
(ਅ) ਜਪਾਨ
(ੲ) ਜਿਸ
(ਸ) ਜਾਂਦੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ਅ) ਜਪਾਨ ।

IX. ਸਮਝ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਰਖ (ਮਾਈਂਡ ਮੈਪਿੰਗ)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਗਤਕੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੋ (ਸਮਝ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ) : (ਮਾਈਂਡ ਮੈਪਿੰਗ)

ਉੱਤਰ:

X. ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿਸੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਵੇਖੀ ਗਈ ਗਤਕੇ ਦੀ ਖੇਡ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ – ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਲਿਖਣ ।)

XI. ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਆਮ ਨਾਂਵ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ – ਆਮ ਨਾਂਵ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਨ ਲਈ ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿਚ “ਵਿਆਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਾਗ । )

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਜੰਗੀ ਹੁਨਰ – ਜੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ । ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ।
ਅਭਿਆਸ – ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖਣਾ ।
ਸੈਨਿਕਾਂ – ਫ਼ੌਜੀਆਂ ।
ਕਰਾਟੇ – ਜਪਾਨ ਦੀ ਇਕ ਖੇਡ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਮਲਾਵਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਬਚਾਓ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਸ਼ੈ – ਸੁਰੱਖਿਆਆਪਣਾ ਬਚਾਓ ।
ਗਦਾ – ਗੁਰਜ ।
ਪੜਾਅ – ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਲ ਤੁਰਦਿਆਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ।
ਮਾਹਿਰ – ਨਿਪੁੰਨ, ਤਾਕ ।
ਸਿਖਲਾਈ – ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ।
ਡੌਗ – ਇਕ ਖੇਡ ਦਾ ਨਾਂ ।
ਖੋਲ – ਗਿਲਾਫ਼ ।
ਫਰੀ – ਛੋਟੀ ਢਾਲ ।
ਖ਼ਤਕਾ – ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਬਦ । ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ “ਗਤਕਾ’ ਇਸੇ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ ।
ਕੁਸ਼ਤੀ – ਘੋਲ ।
ਉਸਤਾਦੀ-ਸ਼ਗਿਰਦੀਗੁਰੂ – ਚੇਲਾ ਸੰਬੰਧ
ਅਖਾੜਾ – ਘੋਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਗਤਕਾ ਖੇਡਣ ਦੀ ਥਾਂ ।
ਭੁਜੰਗੀ – ਭੁਜੰਗ, ਖੜੱਪਾ ਸੱਪ, ਉਸਤਾਦ ਕੋਲੋਂ ਗਤਕਾ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲਾ ।
ਨਿਤਾਣੇ – ਕਮਜ਼ੋਰ ।
ਅਮਲੀ ਦੌਰ ਵਿਚ – ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ।
ਪੈਂਤੜਾ – ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾਕੀ ਭਰੀ ਚਾਲ ਚੱਲਣੀ ।
ਨਜ਼ਰੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆਂ – ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ ।
ਹੁਨਰ – ਕਲਾ ।
ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ – ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ ।
ਸਮਾਗਮ – ਇਕੱਠ ।
ਜੌਹਰ – ਗੁਣ, ਖੂਬੀ
ਦਰਸ਼ਕ – ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ।
ਪਿਛੋਕੜ – ਪਿੱਛਾ ।
ਭੂਗੋਲਿਕ – ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ, ਤਲ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮੌਸਮਾਂ, ਪੈਦਾਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵੱਸੋਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ।
ਹਮਲਾਵਰ – ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ।
ਬੰਲ – ਮੈਦਾਨ ।
ਆਤਮ-ਸੁਰੱਖਿ – ਆਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਬਚਾਓ ।

Punjab State Board PSEB 4th Class Maths Book Solutions Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.2 Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 4 Maths Chapter 2 Fundamental Operations on Numbers Ex 2.2

1. Replace each * by correct digit in each of the following :

Question 1.

Solution:

Question 2.

Solution:

Question 3.

Solution:

Question 4.

Solution:

Question 5.

Solution:

Question 6.

Solution:

Question 7.

Solution:

Question 8.

Solution:

2. Solve the following:

Question 1.
48 – 12 + 18
Solution:

Question 2.
86 – 35 – 12
Solution:

Question 3.
637 – 452 + 315
Solution:

Question 4.
637 + 315 – 452
Solution:

Question 5.
1837 + 3043 – 413
Solution:

Question 6.
937 – 413 + 3043
Solution:

Question 7.
1003 – 417 – 284
Solution:

Question 8.
9419 – 4419 + 2105
Solution:

Question 9.
2419 + 5005 – 4419
Solution:

Question 10.
2294 + 1828 – 1374.
Solution: